سازه های متداول برای ساختمان های بلند (2)

 

سیستم های دال مسطح

سیستم های دال مسطح شامل دال های بتنی کاملاً توپر و یا حجره ای (با حفره هائی در زیر آنها) می باشند که مستقیماً روی ستون ها تکیه دارند و از این رو در این سیستم احتیاج به قاب بندی کف نیست. این سیستم منجر به کمترین ارتفاع برای کف های ساختمان می گردد که یک برتری اقتصادی آشکار می باشد. در این سیستم ها به دلیل تمرکز زیاد برش در حوالی ستون ها غالبا یا از سر ستون ها استفاده می شود و یا بر ضخامت دال ها در نزدیکی ستون ها اضافه می گردد. دال هایی که ضخامت آنها در تمام طول دهانه ثابت است به نام صفحه های مسطح خوانده می شوند.سیستم های دال مسطح برای ساختمان های با نقشه افقی نا منظم قابل وفق و مناسب می باشند.
بعضی از اشکالات سیستم های دال مسطح از قرار زیر می باشند:
* بار مرده زیاد در هنگام مواجهه با شرایط نا مساعد فونداسیون نا مطلوب است.
* وقتی که نسبت عمق به دهانه دال ها کوچک باشد تغییر شکل آنها بیش از اندازه بنظر می رسد.
* دهانه های نسبتاً کوچک این سیستم ها (بین 15 تا 25 فوت و اگر پس کشیده شود تا 35 فوت)کار برد آنها را برای انواعی از ساختمان ها با طرح جدا کننده های مکرر،مانند ساختمان های آپارتمانی ،محدود می کند.
سازه های دال مسطح بسته به نسبت ارتفاع به عرض ساختمان ممکن است به عنوان عناصر باربر فقط ستون داشته باشند، یا ممکن است علاوه بر ستون از دیوارهای برشی نیز برای ازدیاد سختی جانبی در آنها استفاده هد.فرض اینکه بارهای جانبی تماماً به وسیله هسته یا دیوار برشی با صلبیت بیشتر مقاومت شوند و اینکه دال ها و ستون ها در مقاومت جانبی سازها هیچ سهمی ندارند واقع بینانه نیست. شود.
خصوصیت یکپارچگی سازه بتنی باعث می شود که تمام ساختمان در مقابل بارهای جانبی به صورت واحد واکنش نشان د
دال مسطح خودش با وجود اینکه نسبتاً انعطاف پذیری می باشد به دلیل پیوستگیش با دیوار های برشی و ستون ها بر مقاومت سیستم می افزاید. می توان چنین تصور نمود که قسمتی از دال به صورت تیر کم عمقی پیوسته به ستون ها عمل کند و در نتیجه سازه مانند یک قاب صلب رفتار نماید.
بنابراین رفتار سیستم سازه کلی مشابه رفتار سیستم مرکب از هسته و قاب می باشد . نیروهای جانبی در قسمت بالای سازه اساساً به وسیله عمل قاب و در قسمت پایین آن اساساً به وسیله سیستم دیوار برشی یا هسته مقاومت می شوند.

سیستم های لوله ای در سازه برج

در طرح سازه های بلند اخیرا ایده جدیدی ارائه شده است که موسوم به سیستم لوله ای می باشد. در حال حاضر در چهار مورد از پنج ساختمانی که بلندترین ساختمان های دنیا می باشند از این روش استفاده شده است. این ساختمان ها عبارتند از، ساختمان هنکاک برج سیرز و ساختمان استاندارد اویل در شیکاگو و ساختمان مرکز تجارت دنیا در نیویورک . بازده سازه ای سیستم های لوله ای به قدری زیاد می باشدکه در اکثر موارد مقدار مصالح سازه ای مصرف شده برای هر فوت مربع کف (یا سقف) قابل مقایسه با مقدار مصالح مصرف شده در ساختمان های قابی متداول به ارتفاع نصف می باشد. در طرح لوله ای فرض می شود که عناصر سازه ای پیرامونی ساختمان در مقابل بارهای جانبی همچون یک تیر با مقطع صندوقی (جعبه ای) تو خالی که از زمین طره شده است عمل کند. چون دیوارهای خارجی تمام یا بیشتر بار جانبی را تحمل می کنند، مهار بندی های قطری یا دیوارهای برشی داخلی پر هزینه حذف می گردند.
دیوارهای لوله از ستون هایی تشکیل می شوند که به فواصل کم در مجاورت یکدیگر در اطراف محیط ساختمان قرار می گیرند و به یکدیگر با تیرهای با عمق زیاد که در بالا و پایین آنها سوراخ های پنجره قرار دارند متصل می شوند. این سازه نمایی همچون دیواری با سوراخ های متعدد به نظر می رسد. سختی دیوار نما را می توان با افزودن مهار بندی های مورب (قطری) که اثر خر پا مانند ایجاد می کنند زیاد تر نمود. صلبیت لوله چنان زیاد است که در مقابل بارهای جانبی به صورت یک تیر طره ای عمل می کند. لوله خارجی می تواند به تنهایی تمام بارهای جانبی را تحمل کند یا اینکه با افزودن نوعی مهار بندی داخلی می توان لوله را بیشتر تقویت نمود و سخت تر کرد.
در زیر کار بردهای مختلف سیستم لوله ای که تا امروزه به کار رفته اند بررسی می گردند. این بخش به موضوع های زیر تقسیم می شود:

کاربردهای مختلف سیستم لوله ای

* سازه لوله توخالی در ساخت برج
- لوله قابی
- لوله خر پایی شامل
1. لوله خرپایی مرکب از ستون و عناصر قطری
2. لوله خر پایی مشبک
* برج با سازه لوله با مهار بند ی داخلی
- لوله با دیوارهای برشی موازی
- لوله در لوله
- لوله اصلاح شده شامل
1. لوله قابی توأم با قاب های صلب
2. لوله در نیم لوله
* لوله های دسته شده
سازه لوله توخالی در ساخت برج
* لوله قابی
* لوله خرپایی:
* لوله خرپایی مرکب از ستون و عناصر قطری :
* لوله خرپایی مشبک :

لوله قابی

کاربرد نخستین سیستم لوله ای قابی بود که برای اولین بار در ساختمان آپارتمانی 43 طبقه دویت چست نات در شیکاگو (1961) به کار رفت. در این سیستم لوله ای دیوار های خارجی سا ختمان از شبکه ای از تیرهای نزدیک به هم تشکیل می شود که با اتصالات صلب به یکدیگر متصل می باشند(به صورت قاب ویراندیل) و این دیوارهای خارجی به توسط عمل لوله طره شده بدون استفاده از مهار بندی داخلی بارهای جانبی را تحمل می کنند. فرض می شود که ستون های داخلی فقط بارهای وزن را تحمل می نمایند و در سختی لوله خارجی سهمی ندارند. کف های سخت طبقات همچون دیافراگم نیروهای جانبی را به دیوارهای پیرامونی توزیع می کنند.
مثال های دیگری از ساختمان هایی که در آنها از لوله قابی تو خالی استفاده شده عبارتنداز: ساختمان 83 طبقه استاندارد اویل در شیکاگو و ساختمان 110 طبقه مرکز تجارت دنیا در نیویورک با وجود اینکه این ساختمان ها دارای هسته داخلی می باشند مانند لوله های تو خالی عمل می کنند زیرا هسته ها در آنها برای تحمل بارهای جانبی طرح نگردیده اند.
لوله ویراندیلی بطور منطقی از سازه قاب صلب معمولی نتیجه می شود و در حقیقت تکامل یافته آن می باشد. این سیستم دارای سختی جانبی و مقاومت پیچشی بالا می باشد و در عین حال از لحاظ تقسیم بندی فضای داخل آن انعطاف پذیر است.ستون ها و تیرها در شبکه به قدری نزدیک یکدیگر و با فاصله کم قرار داده می شوند که می توان از آنها به عنوان چهار چوب یا قاب پنجره ها استفاده نمود.
در طرح سیستم های لوله ای قابی ایده ال آن است که دیوارهای خارجی به صورت واحد و مشترک عمل کنند و در مقابل بارهای جانبی کاملا مانند یک تیر طره ای خم شوند. در چنین حالتی تمام ستون هایی که لوله را می سازند، مشابه تارهای یک تیر، تحت کشش یا فشار محوری مستقیم خواهند بود.
اما رفتار واقعی لوله در جایی ما بین رفتار تیر طره ای خالص قاب خالص قرار دارد. اضلاعی از لوله که موازی امتداد نیروهای جانبی می باشند، با توجه به انعطاف پذیری تیرها ، تمایل دارند که مانند قاب های صلب چند دهانه و مستقل عمل کنند. این انعطاف پذیری باعث می شود که در قاب تغییر شکل های ناشی از برش ایجاد شود که به نام لنگی برش خوانده می شود. بنابراین در ستون ها و تیرها خمش بوجود می آید.
اثر تغییر شکل برشی در روی عمل لوله منجر به توزیع غیر خطی فشار در امتداد پوش ستون ها می گردد، ستون هایی که در گوشه های ساختمان واقع شده اند مجبور می باشند سهم بیشتری از بار را نسبت به ستون های ما بین آنها تحمل کنند. تغییر شکل کل ساختمان دیگر شباهت به تغییر شکل تیر طره ای نخواهد داشت زیرا تغییر شکل حالت برش اهمیت بیشتری پیدا می کند.
مسئله برش شدیداً در روی کار آیی سیتم های لوله ای تأثیر می گذارد و تمام پیشرفت های بعدی در طرح لوله ای سعی بر بر طرف نمودن این اشکال دارد. چنین به نظر می رسد که روش لوله قابی برای ساختمان های فولادی تا 80 طبقه و برای ساختمان های بتنی تا 60 طبقه اقتصادی باشد.

لوله خرپایی:

ضعف لوله قابی در انعطاف پذیری تیرهای آن قرار دارد. با اضافه نمودن عناصر مورب (قطری) به مقدار زیادی بر صلبیت لوله افزوده می گردد. در این صورت قسمت عمده برش به وسیله عناصر قطری جذب می شود نه به وسیله تیرهایی که در بالا و پایین آنها پنچره قرار دارد. اعضاء قطری مستقیماً بارهای جانبی را اساساً به صورت نیرو های محوری تحمل می کنند. این کاهش تغییر شکل برشی (ناشی از لنگی برش) رفتار خالص طره ای را تامین می کند.

لوله خرپایی مرکب از ستون و عناصر قطری :

در این سیستم از عناصر قطری در داخل شبکه مستطیلی تیرها و ستون ها استفاده می شود. عناصر قطری و تیرها با یکدیگر در مقابل بارهای جانبی صلبیت دیوار مانندی بوجود می آورند. این اعضاء قطری نه فقط قسمت اعظم بارهای جانبی را حمل می کنند بلکه همچون ستون های مایل عمل می نمایند و بار های وزن را نیز تحمل می کنند.
معمولاً کشش ایجاد شده در اثر بار های جانبی بر فشار تولید شده در اثر بارهای ورن غالب نمی آید. وظیفه دوگانه اعضاء قطری این سیستم را برای ساختمان های خیلی بلند (تا حدود 100 طبقه برای ساختمان های فولادی) نسبتاً پر بارده می سازد. استفاده از عناصر قطری موجب می شود که بتوان فاصله ستون ها را خیلی بیشتر از فاصله ستون ها در لوله قابی اختیار کرد.
یک ویژگی اصلی این سیستم قابلیت آن در توزیع یکنواخت بارهای متمرکز در سراسر سازه می باشد.
تیرها بارهای وزن بین ستون ها را حمل می نمایند و مانند مهارهایی از کشیده شدن کف ها جلوگیری می کنند. بدین طریق آنها بر کار آیی عناصر قطری به عنوان سیستم اصلی توزیع بار می افزایند.
روش جالبی برای ایجاد عناصر قطری در دیوارهای خارجی بتنی در پروژه تحصیلی یکی از دانشجویان انستیتوی تکنولوژی ایلی نوی پیشنهاد شده است. در آن عناصر قطری با پر نمودن سوراخ های پنچره در یک طرح مورب بوجود می آید.

لوله خرپایی مشبک :

در این سیستم ، لوله از عناصر مورب نزدیک بهم بدون هیچ ستون قائمی ساخته می شود. اعضاء مورب مانند ستون های مایل عمل می کنند، تمام بارهای وزن را حمل می نمایند و سازه را در مقابل بارهای جانبی سخت تر می سازند. عناصر مورب را ممکن است به وسیله تیرهای افقی به یکدیگر متصل کرد.
عناصر مورب در مقابل بار های جانبی فوق العاده پر بازده می باشند ولی در انتقال بارهای وزن به زمین نسبت به ستون های قائم بازده کمتری دارند. بعلاوه تعداد زیاد اتصالاتی که بین این عناصر مورب لازم می باشد و مشکلات مربوط به جزئیات پنجره ها سیستم خرپای مشبک را به طور کلی چندان عملی و قابل استفاده نمی سازد.

برج با سازه لوله با مهار بندی داخلی

* لوله با دیوارهای برشی موازی:
* لوله در لوله:
* لوله اصلاح شده :
* لوله های دسته شده:
لوله خارجی را ممکن است یا با افزودن عناصر قطری در صفحه های خارجی تقویت نمود و یا آن را از داخل با اضافه نمود دیوار های برشی یا هسته های داخلی تقویت کرد. در قسمت های زیر چند روش برای مهار بندی داخلی بررسی می گردند.

لوله با دیوارهای برشی موازی:

دیوار لوله ای خارجی را می توان با ترکیب نمودن دیوارهای برشی داخلی در نقشه افقی سازه تقویت کرد. دیوار های لوله خارجی را می توان مانند بال های یک تیر تشکیل شده از اعضاء متصل به هم از این تجسم نمود که در آن دیوارهای برشی جان تیر را تشکیل می دهند. تنشها در دیوارهای لوله خارجی اساساً محوری می باشند زیرا لنگی برش در این سیستم حداقل می باشد.

لوله در لوله:

با به کار بردن هسته نه فقط برای بارهای وزن بلکه همچنین برای تحمل بار های جانبی سختی سیستم لوله تو خالی به مقدار خیلی زیادی افزایش می یابد. سازه کف لوله های خارجی و داخلی را به یکدیگر متصل می کند و همگی در مقابل نیرو های جانبی به صورت واحد و مشترک عمل می نمایند.
واکنش یک سیستم لوله در لوله در مقابل بار های جانبی مشابه واکنش ساده مرکب از قاب صلب و دیوار برشی است. اما لوله قابی خارجی خیلی سخت تر از قاب صلب می باشد.
لوله خارجی بیشتر بار جانبی را در قسمت بالا ساختمان مقاومت می کند، در صورتی که هسته بیشتر بار را در قسمت پائین ساختمان تحمل می نماید.
روش لوله در لوله در ساختمان 38 طبقه برانسویک در شیکاگو و ساختمان 52 طبقه شماره 1 میدان شل در هوستون به کار رفته است.
با به کار بردن یک سیستم سه لوله ای تو در تو ، طراحان یک ساختمان 60 طبقه اداری در توکیو سیستم لوله در لوله را یک قدم به جلو بردند. در این سیستم لوله خارجی به تنهایی بارهای باد را تحمل می نماید، ولی هر سه لوله که بوسیله سیستم های کف(دیافراگم ها) به یکدیگر متصل شده اند در تحمل بارهای زلزله که عامل مهمی در ژاپن می باشد شرکت کرده و روی یکدیگر اثر متقابل دارند.

لوله اصلاح شده :

سیستم لوله ای در مورد ساختمان های با نقشه افقی دایره و تقریبا مربع بیشترین بازده را دارد. ساختمان هایی که از این شکل ها منحرف می شوند، در موقع استفاده از سیستم های لوله ای ملاحظات سازه ای ویژه ای را لازم دارند. دو مثال زیر چنین شرایطی را تشریح می کند.

لوله قابی توأم با قاب های صلب :

شکل شش ضلعی ساختمان 40 طبقه اداری در شارلوت واقع در ایالت کارولاینای شمالی طراحان را وادار کرد تا روش لوله ای را اصلاح کنند، گوشه های تیز این ساختمان شش ضلعی لنگی برش زیادی را نشان داد که استفاده موثر از سیستم لوله ای را غیر ممکن می ساخت .
اضافه نمودن قاب های صلب در جهت عرض ساختمان موجب گردید که دیوارهای خارجی به یکدیگر متصل شوند، بدین ترتیب دیوارهای انتهایی در دو انتهای مثلثی شکل ساختمان به وسیله قاب های صلب تقویت گردیدند. با متصل کردن و بستن دیوار های پیرامونی به یکدیگر سیستم لوله ای موثری بدست آمد.

لوله در نیم لوله:

نقشه افقی نا منظم ساختمان 32 طبقه بانک ملی و ستون پنسیلوانیا در پیتسبورگ موجب راه حل ویژه دیگری در طرح لوله ای گردید، در اغلب ساختمان های لوله ای عمل لوله ای به وسیله دیوار های خارجی ایجاد می گردد اما در این ساختمان، دو هشت ضلعی متقاطع یک لوله سازه ای در قسمت مرکزی ساختمان تشکیل می دهند.
دو قسمت انتهایی ساختمان به وسیله سیستم های قاب – دیواری ناودانی شکل تقویت می شوند. نیروهای جانبی (در اینجا باد) مشترکا به توسط لوله داخلی و دیوارهای انتهایی ناودانی شکل بسیار بزرگ مقاومت می گردند.

لوله های دسته شده:

آخرین پیشرفت در طرح روش لوله های دسته شده می باشد. این روش برای ساختمان سیرز در شیکاگو به کار برده شده که در حال حاضر بلندترین ساختمان دنیاست.
لوله قابی خارجی در این روش به وسیله دیافراگم های عرضی داخلی در هر دو جهت تقویت می گردد. بدین ترتیب مجموعه ای از لوله های حجره ای تشکیل می شود. هر یک از این لوله های مستقلاً قوی هستند، بنابراین ممکن است آنها را به هر شکلی دسته کرد و در هر ترازی قطع نمود.برتری دیگر سیستم لوله های دسته شده در محصور کردن سطوح بسیار وسیع طبقات قرار دارد .
دیافراگم های داخلی در موقع مقاومت نیروهای برشی مانند جان های یک تیره طره ای عظیم عمل می کنند و در نتیجه لنگی برش را به حداقل می رسانند. به علاوه این دیافراگم ها در تحمل خمش نیز سهیم می باشند.
دیافراگم هایی که موازی بارهای جانبی هستند(یعنی جان های تیر) برش را جذب می کنند و در نتیجه در نقاط تلاقی با دیوارهای عمود بر آنها (یعنی بال ها) نقاط شش حداکثر ایجاد می شود که نشان دهنده عمل جداگانه هر یک از لوله ها می باشد، به اختلاف توزیع تنش محوری با حالتی که هیچ تقویت کننده داخلی وجود ندارد یعنی فقط یک لوله تنها باشند توجه کنید. با وجود اینکه تا حدودی لنگی برش رخ می دهد، دیافراگم های قائم سعی بر توزیع یکنواخت تنش های محوری دارند. ولی انحراف از رفتار لوله ای ایده آل که با خطوط منقطع در شکل نشان داده شده به نظر نمی رسد که قابل ملاحظه باشد.
* ساختمان های مرکب یا پیوندی :
* ساختمان های مرکب لوله ای :
* پوشش دیواری صفحه ای:

ساختمان های مرکب یا پیوندی

در سازه پیوندی که از پیشرفت های اخیر به منظور ازدیاد سختی جانبی آسمان خراش های قابی می باشد بتن و فولاد مشترکاً به عنوان واحد سازه ای عمل می کنند. این ایده چندین سال است که در مورد اعضاء سازه ای مانند کف ها وستون ها به کار رفته است . اما طرح تمام ساختمان بصورت مرکب روش کاملا جدیدی به شمار می رود. در زیر دو راه حل متمایز به عنوان مثال هایی از کار برد این روش ارائه می شود.

ساختمان های مرکب لوله ای

در سیستمی که به وسیله شرکت اسکیدمور، اوبنگز و مریل طرح و تکمیل شده است قاب فولادی خارجی در مقابل تغییر شکل جانبی به وسیله دیوار پیرامونی مشبک (سوراخ دار) بتنی ریخته شده در محل تقویت می گردد. ساختمانی که بدین ترتیب بر پا می شود شباهت به لوله صلبی دارد که از زمین طره شده باشد. در این روش اجرای سریع و مقاومت زیاد (و در نتیجه انعطاف پذیری فضای داخل) ساختمان فولادی با محفوظ از آتش بودن، عایق بندی، صلب جانبی ، و قالب پذیری دیوار خارجی بتنی ترکیب می شود. این سیستم در ساختمان 36 طبقه گیت وی- 3 در شیکاگو، ساختمان 50 طبقه برج شماره 1 میدان شل در نیواورلئان و ساختمان 24 طبقه سی-دی-سی در هستون که در آن قطعات پیش ساخته نما بعنوان قالب بندی بتن ریخته شده در محل به کار رفتند، مورد استفاده قرار گرفته است.
روش اجرای این سیستم بدین ترتیب است که ابتدا قاب فولادی به اندازه 8 تا 10 طبقه بالا آورده می شود. ستون های خارجی باید بارهای اجرایی را تحمل کنند. برای تأمین پایداری جانبی، قاب خارجی به طور موقت بوسیه کابل مهاربندی می شود. سپس فولادهای کف در محل قرار می گیرد و بتن کف ریخته می شود تا پایداری اسکلت فولادی تأمین گردد و بتوان کار داخل ساختمان را شروع کرد. بعد از اینکه شبکه های فولادی بتن مسلح و قالب های بتن در اطراف ستون ها و برای شاه تیرها در محل قرار داده شد، بتن ریخته می شود تا یک دیوار محیطی پیوسته مشبک (سوراخ دار) تشکیل گردد. این سلسله عملیات در هر 8 تا 10 طبقه ساختمان تکرار می شود.
اما اختلاف حرکت بین ستون های خارجی بتن – فولادی و ستون های داخلی فولادی مشکلی ایجاد می کند، برای اینکه کوتاه شدن نامساوی ستون ها در اثر رفتار ارتجاعی، انقباض و خزش برطرف شود .در جا گذاری شاه تیر ها باید تعدیلی صورت گیرد.
چون جدار لوله ای در این سیستم همه بارهای جانبی را مقاومت می کند، ستون ها شاه تیرهای تشکیل دهنده قاب های هسته تأسیسات ضروری «آسانسور، آب، برق، گاز و غیره) می توانند سبک تر باشند زیرا آنها فقط بارهای وزن را تحمل می کنند. همچنین کف قابل استفاده خالص در طبقات بالا در آنها سطح هسته را می توان کاهش داد افزایش می یابد.
شرکت رید و تاریکس در سانفرانسیسکو سیستم ساختمانی مرکب لوله ای دیگری ابداع کرده است. آنها از شاه تیرهای فولادی و ستون های فولادی لوله ای پر شده با بتن به عنوان سازه نما استفاده می کنند. در این مورد نیز پوش ساختمان سختی کافی برای حمل تمام بارهای جانبی را تأمین می نماید. در این سیستم از قطعات پیش ساخته ای استفاده می شود که هر یک شامل یک ستون لوله ای به ارتفاع دو طبقه و دو شاه تیر فولادی طره ای می باشد. این قطعات پیش ساخته در وسط دهانه شاه تیرها و در وسط ارتفاع ستون ها به یکدیگر پیچ کرده می شود. از لحاظ بار گذاری جانبی این نقاط اتصال تحت کمترین تنش می باشد . پیوستگی طبیعی شاه تیرها در محل ستون ها که تنش ها بیشترین مقدار را دارند از بین نمی رود، شاه تیرها در ستون ها فرو می روند و فقط جان آنها به لوله متصل می شود. بدین ترتیب از تعداد اتصالات ساختمان که تحت تنش های زیاد می باشند به مقدار زیادی کاسته می شود.

پوشش دیواری صفحه ای

روی دیوارهای خارجی سازه های قابی فولادی معمولاً قطعات پیش ساخته دیواری متصل می گردد،این قطعات نا سازه ای می باشند و منحصراً برای حفاظت در مقابل محیط خارج ساختمان به کار می روند.
میس فان در روهه یکی از اولین آرشیتکت هایی بود که از روکش ( پوشش) فولادی در سازه نمای ساختمان های بلند استفاده کرد، در یک ساختمان آپارتمانی، او از صفحات فولادی رنگ شده به ضخامت 5 –16 اینچ برای پوشاندن بتن محافظ قاب فولادی در مقابل آتش سوزی اسفاده نمود. موقعی که پوشش فولادی به توسط بر آمدگی های میخ شکلی به بتن مسلح متصل می گردد، نه فقط در مقابل هوا ، قاب پنجره و نمایش معماری مطلوب بوجود می آورد بلکه سختی سازه ای نیز ایجاد می کند، در اغلب سازه های قاب صلب، قسمت اعظم مقاومت در مقابل تغییر مکان جانبی به وسیله شاه تیرها ایجاد می شود. اما عمل مرکب پوسته فولادی و قاب متشکل از فولاد و بتن مسلح مقاومت جانبی را به قدری زیاد می کند که شاه تیرهای داخلی سختی کمتری لازم دارند. به علاوه بدون افزایش وزن سازه، نوسان (تغییر مکان جانبی) ساختمان 20 تا 50 در صد کاهش می یابد. چون پوشش فولادی نسوز نمی باشد. آیین نامه ها استفاده از آن را برای تحمل بارهای وزن مجاز نمی دانند.
ادامه دارد....

منبع:

منبع : راسخون
http://www.rasekhoon.net

سازه های بلند و قوانین مربوط به ان

 

نگاهي اجمالي به بلند مرتبه سازي در كشور،

همانطور كه دست اندر كاران امر ساخت و ساز كمابيش مطلعند، پس از پيروزي انقلاب تا اوايل دهه 70 بلند مرتبه سازي در كشور متوقف شد و حدودا از اواخر سال 1369 بود كه اين روند از سرگرفته شد و اين از سرگيري عمدتا به خاطر سرمايه هاي مالي سرگردان داخلي و خارجي بود كه با يك حركت آزاد و البته تند خود به بازار ساخت و ساز بلند مرتبه (برج سازي) فرصت تامل و تحليل را از كارشناسان امر سلب كرد و مصرف كننده هاي برج ها را دنباله رو خود ساخت!

دلايل عمده گرايش به ساخت وسازهاي بلند عبارتند از

·        كاهش ذخاير زمين.

·        استفاده نسبتا آسان از فولاد و تسريع در امر ساخت وساز و نيز پيشرفت فنون ساختمان سازي در عصر حاضر.

·        تمركز خدمات در نواحي مركزي شهرها.

·        كاهش هزينه احداث ساختمان (قيمت زمين، قيمت تمام شده ساخت مجتمع نسبت به ساخت جداگانه واحدها ...).

·        كاهش هزينه براي مصرف كننده و.

از آنجايي كه ساختمان هاي مرتفع به عنوان نشانه هاي شهري سهم مهمي در شكل گيري ساختار فضايي و سيماي شهري ايفا مي كنند، نياز مبرمي به تنظيم معيارها و دستورالعمل هاي طراحي و نظارت بر اجراي مبتني بر دستورالعمل هاي فوق در مورد اين گونه بناها وجود دارد. اين نظارت بايد به گونه اي باشد كه از توسعه ساختمان هاي بلندي كه در تضاد با روند شكل گيري ساختار و سيماي مطلوب شهري در چارچوب اهداف طراحي و توسعه شهري و در زمينه هاي زيبا شناختي بصري و ادراكي هستند، ممانعت به عمل آورد.

-        ضوابط كلي حاكم بر طراحي و ساخت ساختمان هاي بلند

·    داشتن فاصله قانوني از پياده رو يا خيابان؛ زيرا بدون در نظر گرفتن ضوابط ويژه در اين زمينه،اين نوع سازه ها مي توانند مانع نفوذ نور خورشيد به فضاهاي عمومي و خصوصي و خيابان ها شود.

·        داشتن فاصله قانوني اين سازه ها از همديگر (مثلا حداقل 5/2 متر فاصله با فرض حداكثر ارتفاع 90 پا -27 متر-).

·    درباره ابنيه 5 تا 8 طبقه، ديوار به ديوار بودن و يا فاصله داشتن با همديگر اهميت چنداني ندارد ولي در ساختمان هاي مرتفع تر پيروي از روش ساخت سازه هاي مستقل و دور از هم توصيه مي شود زيرا كمتر از ساختمان هاي رديفي و متراكم سايه ساز هستند و البته سايه ساختمان هاي بلند و باريك منفرد به سرعت جابه جا مي شود .

·        ساخت اين سازه ها نبايد باعث انسداد مناظر طبيعي شهر شده و نبايد در نقاطي كه از نظرگاه شهرسازي نامناسب هستند ساخته شوند.

·    از همه مهم تر، رعايت اصول و قوانين علمي و مهندسي بر اساس آئين نامه هاي ملي و بين المللي موجود در طراحي و اجراي سازه اي اين بناهاست.

         -  مكان يابي ساختمان هاي بلند

·        دوربودن از محل گسل هاي لرزه خيز

·        نفوذ ناپذيري و مقاومت كافي خاك محل احداث

·        دوربودن از حريم خطوط انتقال برق

·        دوربودن از حريم مسيل ها

·    عدم ايجاد مشكل از نظر زيست محيطي و آلودگي هوا؛ زيرا اين نوع سازه ها با توجه به ميزان عرض و ارتفاع ونيز شكل ظاهري، مي توانند به عنوان سدي در مقابل حركت هوا عمل كرده و آلودگي هوا را افزايش دهند، در اين مورد بهتر است از شيوه مدادي (ساختمان هاي باريك تر) بهره جست.

- مهمترين ضابطه ترافيكي و دسترسي كه در مورد اين بناها توصيه مي شود اين است كه اين سازه ها

حتي المقدور در فاصله 500 متري تا ايستگاه هاي اتوبوس يا 1000 متري از ايستگاه هاي مترو مستقر شوند و ديگر اينكه اتصال مستقيم ورودي بناهاي بلند به آزادراه ها و بزرگراه ها ممنوع است مگر بناهاي با اهميت خاص.

ـ نسبت ارتفاع به عرض در ساختمان ها؛ اگر اين نسبت 2 به 1 يا 1 به 1 يا 1 به 2 باشد، حالت پويا و ديناميك دارد ولي اگر اين نسبت از 2 به 1 تجاوز كند، نوعي احساس ترس از تنگي فضا به انسان دست مي دهد.

معمولا براي ساخت سازه هاي بلند، زمين هاي بزرگتر ارجح تر و مناسب ترند؛ لذا فرآيند بلند مرتبه سازي باعث مي شود كه روند افزايش قيمت زمين هاي كوچك قطع شده و بين قيمت تمام شده زمين ها با اندازه هاي متفاوت تعادل برقرار شود.

از طرفي با افزايش تعداد طبقات، تراكم ساخت بيشتر شده و مساحت زير ساخت كل چند برابر مي شود و به نسبت افزايش زيربنا، مسلما مقدار مساحت فضاي باز (open space) كاهش پيدا مي كند.
از جهت ديگر اصول زيبايي شناسي شهرهاي جهان امروز بر تنوع فرم، شكل، مصالح و رنگ سازه استوار است؛ تنوع، عامل مهمي در بسط قوه تميز و شناسايي آدمي است. يك شهر متنوع شهري خوانا است يعني در چنين شهري مي توان مكان ها را به آساني پيدا كرد و از خصوصيات شهر متنوع داشتن اين گونه سازه هاي بلند و مرتفع است. به گفته شينوهارا معمار ژاپني شرط اصلي شكل گيري شهرهاي متنوع زيبايي استوار بر نظم پيشرفته است.

در سالهاي اخير به دليل نبود برنامه ريزي هاي اوليه و عدم اعمال روش هاي نظارت دقيق و علمي بر توسعه شهري، حتي محتمل ترين خصوصيت مثبت بناهاي مرتفع يعني فراهم كردن گستره ديد وسيع و دلپذير به مناظر شهري براي ساكنان نيز، مي تواند به واسطه احداث بناهاي مرتفع جديدتر در فواصل نزديك پيرامون بنا كاملا خدشه دار شود!

از مشكلات ناشي از احداث بي رويه ساختمان هاي بلند در دنيا مي توان به موارد زير اشاره كرد:
۱ - محروم شدن سكنه و همسايگان اين نوع ساختمان ها از نور خورشيد و روشنايي و تهويه طبيعي به دليل برپا شدن برج هايي بزرگ به فاصله كم از همديگر.

۲ - نزديك بودن بيش از حد به خط كناري پياده رو و نداشتن پس رفتگي كه مانع رسيدن نور مستقيم به خيابان يا پياده رو مي شود .

۳ - ساخت و ساز غير اصولي و بدون تطابق با اصول و قوانين ساختمان سازي كه در صورت وقوع حوادثي مثل زلزله، جان و مال ساكنان را به شدت تهديد و نابود مي كند.

در پايان اميد، آن داريم كه با نظارت صحيح و اصولي بر طراحي و اجراي بناهاي مرتفع از جهات مختلف اعم از تناسبات و تركيبات، نقش ساختمان در سيماي شهر، تداخل آن در خط آسمان از همه زواياي ديد در اطراف ساختمان، طراحي فضاهاي باز در اطراف اين گونه بناها و ارتباط اين فضاها با خيابان و بنا ، معماري سازه و هماهنگي آن با ساختمان هاي با ارزش همجوار و بافت محله، جزئيات نما، قرارگيري در سطح زمين، ارتفاع و شكل، توده وحجم، زمينه، رنگ، مصالح، كيفيت ظاهري، قابليت انعكاس نور و…، از اين پس ديگر شاهد ساخت و ساز غيراصولي بناهاي مرتفعي كه از ديد معماري فاقد توازن بصري و از نظر مهندسي فاقد مقاومت كافي و لازم در برابر نيرو هاي خارجي و داخلي وارده بر ساختمان هستند، نباشيم؛ چه، اگر خداي ناكرده چنين شود، بايد در آينده نه چندان دور، از بين رفتن جان و مال هزاران انسان بي گناه كه قرباني سهل انگاري و ندانم كاري و البته بي قانوني مي شوند را نظاره گر باشيم.

 

سيستم سازه اي برج‌هاي هزاره سوم

در تشريح سيستم سازه‌اي اين برج‌ها لازم است به دونكته اصلي توجه شود. در واقع اين سيستم از دو بخش تقريباً مجزاي ثقلي و لرزه بر تشكيل شده است. اصطلاحات لرزه بر و ثقلي بر اساس مقدار جذب برش نيروي زلزله توسط هر يك از سيستم‌ها، به آنها نسبت داده شده است.

الف) سيستم لرزه بر: در طرح اين برج‌ها از دو سيستم لوله اي متداخل، به اضافه مهاربندي همگرا به عنوان بخش لرزه بر

ساختمان استفاده شده است . قاب‌هاي سيستم لرزه بر در پيرامون سازه قرار گرفته‌اند؛ ضمن آنكه دو قاب لرزه بر مياني هم در يك جهت موجود مي‌باشند

ب) سيستم ثقلي:

سيستم ثقلي كه ميان بخش لرزه بر محصور شده است، بر روي ستون‌هاي مياني كه تقريباً با راندمان 100% بطور ثقلي عمل مي‌كنند، قرار گرفته است و تيرهايي كه اين ستون‌ها را به سيستم لرزه بر پيراموني مرتبط مي‌كنند عموماً - به جز سه طبقه پايين - با اتصال ساده طرح شده‌اند. با توجه به توضيحات فوق ملاحظه مي‌شود، سختي اين تيرها نقشي در نحوه توزيع بارهاي جانبي نخواهد داشت و به اين جهت در مدل، ساده سازي صورت گرفته است.

استفاده از تيرهاي با مقطع متغير در طرح تيرهاي ثقلي علا‌وه بر صرفه‌جويي در مصالح، به جهت ايجاد مسيري مناسب براي عبور لوله‌هاي تأسيساتي صورت گرفته است و به اين ترتيب نيازي به افزايش بيشتر ارتفاع طبقه نمي باشد.

سيستم سقف برج‌هاي هزاره سوم

سقف اين برج‌ها از نوع كامپوزيت است و عملكرد دال‌هاي آن به صورت دوطرفه مي‌باشد.

همان‌طور كه در گزارش مندرج در شماره پنجم ذكر شده مطالعات ژئوتكنيك، ژئوفيزيك، تهيه طبف ويژهِ ساختگاه، زهكشي و كنترل كيفيت عمليات بتني اين پروژه توسط مهندسان مشاور دريا خاك پي در دست انجام است.

مطالعات ژئوتكنيكي در محدوده احداث برج‌ها

مطالعات ژئوتكنيكي به منظور تعيين خصوصيات خاك و لايه‌هاي زمين در محدوده احداث برج‌ها به شرح زير انجام پذيرفته است:

الف) مطالعات ژئوتكنيك اكتشافي تكميلي‌
‌‌تعيين مشخصات فيزيكي و مكانيكي لايه هاي خاك
تعيين پارامترهاي موثر در پايداري و تغيير شكل پذيري لايه هاي خاك
تعيين ظرفيت باربري و نشست خاك و پيشنهاد گزينه هاي مناسب پي‌
تعيين مشخصه هاي خاك جهت برآورد نيروي زلزله
شناسايي شرايط هيدروژئولوژيكي و آبگذاراني لايه هاي خاك
بررسي امكان وجود نابهنجاري هاي ژئوتكنيكي در محدوده مورد نظر

ب) مطالعات تهيه طيف ويژه ساختگاه
تعيين لرزه خيزي ساختگاه
تعيين مشخصات هندسي ديناميكي لايه هاي آبرفتي
انجام تحليل بزرگنمايي حاصل از اثر وجود آبرفت
تهيه شتاب نگاشت طراحي در سطوح مختلف‌
تهيه طيف طراحي در سطوح مختلف لرزه اي در رقوم‌هاي موردنظر

بررسي نشست سازه

در بررسي نشست سازه شالوده گسترده در وسط ساختگاه، داده هاي مورد نياز براي انجام اين تحليل‌ها با استفاده از آزمايش‌هاي برجا و آزمايشگاهي تعيين گرديد.

اثر لايه سطحي خاك كم مقاومت در كف گود، با در نظر گرفتن يك لايه جديد با ضريب ارتجاعي نسبتاً كمتر مدل گرديد.

با توجه به يكنواختي بافت زير سازه، حداكثر نشست مجاز ساختمان 100 ميليمتر در نظر گرفته شده است. مقايسه نتايج محاسبات نشست بااستفاده از نرم‌افزار Plaxis نشان مي‌دهد كه حداكثر ميزان نشست محاسبه شده از نشست مجاز (100 ميليمتر كمتر) مي‌باشد.

سيستم پي‌

با توجه به نوع سيستم باربر جانبي براي برج‌هاي شمالي، مركزي و جنوبي كه سيستم لوله اي درجداره خارجي هريك از برج‌ها مي‌باشد دو گزينه زير براي پي برج‌ها قابل بررسي است:

الف) سيستم پي گسترده براي هريك از برج‌هاي شمالي، جنوبي و مركزي؛ به طوري‌كه با درزهاي انقطاع از يكديگر مجزا گرديده باشند.

ب) سيستم پي گسترده يكپارچه و بدون درز انقطاع براي هر سه برج شمالي، جنوبي و مركزي.

در سيستم گزينه الف با توجه به يكسان بودن برج‌ها به لحاظ مشخصه هاي ديناميكي بروي خاك ناحيه درز به صورتي است كه فشار زياد برج مركزي موجب مي گردد كه خاك زير برج شمالي تحت اثر فشار قرار گرفته و پي برج شمالي تمايل به بلند شدن از روي آن داشته باشد.در صورتي‌كه از گزينه (ب) استفاده شود، 2 نيروي فشاري و كششي با يكديگر متعادل گرديد وتنش‌ها در زير پي و روي خاك توزيع يكنواخت تر خواهد داشت، لذا استفاده از پي گسترده يكپارچه براي بارهاي جانبي منطقي‌تر مي‌باشد. از طرف ديگر طولاني بودن پي موجب مي‌گردد كه تنش‌هاي ناشي از درجه حرارت و جمع شدگي، باعث تأثيرات نامطلوبي در پي گردد و علاوه بر آن، چنانچه تحت اثر بارهاي ثقلي غير همزمان قرار گيرد، در پي، ايجاد تنش هاي زياد بنمايد. بنابراين بتن ريزي در زير هر يك از برج‌ها بصورت مجزا ودر عرض به فاصله 30 الي 50 سانتيمتر انجام گرديده است و پس از اعمال كليه بارهاي ثقلي و مرتفع شدن اثرات جمع شدگي ودرجه حرارت، اين فاصله‌ها با بتن مرغوب به همراه مواد منبسط شونده پر مي‌گردند.

بررسي مخاطره پذيري لرزه‌اي منطقه

گستره تهران در كوهپايه‌هاي جنوبي كوه‌هاي البرز مركزي قرار گرفته و شمالي‌ترين فرونشست ايران مركزي به حساب مي‌آيد. كوه‌هاي البرز در شمال تهران متشكل از يك سري چين خوردگي‌هاي با امتداد شرقي- غربي است و شدت دگرريختي در دو كناره شمالي گسله تهران به بيشترين مقدار خود رسيده و بلندي‌هاي البرز به ترتيب بر دشت كناري خزر در شمال و دشت تهران در جنوب رانده شده است.

از مهمترين گسل‌هايي كه نزديكترين فاصله تقريبي آنها از ساختگاه حدود كمتر از 10 كيلومتر مي‌باشد مي‌توان موارد زير را نام برد: گسل شمال تهران، گسل امامزاده داوود، پورگان ورديج، نياوران، محموديه، طرشت، عباس آباد، گسل تلويزيون، باغ فيض، نارمك و در محدوده ساختگاه موردنظر باتوجه به خاكبرداري قابل توجهي كه انجام شده بود آثار گسلي مشاهده نگرديد.

بررسي روند لرزه خيزي

بررسي روند لرزه خيزي اين گستره بااستفاده از به كارگيري روش kijko در سه حالت انجام گرفته است:

حالت اول: بادر نظر گرفتن فقط لرزه هاي تاريخي‌

حالت دوم: با منظور نمودن لرزه‌هاي سده بيستم

حالت سوم: تركيبي از مجموع حالت‌هاي اول و دوم با در نظر گرفتن لرزه هاي تاريخي و لرزه هاي سده بيستم

احتمال عدم رويداد لرزه اي با بزرگي 7 ريشتر در طول مدت 50سال يا 100 سال به ترتيب حدود 60 و 35 درصد مي باشد؛ يعني براي سازه اي باعمر مفيد 50 يا 100 سال مي توان اين احتمال عدم رويداد را در نظر گرفت.

بيشينه مقادير شتاب قائم و افقي زمين

در مطالعات انجام شده با استفاده از برنامه seisrisk III بيشينه مقادير شتاب زمين محاسبه شده‌اند. اطلاعات ديگري نظير رابطه طول گسلش و بزرگي مورد نياز بوده است كه آن نيز با استفاده از روابط شناخته شده جهاني (رابطه ولز - كاپراسميت) به دست آمده‌اند. بر اساس اين محاسبات مقادير شتاب افقي و قائم در سازه هاي زماني مختلف (30، 50، 75 و 100سال) با احتمال فزوني خاص (50%، 37 %، 10%) برآورد شده‌اند.

در صورتي‌كه عمر مفيد سازه 50 سال فرض شود با در نظر گرفتن احتمال فزوني 37 درصد، مقادير شتاب افقي و قائم به ترتيب0/63 g و0/72 g برآورد شده است.

بررسي پاسخ ديناميكي آبرفت‌

به اين منظور به عنوان يك روش اندازه‌گيري سريع و اقتصادي در محل ساختگاه چهارگمانه با عمق هاي 65/75, 50 , 50 , 65/75 متر حفر گرديد و لايه‌هاي آبرفت مورد آزمايش محل S.P.T قرارگرفته و نمونه هاي حاصله تحت آزمون‌هاي آزمايشگاهي قرار گرفتند. اين روش با دقت قابل قبولي سرعت انتشار امواج را در لايه‌هاي خاك به دست مي دهد.

با استفاده از نتايج آزمايش محلي و نفوذ استانداردS .P.T از طريق روابط تجربي موجود براي درك رفتار ديناميكي توده آبرفت در محل ساختگاه تحت اثر حركات لرزه‌اي، طيف‌هاي پاسخ آبرفت براي سطوح شتاب (5/0,35/0,3/0,25/0,23/0,2/0,15/0,1/0) برابر شتاب ثقل محاسبه شده‌اند. براي اين محاسبات از نرم‌افزارEER استفاده شده است. A سطح شتاب مبنا(D.B .L ) براي سنگ بستر براساس تحقيقات موجود، 36/0 شتاب ثقل و سطح شتاب بيشينه طراحيM.D0/5 ( . ) شتاب ثقل ملحوظ گرديده است لكن براي مشاهده تغييرات پاسخ آبرفت به سطوح شتاب مختلف، دامنه‌اي از سطوح شتاب از 1/0 تا 5/0 شتاب ثقل مورد تحليل قرار گرفته است.

اثرات توپوگرافيك‌

به دليل قرارگيري ساختگاه در مناطق مسطح، اثرات توپوگرافي عملاً تأثير چنداني بر روي طيف پاسخ ساختگاه ندارد.

طيف طراحي زلزله

بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه اثر آبرفت به طور مشخص طيف پاسخ سنگ را تحت تاثير قرارداده است ، به‌طوري‌كه در پريودهاي پائين (كمتر از نيم ثانيه) باعث كاهش مقادير طيفي شده است. روند فوق مبين اين موضوع است كه اثر وجود آبرفت باخصوصيات غيرخطي پريود اصلي طيف پاسخ را به مقادير پريودهاي بزرگتر انتقال داده است .

همچنين پهناي مقدار حداكثر طيفي به مقدار قابل توجهي افزايش يافته و طيف وسيعتري از پريود ها را دربرگرفته است كه چنانچه پريود اصلي سازه در اين محدوده قرار بگيرد به علت بروز پديده تشديد، بيشترين شتاب پاسخ طيفي در سازه به وجود خواهد آمد كه ملاحظات لازم بايد در نظر گرفته شود.

با توجه به مطالب فوق، طيف پيشنهادي DBL حداكثر مقادير طيفي را بين پريودهاي 04/1و 27/0 ثانيه برابر 0/85 g دارد و طيف پيشنهادي MDL حداكثر مقادير طيفي خود را در محدوده بين پريودهاي 44/0 تا 84/0 ثانيه برابر با 0/38 g دارد.

در نتيجه در هر سطح شتاب طراحي سازه به نحوي انجام شده است كه پريود اصلي سازه در محدوده شتاب حداكثر طيفي قرار نگرفته است و پديده تشديد اتفاق نيفتاده است.

كنترل كيفيت مصالح و نظارت اجرايي‌

از آنجا كه طراحي مناسب توا‡م با اجراي دقيق و كنترل كيفيت مصالح، مقاوم‌سازي سازه را در برابر نيروهاي وارده امكان‌پذير مي‌سازد، در اين پروژه نسبت به كنترل كيفيت مصالح بكار رفته اقدامات زير انجام مي‌گيرد:

1. كيفيت بتن :

به منظور دسترسي به كيفيت مطلوب و جلوگيري از نابودي خواص بتن - در حين حمل - نسبت به دايركردن بچينگ پلنت در محل كارگاه مبادرت نموده و در تمام مدت اقدامات لازم نظير تست مواد سنگي، سيمان و آزمايش‌هاي مربوطه با استقرار آزمايشگاه محلي انجام مي‌شود.

2. كيفيت مصالح فولادي:

براي بررسي كيفيت مصالح فولادي تمام مصالح قبل از ورود به كارخانه ساخت تحت آزمايش‌هاي مربوطه قرار گرفته و بعد از حصول اطمينان از تطابق مشخصات مواد فلزي با موارد در نظر گرفته شده در طراحي، اجازه حمل داده مي‌شود.

همچنين در كارگاه ساخت با استقرار يك اكيپ (Q.C ) تمام آزمايش‌هاي مربوط به جوش نظير آزمايشات ذرات مغناطيسي( M.T ) اولتراسونيك(U.T ) ، رنگ‌هاي نافذ( P.T) و راديوگرافي( R.T) و همچنين اجراي دقيق روند جوشكاري(W.P.S ) جهت جلوگيري از ايجاد تنش‌هاي پسماند بعد از جوشكاري كنترل مي‌گردد.

از آنجا كه اين سازه داراي اتصالات پيچ و مهره اي (اصطكاكي و اتكايي) مي‌باشد، تمام آزمايش‌هاي مربوط به پيچ نظير آزمايش تركيب شيميايي كوانتومتري، سختي سنجي، كنترل ابعادي، كشش كلگي، ريز‌سختي‌سنجي و ... نيز انجام مي‌گيرد. دركارگاه نصب هم ضمن نظارت كافي به لحاظ اطمينان از انجام اتصالات اصطكاكي ضمن استفاده از تركمتر از واشرهاي D.T.I جهت كنترل مضاعف ايجاد اصطكاك لازم در اتصالات استفاده مي‌گردد

هدایت نیوز

سازه های متداول برای ساختمانهای بلند

اهمیت اثر نیروی جانبی با بالا رفتن ارتفاع ساختمان با سرعت زیادی افزایش می یابد. در ارتفاع معینی تغییر مکان جانبی ساختمان چنان زیاد می شود که ملاحظات سختی کنترل کننده طرح می گردند تا اینکه مقاومت مصالح سازه ای. درجه سختی اساسا بستگی به نوع سیستم سازه دارد. بعلاوه بازده هر سیستم خاصی مستقیما با مقدار مصالح مصرف شده ارتباط دارد. بنابراین از بهینه کردن سازه برای شرایط فضایی معینی باید با حداقل وزن حداکثر سختی حاصل شود. این عمل منجربه ابداع سیستم های سازه ای مناسب برای حدود ارتفاعات معین میگردد.
بعضی از عواملی که در توسعه این سیستم های تازه نقش مهمی داشته اند عبارتند از: 
·         مصالح سازه ای با مقاومت زیاد.
·         عمل مرکب بین عناصر سازه ای ساخته شده از دو یا چند نوع مصالح.
·         روش های جدید اتصال قطعات.
·         تخمین رفتار پیچیده سازه ها به وسیله ماشین های حسابگر الکترونیک(کامپیو تر).
·         استفاده از مصالح ساختمانی سبک تر.
·         روش های اجرایی جدید.

در بخش های زیر متداول ترین سیستم های سازه ای مورد بحث قرار می گیرند.در این بحث ها طرح های هندسی نمونه،رفتار سازه ها تحت بار گذاری و بازده سیستم ها مورد تأکید می باشند.
·         سازه دیوار باربر
·         سازه هسته برشی
·         سازه تیر دیواری

سازه دیوار باربر

از لحاظ تاریخی سازه های ضخیم و سنگین ساخته شده از مصالح بنایی بوده اند.وزن زیاد و انعطاف ناپذیری آنها در طرح افقی باعث عدم استفاده مؤثر از آنها در ساختمان های بلند گردید. اما پیشرفت تکنولوژی جدید در استفاده از مصالح بنائی مهندسی ساخته شده و قطعات بتنی ساخته مفهوم دیوار باربر را برای ساختمان های با ارتفاع متوسط اقتصادی ساخته است.

این سیستم برای انواعی از ساختمان ها که در آنها تقسیمات مکرر فضا لازم است مانند آپارتمان ها و هتل ها قابل استفاده می باشد. روش دیوار باربر برای انواع طرح و شکل ساختمان ها مناسب است.نقشه های افقی این طرح ها از شکل های مستطیلی ساده تا شکل های دایره ای و مثلثی متغییر می باشند.

سازه های دیوار باربر عموماً شامل مجموعه ای از دیوارهای خطی می باشند.بر اساس نحوه قرار گرفتن این دیوارها در ساختمان آنها را می توان به سه گروه اصلی تقسیم نمود:

·         سیستم دیوار عرضی که شامل دیوار های خطی در امتداد عمود بر طول ساختمان می باشد و در نتیجه مانع نما کاری نمای اصلی نمی گردد.

·         سیستم دیوار طولی که شامل دیوارهای خطی موازی طول ساختمان می باشد این رو دیوار نمای اصلی را تشکیل می دهد.

·         سیستم دو طرفه که شامل دیوارهای موازی عرض و طول ساختمان می باشد.

همچنبن ممکن است ساختمان را بطور مشخصی به قسمت های سازه ای مختلف تقسیم کرد بطوریکه هر قسمت سیستم دیوار جداگانه ای را به کار ببرد.

ترتیب قرار گرفتن دیوارها که در اینجا بحث شد در مورد ساختمان های مستطیلی ممکن است به وضوح قابل بیان باشد،اما در مورد ساختمان های با تصاویر افقی پیچیده تر طبقه بندی کردن ممکن است تا حدودی مشکل باشد.

رفتار سازه دیوار بار بر تحت بار گذاری بستگی به مصالح مصرف شده و نحوه اثر متقابل صفحه افقی کف و صفحه قائم دیوار دارد.به عبارت دیگر این رفتار تابعی از درجه پیوستگی (اتصال) دیوارها به یکدیگر و به دال های کف می باشد.اتصال سازه کف به دیوارهای پیوسته را باید مفصلی تصور کرد.(با فرض هیچگونه سیستم اتصال خاصی بکار نرفته باشد)،در صورتی که در ساختمان های بتنی در محل ریخته شده ،دال هاو دیوارها بطور واقعی متصل و پیوسته هستند. واضح است که ساختمان بتنی در محل ریخته شده ،با توجه به رفتار سه بعدیش،خیلی سخت تر از ساختمان ساخته شده ار مصالح بنائی یا قطعات پیش ساخته مفصلی می باشد و این نکته بتن را برای ساختمان های بلندتر اقتصادی می سازد.

بارهای قائم با ایجاد خمش از سازه کف مستقیما به دیوارها انتقال می یابند.دهانه های متداول کف ها (یعنی فاصله بین دیوارها ) بسته به ظرفیت حمل بار وصلبیت جانبی سیستم کف و عوامل دیگر بین 12 تا 25 فوت متغیر می باشند.چون دیوار بارها را خیلی شبیه به یک ستون باریک و عریض مقاومت می کند پایداری آن در مقابل کمانش باید کنترل گردد.

تنش های فشاری در دیوار تابعی از دهانه کف،ارتفاع و نوع ساختمان ،و اندازه و ترتیب سوراخ های دیوار(برای در و پنجره و غیره)می باشد. سوراخ های دیوار باید روی یک محور قائم قرار داده شود تا از تمرکز و ترکیب تنش ها در اثر ترتیب متناوب پنجره ها اجتناب گردد.

کف هایی که بصورت خارج از مرکز به دیوارها متصل می باشند لنگرهای خمشی ایجاد می کنند که دیوار باید آنها را نیز مقاومت کند.

نیروهای افقی به وسیله سازه کف که مانند دیافراگمی افقی عمل می کند به دیوارهای برشی موازی امتداد نیرو توزیع می شود. ین دیوارهای برشی به دلیل صلبیت زیاد شان مانند تیرهای با عمق زیاد عمل می کنند و در مقابل برش،خمش و واژگونی مثل آن واکنش نشان می دهند.

در مقابل نیروی باد موازی با جهت کوتاه ساختمان، دیوارها در سیستم دیوار عرضی نه فقط بارهای وزن را تحمل می کنند بلکه در مقابل برش ناشی از باد نیز مقاومت می نمایند. از طرف دیگر سیستم دیوار طولی این دو وظیفه دیوارها را هم جدا می کند. دیوارهای طولی بارهای وزن را تحمل می نمایند و نیروهای باد را به صورت خمش موضعی به دیافراگم کف یا مستقیما به دیوارهای برشی واقع در وسط یا دو انتهای ساختمان منتقل می کنند.

در مورد اثر باد روی ضلع کوتاه ساختمان که اهمیت کمتری دارد، دیوارهای باربر در سیستم دیوار طولی اکنون به صورت دیوار های برشی نیز عمل می کنند. در سیستم دیوار عرضی دیوارهای برشی را ممکن است در امتداد کریدور مرکزی قرار داد. در ساختمان های بتنی در محل ریخته شده، پایداری در اثر رفتار یکپارچه سیستم کف-دیوار که مانند یک واحد صندوقی با خمش واکنش نشان می دهد تامین می گردد.

بنابراین با فرض دیافراگم های کف بی نهایت صلب آنها مستقیماً به نسبت سختی نسبی شان بارهای باد را مقاومت می کنند.اما اگر طرح دیوارها چنان باشد که نیروی برآیند باد از مرکز جرم دیوار های مقاوم عبور نکند،پیچش ایجاد می شود که باعث افزایش برش در بعضی از دیوار ها می گردد.

رفتار دیوار برشی در مقابل بار گذاری جانبی به مقدار زیاد بستگی به شکل آن در تصویر افقی یعنی اینرسی حاصله در مقابل خمش دارد.

دیوارهای برشی به ندرت دیوارهای توپر می باشند زیرا غالبا در آنها سوراخ هایی برای پنجره و غیره تعبیه می شود که باعث ضعیف شدن آنها می گردد. تعداد، اندازه، و ترتیب قرار گرفتن این سوراخ ها ممکن است شدیداً در رفتار دیوار تأثیر داشته باشد.

اگر دیوار فقط دارای سوراخ های پنجره کوچک باشد تحت بار گذاری جانبی مثل دیوار تو پر رفتار می کند. بارهای زیاد وزن چنان فشاری در دیوار تولید می کنند که دوران(خمش) ایجاد شده در اثر باد هرگز قادر به غلبه کردن آن در طرف رو به باد نمی باشد.

با قرار دادن سوراخ های در دریک دیوار برشی داخلی به طور متناوب بطوریکه در آن دیوار به صورت واحد هایی تکرار می شود. نتیجه مشابه ای به دست می آید. اما در منتهی الیه دیگر که در آن سوراخ ها به صورت شکافی دیوار را به دو واحد جدا تقسیم می کنند هر یک از واحد ها به صورت دیوار جداگانه عمل می نمایدو نصف بار را تحمل می کند.در چنین حالتی به دلیل بارهای وزن بالنسبه کم امکان اینکه در دیوار کشش ایجاد شود کاملاً وجود دارد. همچنین برای دیوار برشی داخلی در جایی که پیوستگی در عرض کریدور فقط بوسیله دال کف تامین می شود، با اطمینان می توان فرض نمود که دو قسمت دیوار به صورت جداگانه و انفرادی عمل می کنند ولی به علت وزن مرده بیشتر ممکن است در اثر باد کشش ایجاد نشود.

تعیین رفتار سیستم دیواری که بین حالت های منتهی الیه مورد بحث در بالا قرار دارد نسبتاً مشکل است. رفتار این سیستم های دیواری بستگی به مقدار صلبیت ایجاد شده بوسیله قسمت های فوقانی و تحتانی پنجره ها (یا درها) در مقابل برش قائم دارد. دیوار را ممکن است به صورت دو قطعه جدا تصور نمود که موقع مقاومت کردن بارهای جانبی تا حدودی روی یکدیگر اثر متقابل دارند.

در این بحث فرض شده است که دیوار های بار بر،تو پر و مسطح و در صفحه های قائم باشند. اما دیوارها ممکن است از شبکه ای از عناصر مورب یا اعضاء خطی ستونی در فواصل نزدیک تشکیل شده باشند.آنها همچنین ممکن است منحنی شکل یا تاب دار و در صفحه های مایل قرار گرفته باشند.

سازه هسته برشی

سیستم دیوار خطی بار بر برای ساختمان های آپارتمانی که در آنها وظایف و نحوه استفاده ساختمان ثابت است کاملاً مناسب می باشد. اما برای ساختمان های تجارتی و اداری حداکثر انعطاف پذیری در تقسیم بندی فضا لازم می باشد، از این رو در این ساختمان ها فضاهای باز و وسیع مطلوب است که بتوان آنها را به وسیله جدا کننده های متحرک تقسیم کرد. یک راه حل متداول این است که سیستم های قائم حمل و نقل و توزیع انرژی (مانند آسانسور، پله ها، و مجراهای عبور وسایل مکانیکی) را یک جا جمع کرده تا بسته به اندازه و وظیفه ساختمان تشکیل هسته یا هسته هایی بدهند. این هسته ها به عنوان سیستم های دیوار برشی مورد استفاده قرار می گیرند و پایداری جانبی لازم را برای ساختمان تأمین می کنند. به نظر می رسد که از لحاظ شکل و محل هسته در داخل ساختمان هیچگونه محدودیتی وجود نداشته باشد. خصوصیات سیستم های هسته ی به قرار زیر می باشند:

·         شکل هسته

·        هسته باز در مقابل هسته بسته

·        هسته تنها در مقابل هسته توام با دیوارهای خطی

·         تعداد هسته ها: هسته انفرادی در مقابل چندین هسته.

·         محل هسته ها: داخلی در مقابل محیطی و در مقابل خارجی

·         ترتیب قرار گرفتن هسته ها: متقارن در مقابل نا متقارن

·         هندسه ساختمان به عنوان مولد شکل هسته: مولد مستقیم در مقابل مولد غیر مستقیم

هسته ها را می توان از فولاد ، بتن یا ترکیبی از هر دو ساخت. در هسته قابی فولادی برای رسیدن به پایداری جانبی مطلوب ممکن است از خر پای ویراندیل استفاده کرد.سیستم قاب ویراندیل نسبتا انعطاف پذیر است، از این رو فقط برای ساختمان های بالنسبه کوتاه به کار می رود. برای ساختمان های بلند تر در قاب ویراندیل از مهار بندی قطری (به صورت خر پای قائم) استفاده می شود تا سختی لازم برای هسته به دست آید. مزیت هسته های قابی فو لادی در سوار کردن نسبتا سریع قطعات پیش ساخته می باشد.

از طرف دیگر هسته بتنی علاوه بر حمل بارها فضا را نیز محصور می کند و از لحاظ حفاظت در مقابل آتش هیچ گونه ملاحظه اضافی لازم نیست. فقدان شکل پذیری و قابلیت تغییر شکل پلاستیک بتن به عنوان یک ماده ساختمانی از لحاظ بار گذاری زلزله اشکال این نوع هسته ها می باشد.

هسته های برشی را می توان به صورت تیرهای بسیاری مجسم کرد که از زمین طره شده و بارهای جانبی را مقاومت می کنند. بنابراین تنش های خمشی و برشی تولید شده در هسته،با فرض اینکه تاب رفتار یک هسته تحت بارهای جانبی بستگی به شکل، درجه همگن بودن و صلبیت آن و جهت بار دارد. در هر طبقه سوراخ هایی در هسته وجود دارد و مقدار پیوستگی ایجاد شده به وسیله قسمت های فو قانی و تحتانی این سوراخ ها روی رفتار هسته اثر تعیین کننده دارد. هسته بخصوص تحت بارگذاری نا متقارن که پیچش ایجاد می کند ممکن است مانند یک مقطع باز عمل کند و قسمت بالای آن تاب بردارد. بنابراین در قسمت فوقانی هسته تنش های برشی پیچشی اضافی و در پای آن خمش جانبی و برش اضافی در بال ها تولید می شود.

سازه تیر دیواری

·         سیستم های فاصله گذاری و خر پای متناوب :

·         سیستم های مرکب از قاب و دیوار برشی:

·         سیستم های دال مسطح:

·         سیستم های مرکب از دیوار برشی و قاب توأم با خرپا های کمر بندی صلب:

·         سیستم های لوله ای در سازه برج:

سیستم های فاصله گذاری و خر پای متناوب

در این بخش اساساً تیر های به ارتفاع طبقه که دهانه ها در جهت کو تاه ساختمان می پوشانید مورد نظر ما می باشد .

این تیرها که بر ردیف هائی از ستون ها در امتداد دیوارهای خارجی متکی می باشند ممکن است خرپاهای فولادی یا بتنی ، و یا دیوارهای بتنی تو پر باشند.

متداول ترین سازه های تیر دیواری سیستم های فاصله گذاری و خرپاهای متناوب می باشند. خرپاها یک طبقه در میان به کار برده می شوند. این خرپاها دال های کف را هم در تار فوقامی و هم در تار تحتانیشان نگه می دارند. فضای آزادی که در طببقات متناوب (یک در میان) ایجاد می شود برای بعضی از انواع ساختمان ها که در طرح ریزی فضاهای آنها انعطاف پذیری لازم است سودمند می باشد. ساختمان متشکل از خرپاهای متناوب از سیستم فا صله گذاری خیلی سخت تر می باشد. در اینجا خرپاها در تمام طبقات بکار می روند ولی بصورت متناوب قرار داده می شوند. با به کار بردن تیرهای دیواری به ارتفاع طبقه بطور متناوب، دال های کف فقط نصف فاصله بین خرپاها رامی پوشانند و فضاهای باز نسبتاً بزگی ایجاد می شود. این دال های کف از یک طرف روی تار فوقانی یک خرپا قرار دارند و از طرف دیگر از تار تحتانی خرپای بعدی که در طبقه بالا قرار دارد آویزان می شوند. طرز قرار گرفتن خرپاها در ارتفاع ساختمان تا حدودی شبیه طرح آجر کاری دیوارها می باشد.

سیستم خرپاهای متناوب در موقع مقاومت بارهای افقی و قائم به نحو خیلی مؤثری عمل می کند. این روش در مورد ساختمان های بلند نسبت به قاب هایی که بطور معمولی مهار بندی شده اند در حدود 40 در صد کمتر فولاد مصرف می کند و اتصالات کمتری در محل ساختمان لازم دارد. این سیستم تاکنون برای ساختمان های تا حدود 30 طبقه به کار رفته است.

در سازه های تیر دیواری سیستم فاصله گذاری طبقاتی که دارای خرپا هستند، مانند قطعات صلب، فوق العاده سخت می باشند و به سختی تغییر شکل می دهند. .ولی طبقات باز (طبقاتی که دارای خرپا نمی باشند) فقط ازستون ها می توانند برای تحمل بار جانبی استفاده کنند.

تغییر شکل این ستون ها مشابه تغییر شکل ستون های یک قاب صلب معمولی می باشد.

در سیستم خرپای متناوب فرض می شود که دال های کف مانند دیافراگم های افقی بی نهایت سخت عمل کنند، از این رو همه نقاط واقع در روی هر یک از کف ها تغییر مکان افقی مساوی خواهند داشت. بنا براین قاب های خرپایی مجاور یکدیگر مجبورند که مشترکاً بصورت واحد عمل کنند. به عبارت دیگر از جمع تغییر شکل های جداگانه دو قاب مجاور بطور تقریبی حالت تغییر شکل یافته تمام سیستم بدست می آید. تغییر شکل ساختمان مشابه تغییر شکل یک تیر طره ای صلب می باشد.

منحنی تغییر شکل ساختمان نشان می دهد که لازم نیست ستون ها برای لنگرهای خمشی در امتداد جهت کوتاه ساختمان طرح کردند. بنابراین دال های کف که مانند دیافراگم های صلب عمل می کنند تمام برش ناشی از باد (یابه طور کلی بار های جانبی) را به خر پاها منتقل می کنند و این خرپاها به نوبه خود بارها را به صورت نیروهای محوری به ستون ها انتقال می دهند. چون خر پاها باید برش قائم را مقاومت کنند، هر گونه بازشدگی در تیر های دیواری در آنها تغییر شکل ایجاد می کند وباعث کاهش صلبیت تیرها می گردد.

ستون های خارجی را می توان چرخاند به طوری که جان آنها عمود بر خرپا قرار بگیرد تا بدین وسیله از محور های قوی آنها برای مقاومت نیرو های بار در جهت طولی استفاده شود. سختی جانبی در جهت طول ساختمان را می توان به طرق مختلف از جمله اضافه کردن قطعات سازه ای پیش ساخته در بالاو پایین پنچره ها افزایش داد.

سیستم های مرکب از قاب و دیوار برشی

·         1- سیستم های مرکب از قاب مفصلی و دیوار برشی

·         2- سیستم های مرکب از قاب مفصلی،قاب ویراندیل و دیوار برشی

·         3- سیستم های مرکب از قاب صلب و دیوار برشی

·         *تغییر شکل حالت برش قاب صلب

·         *تغییر شکل حالت خمش دیوار برشی

·         *تاثیر متقابل قاب و هسته برشی

سیستم های قالب صلب خالص برای ساختمان های مرتفع تر از 30طبقه عملی نمی باشد.در چنین مواردی یکی از انواع دیوار برشی نیز در قاب به کار برده می شود تا بارهای جانبی را مقاومت کند. دیوارهای برشی یا بتنی می باشند و یا از مهار بندی فولادی مشبک (خرپایی) تشکیل می گردند. این دیوارها ممکن است هسته های داخلی، بسته مانندهسته های دور محوطه های آسانسورها و پله ها، یا دیوارهای موازی در داخل ساختمان، و یا خرپاهای نمایی قائم باشند.

شکل های گوناگون نقشه های افقی،راه حل های مختلف ممکن را برای طرح های افقی نشان می دهند. سیستم های هسته ای در ارتباط با فرم ساختمان از نقطه نظرهای زیر طبقه بندی شوند.

·         محل و موقعیت هسته ها

o        هسته های نمایی خارجی

o        هسته های داخلی :هسته هایی نمایی،هسته ها در داخل ساختمان

o        هسته های خارجی از مرکز

·         تعداد هسته ها

o        هسته های منفرد

o        هسته های شکافته

o        هسته های چندتایی

·         شکل هسته ها.

o        شکل های بسته: مربعي ، مستطيلي، دایره ای و مثلثی.

o        شکل های باز: x شکل، I شکل و ناودانی شکل.

o        شکل هایی که از فرم ساخمان الهام می گیرند.

سیستم های مرکب از قاب و دیوار برشی بر اساس رفتارشان تحت بارگذاری جانبی دسته بندی می شوند که ممکن است یک از سه نوع زیر باشند.

1- سیستم های مرکب از قاب مفصلی و دیوار برشی:

در این سیستم چون اتصالشان تیرهای قاب به ستون ها مفصلی می باشد، قاب فقط می تواند بارهای وزن را تحمل کند. دیوار برشی تمام بارهای جانبی را مقاومت می کند.

2- سیستم های مرکب از قاب مفصلی،قاب ویراندیل و دیوار برشی:

نیروهای جانبی به وسیله دیوار برشی و قاب صلب(یعنی قاب ویراندیل) مشترکاً مقاومت می گردند.قاب های داخلی و قاب های نمایی طولی فقط بارهای وزن را تحمل می کنند.

3- سیستم های مرکب از قاب صلب و دیوار برشی:

به کار بردن فقط دیوارهای برشی به منظور جذب بارهای جانبی برای ارتفاعات بیش از 500 فوت غیر عملی می باشد.برای اینکه هسته ها به اندازه کافی قوی باشند باید ابعاد آنها خیلی بزرگ انتخاب شود که در این صورت دیگر برای دستگاه های حمل و نقل قائم و توزیع انرژی مناسب نخواهند بود.

به علاوه تغییر شکل آنها ممکن است چنان زیاد باشد که در دیوارهای جدا کننده و پنجره ها ترک ایجاد کند و یا حتی در ساکنین ساختمان واکنش های روانی ناگوار به وجود آورد.با به کار بردن قاب صلب که برای مقاومت نیروهای جانبی با دیوار برشی سهیم می شود بر صلبیت جانبی ساختمان به مقدار زیادی افزوده می گردد.تغییر شکل کل سیستم های متشکل از دیوار برشی و قاب صلب که روی یکدیگر اثر متقابل دارند با جمع کردن حالت های تغییر شکل جداگانه دیوار و قاب بدست می آید.

*تغییر شکل حالت برش قاب صلب:

توجه کنید که شیب منحنی تغییر شکل در پای ساختمان در جایی که بیشترین برش اثر می کند حداکثر می باشد.

*تغییر شکل حالت خمش دیوار برشی:

دیوار برشی ممکن است یک دیوار بتنی توپر یا یک خر پای فولادی قائم باشد.این دیوار برشی ممکن است یک هسته داخلی،دیوار های داخلی،دیوار های داخلی موازی و یا یک دیوار نمایی باشد. دیوار برشی مانند یک تیر طره ای قائم عمل می کند و مانند آن خم می شود. توجه کنید که شیب منحنی تغییر شکل در بالای ساختمان حداکثر می باشد و این دلالت بر این قسمت ساختمان دیوار برشی در ایجاد سختی کمترین سهم را دارد.

*تاثیر متقابل قاب و هسته برشی:

برای یافتن اثر متقابل قاب و دیوار برشی تغییر شکل های دو حالت فوق را با هم جمع می کنیم که یک منحنی s کشیده حاصل می شود. به علت خصوصیات تغییر شکلی مختلف دیوار برشی و قاب، دیواربرشی به وسیله قاب در قسمت بالای ساختمان به عقب کشیده می شود و در قسمت پایین ساختمان به جلو رانده می شود. از این رو برش ناشی از باد (یا زلزله) در قسمت بالای ساختمان اساساً به وسیله قاب و در قسمت پایین ساختمان اساسا به وسیله دیوار برشی گرفته می شود.

سیستم های دال مسطح

سیستم های دال مسطح شامل دال های بتنی کاملاً توپر و یا حجره ای (با حفره هائی در زیر آنها) می باشند که مستقیماً روی ستون ها تکیه دارند و از این رو در این سیستم احتیاج به قاب بندی کف نیست. این سیستم منجر به کمترین ارتفاع برای کف های ساختمان می گردد که یک برتری اقتصادی آشکار می باشد. در این سیستم ها به دلیل تمرکز زیاد برش در حوالی ستون ها غالبا یا از سر ستون ها استفاده می شود و یا بر ضخامت دال ها در نزدیکی ستون ها اضافه می گردد. دال هایی که ضخامت آنها در تمام طول دهانه ثابت است به نام صفحه های مسطح خوانده می شوند.سیستم های دال مسطح برای ساختمان های با نقشه افقی نا منظم قابل وفق و مناسب می باشند.

بعضی از اشکالات سیستم های دال مسطح از قرار زیر می باشند:

·         بار مرده زیاد در هنگام مواجهه با شرایط نا مساعد فونداسیون نا مطلوب است.

·         وقتی که نسبت عمق به دهانه دال ها کوچک باشد تغییر شکل آنها بیش از اندازه بنظر می رسد.

·         دهانه های نسبتاً کوچک این سیستم ها (بین 15 تا 25 فوت و اگر پس کشیده شود تا 35 فوت)کار برد آنها را برای انواعی از ساختمان ها با طرح جدا کننده های مکرر،مانند ساختمان های آپارتمانی ،محدود می کند.

سازه های دال مسطح بسته به نسبت ارتفاع به عرض ساختمان ممکن است به عنوان عناصر باربر فقط ستون داشته باشند، یا ممکن است علاوه بر ستون از دیوارهای برشی نیز برای ازدیاد سختی جانبی در آنها استفاده هد.فرض اینکه بارهای جانبی تماماً به وسیله هسته یا دیوار برشی با صلبیت بیشتر مقاومت شوند و اینکه دال ها و ستون ها در مقاومت جانبی سازها هیچ سهمی ندارند واقع بینانه نیست. شود.

خصوصیت یکپارچگی سازه بتنی باعث می شود که تمام ساختمان در مقابل بارهای جانبی به صورت واحد واکنش نشان دهد.

دال مسطح خودش با وجود اینکه نسبتاً انعطاف پذیری می باشد به دلیل پیوستگیش با دیوار های برشی و ستون ها بر مقاومت سیستم می افزاید. می توان چنین تصور نمود که قسمتی از دال به صورت تیر کم عمقی پیوسته به ستون ها عمل کند و در نتیجه سازه مانند یک قاب صلب رفتار نماید.

بنابراین رفتار سیستم سازه کلی مشابه رفتار سیستم مرکب از هسته و قاب می باشد . نیروهای جانبی در قسمت بالای سازه اساساً به وسیله عمل قاب و در قسمت پایین آن اساساً به وسیله سیستم دیوار برشی یا هسته مقاومت می شوند.

منبع:

moein-omran.blogfa.com

http://khakzad.com

 

آموزش مفاهیم زمین لرزه

آموزش مفاهیم زمین لرزه

 

در این بخش به آموزش مفاهیم پایه ای زمین لرزه و دلیل پیدایش آن پرداخته میشود و مطالب متنوعی از قبیل پیشبینی زلزله و شناسایی گسها مورد بحث قرار میگیرد. بیشتر مباحثی که اینجا ارائه میشود در وبسایت جمعیت کاهش خطرات زلزله ایران ( نیز ارائه گردیده است.

مقاله کلی در زمینه آشنایی با مفاهیم زمینلرزه

 

فرض کنید در یک مکان خالی از دست سازهای بشر قرار داشته باشید و دچار شدیدترین زلزله ممکن شوید، آیا سقفی بر بالای سر شما قرار دارد که بر سر شما فرو ریزد؟ آیا دیواری است که زندگی افراد خانواده شما را تهدید کند؟ آیا کمد و یا تکه های شیشه وجود دارد که باعث آسیب رسیدن به شما شود؟

پس قبول کنیم که زلزله نیز همانگونه که سیب از درخت به پایین سقوط میکند، یکی از سادهترین پدیده های طبیعی در جهت تکامل زمینی است که بر روی آن زندگی میکنیم ولی با دست سازهای نامطمئن خود باعث شده ایم تا هر شب با هراسی کشنده تر از خود زلزله سر بر بالش بگذاریم.

 

"جمعیت کاهش خطرات زلزله ایران" بعنوان یک سازمان غیر دولتی آمده است تا با فعالیتهای سازنده خود و همکاری مردم سراسر ایران، زندگی ایمنی را برای تک تک افراد چه در شهرها و چه در روستاها فراهم نماید.

 

در نوشتن مطالب این قسمت از مراجع زیر استفاده شده است:

مراجع فارسی:

1-    زلزله شناسی برای مهندسین، مهدی زارع، در دست چاپ

2-    لرزه خیزی ایران، دکتر محسن پور کرمانی و مهندس مهران آرین، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، سال 1377

 

مراجع لاتین:

1-     The Seismic Design handbook, Farzad Naeim, 2000

2-     The Living Earth: Quakes, Eruptions, and other geological cataclysms, Jon Erickson, 2001, Checkmark books, New York.

3-     GEOED III, Educational CD-Rom

4-     Dynamic Earth

 وبسایتها

2. www.IIEES.ac.ir

عوامل موثر در وقوع سيل

عوامل موثر در وقوع سيل

و روشهاي كنترل آن

بدون شك سيلاب بعنوان يك بلاي طبيعي شناخته شده است . ولي در عمل سيلاب هم از نظر تلفات جاني و هم از نظر خسارات مالي مهيب ترين بلاي طبيعي در جهان محسوب مي شود
از سال 1988 تا 1997 حدود 390000 نفر در اثر بلاياي طبيعي در جهان كشته شدند كه 58 درصد مربوط به سيلاب، 26 درصد در اثر زلزله 16 درصد در اثر طوفان و بلاياي ديگر بوده است. خسارات كل در اين 10 سال حدود 700 ميليارد دلار بوده است كه به ترتيب 33، 29، 28 درصد مربوط به سيلاب، طوفان و زلزله بوده است. در اين رابطه نكته نگران كننده، روند افزايشي تلفات و خسارات سيلاب در جهان در دهه هاي اخير بوده است. افزايش جمعيت و دارايي ها در سيلابدشتها تغييرات هيدرو سيستمها و اثرات مخرب فعاليتهاي انساني از دلايل عمده اين روند افزايش بوده است

تعريف سيل

سيل در حقيقت افزايش ارتفاع آب رودخانه و مسيل و بيرون زدن آب از آن و اشغال بخشي از دشت‌هاي حاشيه رودخانه مي‌باشد كه مي‌تواند با غرقاب نمودن منطقه باعث وارد آمدن خسارات بر ساختمان و تاسيسات عمومي شده و تلفات انساني و دامي به همراه داشته باشد در مواردي نيز سيل مي‌تواند ناشي از افزايش سطح آب درياچه و يا دريا باشد كه در اين موارد جريان بادهاي شديد تاثير زيادي خواهد داشت.

در هنگام بارش باران و برف, مقداري از آب جذب خاك و گياهان مي شود, درصدي تبخير ميشود و باقيمانده جاري شده و رواناب ناميده مي شود. سيلاب زماني روي مي دهد كه خاك و گياهان نتوانند بارش را جذب نموده و در نتيجه كانال طبيعي رودخانه كشش گذردهي رواناب ايجاد شده را نداشته باشد. بطور متوسط تقريبا 30 درصد بارش به رواناب تبديل مي شود كه اين ميزان با ذوب برف افزايش مي يابد. سيلابهايي كه بصورت متفاوت روي مي دهد منطقه اي به نام سيلابدشت را در اطراف رودخانه بوجود مي آورند.

سيلابهاي رودخانه اغلب ناشي از بارش هاي شديد مي باشد كه در برخي موارد همراه با ذوب برف مي باشد. سيلابي كه بدون پيش هشدار يا پيش هشدار كمي در رودخانه جاري شود تند سيل ناميده مي شود. تلفات جاني اين تند سيلابها كه در حوزه هاي كوچك بوقوع مي پيوندند عموما بيشتر از تلفات جاني سيلابهاي رودخانه هاي بزرگ مي‌باشند .

روشهاي اصلي مهار سيلاب از زمانهاي دور بكار گرفته مي شوند. اينها شامل احياء جنگلها ، احداث سيل بندها ، سدها ، مخازن و كانالهاي سيلاب بر مي باشند.

در زمانهاي دور در كشور چين در كناره هاي رودخانه زرد سيل بندهاي طويلي احداث گرديد . تصور سازندگان اين سيل بندها اين بود كه با محدود كردن رودخانه ، احداث سيل بندها موجب افزايش سرعت و فرسايش و عميق تر شدن بستر مي شوند و در نتيجه گذردهي رودخانه افزايش مي يابد. بر خلاف تصور اوليه ، احداث سيل بندها موجب بالا آمدن بستر رودخانه گرديد و بجاي آن در گستره وسيعي رسوب گذاري شود اين امر در محدوده سيل بندها صورت مي گرفت. با بالا آمدن بستر رودخانه اجباراً ارتفاع سيل بندها نيز افزايش يافت و پس از 4000 سال بستر رودخانه در برخي نقاط به حداكثر 21 متر بالاتر از دشتهاي اطراف رسيد. در سال 1887 ، يكي از بدترين سيلابهاي تاريخ در اين رودخانه بوقوع پيوست و يك ميليون نفر در اثر اين سيلاب كشته شدند. سيل بندهايي كه در قرون وسطي در رودخانه هاي پو ، دانوب ، راين ، رون و ولگا احداث شده اند در قرن بيستم با برنامه احياﺀ جنگلها واحداث مخازن تقويت شده اند.

Top

سيلابدشت

سيلابدشتها زمينهاي كم اطراف در كناره هاي رودخانه ها, درياچه ها و اقيانوسها مي باشند. سيلابدشتها با دروه برگشت سيلابي كه آنها را زير آب ببرد, از يكديگر متمايز مي شوند. براي مثال سيلابدشت 10 ساله در سيلاب با دوره بازگشت 10 سال زير آب مي رود .

شکل ( 1 ) .سيلابدشتها با دروه برگشت سيلابي كه آنها را زير آب ببرد, از يكديگر متمايز مي شوند

 سازه هاي كنترل جريان مانند سدها, سيل بندها ، كانالهاي سيل بنحوي طراحي ميشوند تا سيلاب با دوره بازگشت معين ، حفاظت از مناطق را به انجام برسانند. اين سطح ايمني بر اساس ملاحظات اقتصادي ، تمايلات جوامع مربوطه ، اثرات زيست محيطي و عوامل ديگر تعيين مي شود . مهندسين مي توانند سازه ها را بنحوي طراحي كنند كه سطح ايمني بالا را تضمين كند . جوامع معمولا سطوح ايمني پايين تري را انتخاب مي كنند . اين امر به علت هزينه اوليه قابل ملاحظه ميباشد . در آمريكا برنامه ملي بيمه سيلاب حداقل دوره بازگشت را 100 ساله انتخاب كرده است. با اين دوره بازگشت در يك دوره 30 ساله ، 26 درصد شانس وقوع سيلاب طراحي سازه ها يا بزرگتر وجود دارد . شکل (2 )

سيل بندها ممكن است طراحي شوند يا بدون طراحي احداث شوند. در سيل بندهاي طراحي شده, ملاحظات تخصصي بر شرايط خاك پي, نوع خاك مورد استفاده در خاكريز, تراكم مناسب خاكريز, حفاظت بالا دست سيل بند در مقابل آبشستگي و ديگر عوامل مورد توجه قرار مي گيرد

سيل بندهاي غير مهندسي در عمل خاكريز طويل در مسير رودخانه مي باشند. سيل بندهاي طراحي شده در صد تخريب بسيار كمتري از سيل بندهاي غير مهندسي دارند . تخريب سيل بندها معمولا ناشي از سيلاب بزرگتر از سيلاب طراحي ، نگهداري نامناسب و شسته شدن سيل بند از زير مي باشد .

 

 

 

 

 

Top

فراواني سيلاب

روشي مورد اطمينان براي اينكه پيش بيني شود كه سيلاب بعدي چه زماني بوقوع مي پيوندد و ابعاد آن در چه مقياسي است وجود ندارد . با اين وجود سيلابهاي گذشته سرنخ ها را از آنچه محتمل است بدست ميدهد . مهندسين با مطالعه سيلابهاي گذشته و استفاده از علم آمار احتمال وقوع سيلابهايي با ابعاد مختلف را برآورد مي نمايند .

مثلا در 100 سال در 33 سال سيلاب بزرگتر از يك سيلاب 3 و در 10 سال بزرگتر از سيلاب 10 ساله خواهد بود . اين به معناي آن نخواهد بود كه درست در هر 10 سال يكبار سيلاب 10 ساله اتفاق مي افتد . در يك سال پر آب ممكن است چندين سيلاب بزرگتر از سيلاب 10 ساله بوقوع پيوندد . حتي ممكن است دو سيلاب 100 ساله يا بزرگتر در فاصله كمي روي دهند . درصد احتمال وقوع يك سيلاب بر اساس متوسط در يك دوره طولاني مدت مي باشد .

در يك سال پر آب ممكن است چندين سيلاب بزرگتر از سيلاب 10 ساله بوقوع پيوندداحتمال وقوع دو سيلاب بزرگ بصورت پياپي مشابه شير و خط كردن سكه است. چون براي مثال 5 بار متوالي شير آمده دليل نيست كه بار ششم هم شير نيايد. احتمال وقوع همان 50 در 50 است.روشي مورد اطمينان براي اينكه پيش بيني شود كه سيلاب بعدي چه زماني بوقوع مي پيوندد و ابعاد آن در چه مقياسي است وجود ندارد .

Top

چه ميزان ريسك قابل قبول است؟

احتمال وقوع سيلاب تقريبا در تمامي نواحي بسته به شرايط موجود دارد. واضح است كه در برخي مناطق احتمال سيلاب بزرگتر از ديگر مناطق است. براي اهداف عملي, ريسك قابل قبول بستگي به مورد خاص دارد. براي مثال آبگرفتگي يك پارك, مزرعه يا زمين گلف هر 10 سال يكبار قابل قبول است ولي در مورد مدارس و بيمارستانها كه خطر جاني بيشتري وجود دارد, ريسك 1 در 500 سال انتخاب مي شود. بقيه موارد در ميان اين دو حد نهايي (1 در 10 سال تا 1 در 500 سال) قرار مي گيرند.. ريسك مجاز بسته به سرمايه گذاري هاي انجام شده, ريسك خطرات جاني, دسترسي به مناطق امن در صورت وقوع سيلاب و ديگر عوامل دارد. حتي با در نظر گرفتن كليه عوامل جواب سر راست و مشخصي وجود ندارد. جدول زير احتمال وقوع سيلاب با دوره بازگشت خاص را در يك دوره معين بدست مي دهد.

دوره بازگشت سيلاب (سال)
10	25	50	100	250	500
10	%65	%34	%18	%10	%4	%2
20	%88	%56	%33	%18	%8	%4
30	%96	%71	%45	%26	%11	%6
40	%99	%80	%55	%33	%15	%8
50	%99	%87	%64	%39	%18	%10
60	%+99	%91	%70	%45	%21	%11
70	%+99	%94	%76	%51	%24	%13
80	%+99	%96	%80	%55	%27	%15
90	%+99	%97	%84	%60	%30	%16
100	%+99	%98	%87	%63	%33	%18

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Top

روشهاي سازه اي مديريت سيلاب زير مجموعه اي از مديريت سيل است كه شامل نقش سازه و بهره بردار ي از آن ميباشد. بسياري از اين روشها سابقه چند هزار ساله دارند. براي مثال سد كفرا در مصر در 4600 سال پيش به منظور كنترل سيلاب در حال احداث بود كه در اثر سيلاب تخريب گرديد. به روشهاي سازه اي, مهار سيلاب نيز اطلاق ميشود. مهار سيلاب شامل فرايندهاي خاصي است كه با فراهم آوردن و بهره برداري از سازه هاي طراحي شده, اثرات تخريبي سيل را رفع يا كاهش دهد كه اين امر با ذخيره, محدود سازي و انحراف جريان سيلاب تا حدي كه از لحاظ اقتصادي توجيه پذير باشد, انجام ميشود. هم اكنون در بسياري از كشورها، ايمني صدها ميليون نفر در مقابل سيلاب وابسته به سدها، سيل بندها و كانالهاي انحراف سيل ميباشد.

درجه ايمني سازه هاي مهار سيلاب بر اساس ملاحظات اقتصادي تعيين ميشود

روشهاي سازه اي مديريت سيل و اهداف اصلي روشهاي سازه اي مديريت سيلاب در جدول زير ارائه شده اند:

 

روش	هدف
سدهاي مخزني	ذخيره سيلاب در مخزن و كاهش پيك سيلاب
سيل بندها	محدود كردن سيلاب
مخازن تاخيري	كاهش پيك سيلاب و افزايش زمان تمركز
اصلاح و بهسازي مسير	افزايش سرعت جريان و گذردهي رودخانه و حفاظت از كناره ها و بستر آن
انحراف سيلاب	كاهش ميزان سيلاب در يك بازه از رودخانه
گوناگون	روش هاي ديگر مديريت سازه اي سيلاب

Top

سدهاي مخزني:

بسياري از قديمي ترين سدهاي جهان به منظور كنترل سيلاب احداث گرديده بودند. سدهاي مخزني غالبا" چند منظوره بوده و براي اهدافي چون آبياري, تامين آب شرب, توليد برق, مهار سيلاب و اهداف تفريحي مورد استفاده قرار ميگيرند.

سدهاي مخزني غا لبا چند منظوره بوده و براي اهدافي چون آبياري, تامين آب شرب, توليد برق, مهار سيلاب و اهداف تفريحي مورد استفاده قرار ميگيرند.

 هدف يك مخزن مهار سيلاب, ذخيره قسمتي از جريان سيلاب به منظور كاهش حداكثر آن ميباشد. در صورتيكه سيلابهاي رودخانه داراي خصوصيات فصلي باشند، كارايي مخازن چند منظوره براي كاهش پيك سيلاب به نحو قابل ملاحظه اي افزايش مييابد. در شرايط ايده آل مخزن درست در بالادست منطقه حفاظت شده قرار دارد و بهره برداري از آن به منظور كاهش حداكثر سيلاب به ظرفيت گذردهي ايمن پايين دست صورت ميگيرد. سيلاب ذخيره شده با توجه به زمان وقوع آن يا بتدريج رها ميشود و يا در صورتيكه پايان فصل سيلاب نزديك باشد, براي مصارف آبياري و توليد برق ذخيره ميشود. در صورت وجود حوزه مياني بعد از سد و منطقه مورد حفاظت ، هدف مديريت مخزن در جريان سيلاب, جاري شدن حداقل سيلاب در منطقه حفاظت شده خواهد بود كه در اينصورت الزاما" سيلاب در محل سد حداقل نخواهد بود.

در صورتيكه سيلابهاي رودخانه داراي خصوصيات فصلي باشند، كارايي مخازن چند منظوره براي كاهش پيك سيلاب به نحو قابل ملاحظه اي افزايش مييابد

Top

سيل بندها و گوره ها (Levees and flood walls)

محدود كردن جريان سيلاب در يك عرض معيني از رودخانه به كمك سازه هايي نظير گوره ها و ديواره هاي سيل بند انجام ميگيرد. اين سازه ها از پخش شدن و گسترش سيلاب در زمينهاي اطراف رودخانه جلوگيري كرده, آن را در يك مسير و مجراي مشخص و محدود هدايت ميكند. ساخت گوره ها (خاكريزهاي سيل بند) قديميترين ، رايج ترين و نيز يكي از مهمترين روشهاي مهار سيلاب از دير باز تاكنون بوده است. گوره, بند خاكي كوتاهي است كه در فواصل مختلف از كناره رودخانه و در امتداد آن ساخته ميشود تا نقش سواحل مصنوعي را در دوره هاي سيلابي كه آب رودخانه از سواحل طبيعي خود بيرون ميرود, را ايفا كند و بخش عمده زمينهاي اطراف رودخانه را از آب گرفتگي محافظت نمايد درمناطق شهري و ساير مناطق كه ارزش زمينها زياد ميباشد, به جاي گوره از ديواره هاي سيل بند استفاده ميگردد. ديواره هاي سيل بند از جنسهاي مختلف بتني, سنگي, آجري و …. ساخته ميشوند.

ساخت گوره ها (خاكريزهاي سيل بند) قديميترين, رايج ترين و نيز يكي از مهمترين روشهاي مهار سيلاب ازدير باز تاكنون بوده است

 

مقطع تيپ سيل بندها

 

 بطور كلي طراحي سيل بندها و ديواره هاي سيل بند بايستي مشابه سدهاي معمول باشد. مزيت اصلي گوره ها امكان استفاده از مصالح محلي ارزان قيمت است.

گوره ها از مصالح معادن قرضه كه به موازات گوره ميباشند احداث ميشود. اين مصالح بايستي در لايه ها ريخته و كوبيده شود. نفوذ ناپذيري مصالح د ركناره رودخانه بايستي بكار گرفته شود. در كل مصالح مناسب براي هسته بندرت در دسترس ميباشد و بيشتر سيل بندها, خاكريزهاي همگن ميباشند.

مقاطع گوره ها بايستي با توجه به شرايط محلي و مصالح موجود طراحي شوند. به منظور امكان پذير شدن عبور ماشين آلات, حداقل عرض سيل بند 3 متر ميباشد.

نرده هاي سيلاب سنتي در ژاپن براي محافظت سيل بند ها با قدمت 400 سال

Top

براي زيبايي, شيب گوره راميتوانند ملايم تر از ميزان لازم احداث نمايند. در اين حالت سيل بند كمتر مشخص بوده و رفت و آمد مردم با سهولت بيشتري انجام ميشود. زهكش هاي پاشنه اي براي حفظ ايمني گوره ها در مقابل آبشستگي و جلوگيري از خروج آب از شيب پايين دست لازم است. بعلت عرض زياد گوره در پايين و ارزش بالاي زمينهاي شهري ، در اين مناطق معمولا از ديواره هاي سيل بند استفاده ميشود اين ديواره ها به نحوي طراحي ميشوند كه درمقابل فشار هيدرواستاتيكي (فشار بالا بر آب) مقاومت كنند.

 

مقاطع محتلف ديواره هاي سيل بند

 

از مسائل مهم در طراحي گوره ها, زهكشي مناطق داخلي ميباشد كه از راه حلهاي مختلف, بشرح زير مورد استفاده قرار ميگيرند:

حوضچه جمع آوري و ايستگاه پمپاژ

زهكشي دروني گوره ها

زهكشي انحرافي

كانال زهكشي

تخليه از لوله هاي تحت فشار

Top

نگهداري سيل بندها

شرايط و مصالح ساختماني بندرت كاملا" رضايت بخش ميباشد و بنابراين با توجه به عدم قطعيتهاي مهندسي آب حتي با بهترين فنون احداث, خطر تخريب وجود دارد.

با توجه به عدم قطعيتهاي مهندسي آب حتي با بهترين فنون احداث ، خطر تخريب وجود دارد

در صورت تخريب سيل بندها، عواقب ميتواند از شرايطي كه اصلا" سيل بندي احداث نشده باشد بسيار وخيم تر شود.

Top

مخازن تاخيري

مهار سيلاب با استفاده از مخازن تاخيري تاثيري مستقيم و سريع بر روي سيلاب ميگذارد. چنانچه توپوگرافي امكان ايجاد مخزن تاخير با حجم مناسب را بدهد و منابع قرضه در فاصله كمي از محل پروژه موجود باشد, به علت تاثير سريعتر آن در مقايسه با روشهاي آبخيزداري بر تسكين سيلاب, ميتوان مورد استفاده قرار گيرد.

خروجي يك سد تاخير, معمولا" يك سرريز بزرگ و يا چند خروجي بدون دريچه ميباشد. سد Pinary در فرانسه شامل يك سد با بازشدگي در ميان ميباشد. نوع خروجي كه بكارميرود بستگي به ماهيت سيلاب ومشخصات جمعي مخزن دارد. عموما"خروجي هاي روزنه اي ترجيح داده ميشوند كه با توجه به فرمول خروجي روزنه اين √ h Q ≈ موجب تاخير بيشتر در جريان و افزايش ملايم تر جريان خروجي ميشود.يك سرريز ساده سطحي معمولا" براي سدهاي تاخيري مطلوب نميباشد زيرا حجم زير تاج سرريز براي كاهش سيلاب مورد استفاده قرار نميگيرد. با اين وجود براي حفظ ايمني خود سد يك سرريز بزرگ با ظرفيت چند برابر ظرفيت خروجي ها هميشه لازم است. ظرفيت خروجي يك سد تاخيري با مخزن پر بايستي برابر حداكثر ظرفيتي باشد كه ميتوان از رودخانه در پايين دست عبور كند. با شروع سيلاب ، مخزن تاخير پر ميشود و خروجي آن قدر افزايش مييابد كه مساوي سيلاب ورودي ميشود. از آن به بعد حجم ذخيره شده خود بخود از مخزن خارج ميشود.

سدهاي تاخيري بيشترين كارآيي را در حوزه هاي كوچك و با شيب زياد دارند. مثال بارز كارايي سدهاي تاخيري, سدهاي احداث شده در ايالت اوهايو آمريكا ميباشد. بعلت زمان تمركز كم سيلابهاي حوزه هاي كوچك ، بهره برداري كارآ از مخازن ذخيره اي بسختي ممكن ميشود. بعلاوه استفاده از مخازن تاخيري تخليه خودبخود مخازن بعد از سيلاب را تضمين نموده و مانع از فدا شدن منافع كنترل سيلاب براي منافع ذخيره سازي ميشود.

سدهاي تاخيري بيشترين كارآيي را در حوزه هاي كوچك و با شيب زياد دارند.

بيشتر زمينهاي پايين دست سدهاي تاخيري در اوهايو براي كشاورزي مورد استفاده قرار ميگيرند و بندرت دچار آبگرفتگي ميشود و مجوز احداث تاسيسات در اين زمينها داده نميشود.

در طراحي سدهاي تاخيري بايستي توجه شود كه احداث اين سدها موجب همزماني سيلابهاي شاخه مختلف و افزايش سيلاب در پايين دست نشود. براي حوضه هاي كوچك افزايش سيلاب در اثر سدهاي تاخيري بسيار غير محتمل است ولي در حوضه هاي بزرگ با سرشاخه هاي متفاوت اين احتمال افزايش مييابد. بنابراين سدهاي تاخيري عمدتا براي حوضه هاي آبريز كوچك و سدهاي مخزني براي حوضه هاي بزرگ مورد استفاده قرار ميگيرند.

 

Top

نتيجه گيری

سيلاب زمانی روی ميدهد كه خاك و گياهان نتوانند بارش را جذب نموده و در نتيجه كانال طبيعي رودخانه كشش گذردهي رواناب ايجاد شده را نداشته باشد. روشهاي اصلي مهار سيلاب شامل احيا ﺀ جنگلها ، احداث سيل بندها ، سدها ، مخازن و كانالهاي سيلاب بر مي باشند.

سيل بندها ممكن است طراحي شوند يا بدون طراحي احداث شوند. در سيل بندهاي طراحي شده, ملاحظات تخصصي بر شرايط خاك پي, نوع خاك مورد استفاده در خاكريز, تراكم مناسب خاكريز, حفاظت بالا دست سيل بند در مقابل آبشستگي و ديگر عوامل مورد توجه قرار مي گيرد. روشي مورد اطمينان براي اينكه پيش بيني شود كه سيلاب بعدي چه زماني بوقوع مي پيوندد و ابعاد آن در چه مقياسي است وجود ندارد .. مهندسين با مطالعه سيلابهاي گذشته و استفاده از علم آمار احتمال وقوع سيلابهايي با ابعاد مختلف را برآورد مي نمايند. احتمال وقوع سيلاب تقريبا در تمامي نواحي بسته به شرايط موجود دارد.. براي اهداف عملي, ريسك قابل قبول بستگي به مورد خاص دارد

 

مقابله با خوردگی بتن

مقابله با خوردگی بتن

 

مسأله خوردگی فولاد در بتن از معضلات عمده کشورهای مختلف جهان است. این مسأله حتی در کشورهای پیشرفته همچون آمریکا، کانادا، ژاپن و بعضی کشورهای اروپایی هزینه های زیادی را برای تعمیر آنها به دنبال داشته است. به عنوان مثال درگزارش های بررسی پل ها در امریکا حدود 140،000 پل مسأله داشته اند. این مسأله در کشورهای در حال توسعه و در کشورهای حاشیه خلیج فارس بسیار شدیدتر بوده و سازه های بتنی زیادی در زمانی نه چندان طولانی دچار خوردگی و خرابی گشته اند. بررسی ها در این مناطق نشان می دهد که اگر مصالح مناسب انتخاب گردد، بتن با مشخصات فنی ویژه این مناطق طرح گردد، در اجرای بتن از افراد کاردان استفاده شود و سرانجام اگر عمل آوری کافی ومناسب اعمال شود، بسیاری از مسائل بتن بر طرف خواهد گشت. به هرحال برای پیشگیری در سال های اخیر روش ها و موادی توصیه و به کار گرفته شده است که تا حدی جوابگوی مسأله بوده است.

استفاده از آرماتورهای ضدزنگ و نیز آرماتورهای با الیاف پلاستیكی frp یكی از این روش ها است که به علت گرانی آن هنوز کاملا توسعه نیافته است. به علاوه عملکرد دراز مدت این مواد باید پس از تحقیقات روشن گردد.

از روش های دیگر کاربرد حفاظت کاتدیک در بتن می باشد با استفاده از جریان معکوس با آند قربانی شونده می توان محافظت خوبی برای آرماتورها ایجاد نمود. این روش نیاز به مراقبت دائم دارد و نسبتا پرخرج است ولی روش مطمئنی می باشد.

برای محافظت آمارتور در مقابل خوردگی، چند سالی است که از آرماتور با پوشش اپوکسی استفاده می شود. تاریخچه مصرف این آرماتورها بویژه در محیط های خورنده نشان می دهد که در بعضی موارد این روش موفق و در پاره ای نا موفق بوده است. به هرحال اگر پوشش سالم بکار گرفته شود با این روش می توان حدود 10 تا 15 سال خوردگی را عقب انداخت.

استفاده از ممانعت کننده ها و بازدارنده های خوردگی بتن نیز به دو دهه اخیر برمی گردد. مصرف بعضی از این مواد همچون نیترات کلسیم و نیترات سدیم جنبه تجارتی یافته است. به هر حال عملکرد این مواد در تاخیر انداختن خوردگی در تحقیقات آزمایشگاهی و نیز در محیط های واقعی مناسب بوده است. بازدارنده های دیگری از نوع آندی و کاتدی مورد آزمایش قرار گرفته اند ولی دلیل گرانی زیاد هنوز کاربرد صنعتی پیدا نکرده اند.

برای محافظت بیشتر آرماتور و کم کردن نفوذپذیری پوشش های مختلف سطحی نیز روی بتن آزمایش و به کار گرفته شده است. این پوشش ها که اغلب پایه سیمانی و یا رزینی دارند با دقت روی سطح بتن اعمال می گردند. عملکرد دوام این پوشش به شرایط محیطی وابسته بوده و در بعضی محیط ها عمر کوتاهی داشته و نیاز به تجدید پوشش بوده است. روی هم رفته پوشش های با پایه سیمانی هم ارزانتر بوده و هم به علت سازگاری با بتن پایه پیوستگی و دوام بهتری در محیط های خورنده و گرم نشان می دهند.

با پیشرفت روزافزون انقلاب تکنولوژیک به ویژه در تولید بتن های خاص برای مناطق و شرایط خاص می توان از این بتن ها در ساخت وسازهای آینده استفاده نمود. دانش استفاده صحیح از مصالح، اجرای مناسب و عمل آوری کافی می تواند به دوام بتن ها در مناطق خاص بیفزاید. تحقیفات گسترده و دامنه داری برای بررسی دوام بتن های خاص در شرایط ویژه و در دراز مدت بایستی برنامه ریزی و به صورت جهانی به اجرا گذاشته شود.

منبع: ایران سازه - iransaze.ir

 

باد و طوفان

باد و طوفان

 

 

باد چیست ؟

باد جریان هوایی است که از مراکز پرفشار به طرف مراکز کم فشار به حرکت در می‌آید.
هر چه شیب فشار (تفاوت فشار) بین دو نقطه بیشتر باشد شدت جریان هوا نیز بیشتر خواهد بود. تفاوت فشار دو نقطه را گرادیان فشار می‌گویند.

۱) بادهای آلیزه (تجارتی) :

این بادها در نیمکره‌های شمالی و جنوبی به ترتیب از شمال‌شرقی به جنوب‌غربی و از جنوب‌شرقی به شمال‌غربی در حال وزشند بادهای تجارتی در زبان‌های اسپانیولی‌ـ ایتالیایی و فرانسوی به ترتیب Alisios و Alisei و Alizes در زبانهای آلمانی تحت عنوان Passat می‌نامند. تمام این اسامی فاقد منشاء شناخته شده‌ایی هستند.
این بادها در بین منطقه پرفشار جنب حاره و همگرایی میان حاره‌ایی در بخش اعظمی از این مناطق در تمام طول سال می‌وزد و با ثبات‌ترین بادهای کره زمین هستند.
در نیمکره‌ جنوبی به علت مداومت فشار زیاد جنب حاره، بادهای تجارتی به طور منظم وزیده و طوقه‌ایی را تشکیل می‌دهند. از این رو تجارتی‌های سطحی در نیمکره شمالی حالات منظم‌تر و قویتری دارنده وسعت نفوذ کمربند تجارتی‌ها در نیمکره شمالی در حدود ۲۵۰۰ کیلومتر و در نیمکره جنوبی در حدود ۳۰۰۰ کیلومتر است.
در سطح فوقانی کمربند حاره در حدود ۱۰ کیلومتری از سطح زمین، بادهایی با جهت مخالف تجارتی‌ها می‌خورند، که آنها را آنتی‌ترید (ضد تجارتی) می‌گویند.

۲) بادهای موسمی :

کلمه موسم دارای ریشه عربی است و به معنی فصل است. به بادهایی که در فصول متضاد سال با جهات مخالف می‌وزند موسمی‌ها گفته می‌‌شود.
این بادها در زمستان، به صورت جریان سردی از خشکی به دریا و در تابستان به صورت جریان هوای مرطوب و گرمی از دریا به خشکی می‌وزند.
در تابستان‌ها، قاره آسیا گرم شده و به علت تشکیل کم‌فشارهای حرارتی گسترده در خلیج فارس و آسیای مرکز و دشت راجستان هند، از اقیانوس هند و آرام بادهایی به جهت این مراکز کشیده می‌شوند این شرایط همزمان با استرالیا و توأم با تشکیل یک آنتی‌سیلکون در روی آن می‌باشد که بادهای خروجی از آن، ضمن عبور از استوا با جهت جنوب غربی به جهت آسیا کشیده می‌شوند و موسمی‌های تابستانی در آسیا را بوجود می‌آورند.

۳) بادهای غربی:

در گستره جهانی اغلب در عرض های میانه و بین حدود ۳۵ تا ۶۵ درجه عرض جغرافیایی و یا به عبارت دیگر از پر فشار جنب حاره به مناطق کم فشار جنب قطب شیوع دارند.
این بادها از نظر جهت و استمرار دارای خصوصیات متغیرند در سرعت و جهت حرکت آنها جریانات موجی بویژه سیلکون‌های سیار و آنتی سیلکون‌هایی که در منطقه نفوذ این بادها از غرب به شرق حرکت می‌کنند اثر عمده‌ای دارند از اینرو ممکن است بادهای مذکور ضمن وزش از غرب به شرق خصوصیات طوفانی هم داشته باشند در زمستان‌های نیمکره شمالی توسعه آنتی‌سیلکون‌های قاره‌ایی و بعضاً حتی سیکلون‌‌ها از توسعه بارز بادهای غربی ممانعت به عمل آورده و بدین جهت بادهای مزبور به نحو بارزی بر روی اقیانوس‌ها توسعه می‌یابند ولی چون در عرض‌های میانه نیمکره جنوبی، شرایط قاره‌ایی تقریباً حاکمیتی ندارد. بادهای غربی هم تقریباً حالت کمربند جهانی بخود گرفته‌اند.

۴) بادهای محلی :

این بادها منطقه کوچکی را در برگرفته و معمولاً منحصر به لایه‌های بسیار پایین اتمسفر است.

۵) نسیم دریاو خشکی :

این بادها حاصل تفاوت روزانه درجه حرارت بین دریاها و خشکی‌ها است. به هنگام روز، میزان فشار هوای دریاها در مقایسه با خشکی‌های همجوار به علت پایین بودن نسبی درجه حرارت بیشتر است از این رو جریان هوایی از طرف دریا به طرف خشکی برقرار می‌شود و شب هنگام خشکی‌ها سرد شده و به علت افزایش فشار هوای سطوح آنها جریان بادی از خشکی به سوی دریا می‌وزد.

۶) بادهای کوه و دره :

این بادها در اتمسفر آزاد، در نتیجه تفاوت گرمای حاصله بین دره‌ها و دشت‌ها که منجر به اختلاف فشار بین نواحی یاد شده می‌شود، بوجود می‌آیند.

۷) فون (Foehn) :

باد گرم و خشکی است که در سمت پشت به باد یک پشته کوهستانی بروز می‌کند و این نام منشاء خود را از آلپ گرفته است.
زمانی که هوای نسبتاً مرطوبی بر پشته کوهی صعود می‌کند سرد شده، تراکم حاصل از این امر به صورت بارندگی در جهت رو به باد ظاهر می‌شود و چنانچه در ارتفاعات ذخیره‌ایی از هوای سرد انباشته نباشد جریان هوا ضمن گذر از پشته کوهستانی به تدریج در شرایط بی ‌در رو، در داخله پشت به باد گرم و خشک می‌شود به طور کلی، در زمان جریان این باد، میزان نم نسبی به طور ناگهانی پایین می‌آید بارندگی قطع می‌شود.
در زمان حداکثر شدت باد، درجه حرارت به حداکثر خود می‌رسد و عموماً از میزان فشار هوا کاسته می‌شود. ذوب برف‌های زمستانی، خشکی و سوزاندن مزارع و ایجاد شرایط مساعد برای حریق جنگل‌ها از دیگر نشانه‌های بروز بادهایی با خصوصیات باد «فون» است.

علت بوجود آمدن باد چیست؟

آزمایش

مقداری پودر تالک تهیه کنید. این پودر را به قیمت کم از فروشندگان لوازم بهداشتی و آرایشی می‌توانید بخرید. آنگاه یک لامپ صد واتی روشن کنید. وقتی لامپ گرم شد و دور و بر خود را گرم کرد، مقدار کمی از پودر تالک را از نیم متری بالای لامپ روی آن بریزید. پودر قبل از اینکه روی لامپ برسد، به طرف بالا بر می‌گردد.
اگر کمی از لامپ فاصله بگیرید و پود را کمی بالاتر از میز روی آن بریزید این بار پودر در هوا ، قبل از رسیدن به میز ، به سوی لامپ کشیده می‌شود و به این ترتیب جریان هوا که نامرئی بود، برای شما قابل روئیت می‌شود. در سطحی بسیار وسیع‌تر از کره زمین ، نیز همین کار رخ می‌دهد و بادی متناسب با جابه‌جایی هوا در تمام فصول سال ، مخصوصا در فصلهای معینی جریان می‌یابد.

بادهای جهانی و منطقه‌ای

می‌دانیم که گرمترین نقاط روی زمین اطراف خط استوا است. بنابراین اطراف این منطقه همیشه هوای گرم در حال بالا رفتن است. هوای جابجا شده در منطقه‌های معین ، در شمال و جنوب خط استوا ، قطب شمال و قطب جنوب ، جریان می‌یابد. اگر زمین ساکن بود، مسیر این بادها همیشه شمالی و جنوبی بود، ولی چون زمین به دور خودش حرکت می‌کند (حرکت وضعی زمین)، این حرکت سبب می‌شود که در نیمکره شمالی باد از چپ به راست و در نیمکره جنوبی از راست به چپ بوزد.
علاوه بر بادهای جهانی بادهای منطقه‌ای نیز وجود دارند که مربوط به بخشهای کوچکی از زمین هستند. مثلا ساکنان ساحل دریاها و دریاچه‌ها شاهد بادهای روزانه و شبانه در خلاف جهت همدیگر خواهند بود. زیرا وقتی روزها خورشید به خشکی و دریا می‌تابد، ساحل بیشتر از دریا گرم می‌شود (زیرا دریا گرما را به خود جذب می‌کند، در حالی که ساحل حرارت را پس می‌دهد.).
بنابراین هوای گرم ساحل بالا می‌رود و هوای تقریبا سردی از دریا به سوی ساحل جریان پیدا می‌کند و شبها نیز عکس این جریان رخ می‌دهد، زیرا وقتی آفتاب غروب می‌کند، ساحل سرد می‌شود، درحالی که چون ظرفیت گرمایی آب زیاد است، آب دریا گرمایی را که در طول روز جذب کرده است، به تدریج پس می‌دهد و هوای مجاور خود را گرم و سبک می‌کند و به بالا می‌زند و در نتیجه نسیم ملایمی شبها از ساحل به دریا می‌وزد. بادها همیشه ملایم و خوشایند نیستند و گاهی طوفان شدیدی در اثر جابه‌جایی سریع هوا حاصل می‌شوند که جان و مال مردم را به خطر می‌اندازد.
انسان که به دنبال استفاده از نیروی طبیعت است، از باد نیز غافل نبوده است. او با مهارکردن باد توانسته است در موارد زیادی انرژی باد را به خدمت خود درآورد. کشتی‌های بادبانی ، آسیابهای بادی ، ژنراتورهای بادی که امروزه در کشورهای ساحلی روز به روز به تعداد آنها افزوده می‌شود و ... نمونه‌هایی در این زمینه هستند.

انرژی باد

تاریخچه
احتمالا نخستین ماشین بادی به توسط ایرانیان باستان ساخته شده است و یونانیان برای خرد کردن دانه‌ها و مصریها ، رومی‌ها و چینی‌ها برای قایقرانی و آبیاری از انرژی باد استفاده کرده‌اند. بعدها استفاده ار توربینهای بادی با محور قائم سراسر کشورهای اسلامی معمول شده و سپس دستگاههای بادی با محور قائم با میله‌های چوبی توسعه یافت و امروزه نیز ممکن است در برخی از کشورهای خاورمیانه چنین دستگاههایی یافت شوند.
در قرن 13 این نوع توربینها به توسط سربازان صلیبی به اروپا برده شد و هلندیها فعالیت زیادی در توسعه دستگاههای بادی مبذول داشتند، بطوری که در اواسط قرن نوزدهم در حدوود 9 هزاز ماشین بادی به منظورهای گوناگون مورد استفاده قرار می‌گرفته است. در زمان انقلاب صنعتی در اروپا استقاده از ماشینهای بادی رو به کاهش گذاشت. استفاده از انرژی باد در ایالات متحده از سال 1854 شروع شد. از این ماشینها بیشتر برای بالا کشیدن آب از چاههای آب و بعدها برای تولید الکتریسیته استفاده شد.
بزرگترین ماشین بادی در زمان جنگ جهانی دوم توسط آمریکائیها ساخته شد. در شوروی سابق در سال 1931 ماشینی بادی با محور افقی بکار انداختند که انتظار می‌رفت 100 کیلو وات برق به شبکه بدهد. ارتفاع برج 23 متر و قطر پره‌ها 30.5 متر بود.
انرژی باد نظیر سایر منابع انرژی تجدید پذیر، بطور گسترده ولی پراكنده در دسترس می باشد. تابش نامساوی خورشید در عرض‌های مختلف جغرافیایی به سطح ناهموار زمین باعث تغییر دما و فشار شده و در نتیجه باد ایجاد می‌شود.
به علاوه اتمسفر كره زمین به دلیل چرخش، گرما را از مناطق گرمسیری به مناطق قطبی انتقال می‌دهد كه باعث ایجاد باد می‌شود. انرژی باد طبیعتی نوسانی و متناوب داشته و وزش دائمی ندارد. انرژی باد بعنوان یکی از فن‌آوریهای انرژی پاک محسوب می شود ، چرا که تنها جزئی بر طبیعت و محیط زیست می گذارد. نیروگاه های بادی هیچ نوع آلاینده هوا یا گاز گلخانه ای تولید نمی‌کنند.

کاربرد انرژی باد

از انرژی باد جهت موارد ذیل بهره گرفته می شود:
- الكتریسیته
- پمپاژ آب از چاهها و رودخانه ها
- آرد كردن غلات، كوبیدن گندم
- گرمایش خانه
استفاده از انرژی بادی در توربین های بادی كه به منظور تولید الكتریسته بكار گرفته می شوند از نوع توربین های سریع محور افقی می باشند. هزینه ساخت یك توربین بادی با قطر مشخص، در صورت افزایش تعداد پره ها زیاد می شود.
در مكانهائی كه شبكه برق رسانی ضعیف و بادهای محلی در نزدیكی ژنراتورهای بادی موجود می باشد استفاده از این حامل انرژی كاربرد بیشتری خواهد داشت.
در طی انقلاب صنعتی سوخت های فسیلی بدلیل ارزانی و قابلیت اطمینان بالا، جایگزین انرژی باد شدند. با این وجود، بحران نفتی باعث ایجاد تمایلات جدیدی در زمینه تكنولوژی انرژی باد جهت تولید برق متصل به شبكه، پمپاژ آب و تامین انرژی الكتریكی نواحی دور افتاده گردید. در سالهای اخیر، مشكلات زیست محیطی و مسئله تغییر آب و هوای كره زمین بعلت استفاده از منابع انرژی متعارف این علائق را تشدید كرده است.

مزارع بادی

معمولا چندین توربین بادی متمركز را شامل می شود که به منظور تامین انرژی كه از طریق شبكه توزیع می شود طراحی شده اند بیشترین ظرفیت توربینهای بادی نصب شده در چند دهه گذشته به شبكه متصل بوده و نیزاز توربینهای بادی در كاربردهای منفصل از شبكه مانند تولید انرژی در نواحی دور افتاده و شارژ باتری استفاده می شود. كاربرد مهم دیگری كه توربینهای بادی دارند تولید انرژی مكانیكی جهت پمپاژ آب است.
اندازه فن آوری جدید توربینهای بادی مدرن به دو شاخه اصلی می‌شوند :
توربین های با محور افقی و توربین های با محور عمودی آسیاب های بادی قدیمی همچنان در بسیاری مناطق غیرشهری دیده می شوند .
می‌توان از توربین های بادی با كاركردهای مستقل استفاده نمود و یا می‌توان آنها را به یك ” شبكه قدرت تسهیلاتی “ وصل كرد یا حتی می‌توان با یك سیستم سلول خورشیدی یا فتوولتائیك تركیب كرد.
عموماً از توربین های مستقل برای پمپاژ آب یا ارتباطات استفاده می‌كنند، هرچند كه در مناطق بادخیز مالكین خانه‌ها و كشاورزان نیز می‌توانند از توربین ها برای تولید برق استفاده نمایند مقیاس كاربردی انرژی باد، معمولا ‌تعداد زیادی توربین را نزدیك به یكدیگر می‌سازند كه بدین ترتیب یك مزرعه بادگیر را تشكیل می‌دهند.
▪توربین های بادی متصل به شبكه معمولا دو كاربرد دارند:
توربینهای بادی منفرد: برای تامین بارهای الكتریكی از نوع مسكونی، تجاری، صنعتی یا كشاورزی تولید انرژی می نمایند. بار مصرفی در مجاورت توربین قرارداشته و بار مصرفی به شبكه نیز متصل است.
اكثرا توربین در نزدیكی یك كشتزار یا گروهی از منازل قرار داده میشود. عموما اندازه این توربین ها مابین kwe ۱۰۰ -۱۰ است.
پمپ های بادی موارد استفاده از توربین های بادی جهت پمپاژ آب عبارتند از:
- تامین آب آشامیدنی چارپایان در مناطق دور افتاده
- آبیاری در مقیاس كم و آبكشی از عمق كم برای پرورش آبزیان
بیش از یك میلیون پمپ بادی درحال حاضر بعنوان نمونه در آرژانتین، ایالات متحده آمریكا، آفریقای جنوبی، بوتسوانا، نامبیا و زیمبابوه نصب شده اند.

باد مخرب است یا مفید؟

گهگاه توفانها و گردبادهای سهمگینی در گوشه و کنار جهان پدیدار می‌شود که اگر نیروی آنها بطور صحیح بکار گرفته شود، می‌تواند به جای مخرب بودن ، مفید باشد. اصول بهره برداری از انرژی باد از نخستین کوششهای انسان تا کنون تغییر نکرده است. با وزش باد ، قایقها و کشتیها به حرکت در می‌آیند و یا پره آسیاب بادی از طریق دنده‌ها گردانده می‌شود. امروزه مولدهای الکتریسیته بادی به نحوی طراحی شده‌اند که از حداکثر نیروی باد بهره برداری شود و انرژی باد بجای آسیاب کردن غلات ، بوسیله یک ژنراتور توربینی تبدیل به الکتریسیته می‌شود.

مزایای انرژی بادی

یکی از مزایای انرژی باد آن است که وزش باد در زمستانها سریعتر است و هنگامی که نیاز بیشتری به برق داریم، الکتریسیته بیشتری تولید می‌شود. این انرژی بدون ایجاد آلودگی ، دارای منبع انرژی پایان ناپذیر و فن آوری آزموده شده است. پیشرفتهای اخیر در صنعت ، همواره سبب کاهش هزینه الکتریسیته تولید شده توسط مولدهای بادی می‌باشد؛ این مبلغ کمتر از هزینه الکتریسیته تولید شده توسط زغال سنگ و شکافت هسته‌ای است و از نظر اقتصادی قابل رقابت با سایر موارد می‌باشد.
همچنین مانند دیگر انرژیهای قابل تجدید و ادامه دار مخالفان زیادی ندارد. بریتانیا دارای موقعیتهای خوبی از نظر منبع باد در اروپا است. دانمارک در مقایسه با انگلستان که فقط 25% درصد الکتریسیته مورد نیاز خود را از نیروی باد تأمین می‌کند، 3.7 درصد (600 میلیون وات) الکتریسیته مورد نیاز را از انرژی باد تهیه می‌کند؛ در صورتی که منبع باد انگلستان 28 برابر بیش از دانمارک است.

ناکار آمدیهای انرژی بادی

گفته می‌شود که یکی از بزرگترین موانع بهره برداری از نیروی باد در بریتانیا ، مسأله تأثیر زیست محیطی آن است. بسیاری از مردم می‌گویند مولدهای بادی از نظر ظاهری ناخوشایند بوده و پر سر و صدا می‌باشند؛ بخصوص چون در نواحی زیبای خارج از مناطق شهری قرار دارند. اما باید گفت مولدی که سوخت آن زغال سنگ است، مسلما پر سر و صداتر و زشت تر از دکلهای آسیاب بادی خواهد بود. صدای متوالی توربینهای دکلهای آسیاب بادی برای کسانی که در نزدیکی آنها می‌باشند، یک موضوع مهم به شمار می‌رود. اکنون صدای این مولدها به کمک فناوری چرخ دنده‌ها و توربینهای سه تیغه‌ای قابل کنترل می‌باشد.

نیروگاه ساحلی

یک راه پیشگیری از شکایات مذکور ، بنا کردن مجموعه دکلهای بادی در پایگاههای ساحلی است که هیچ کس نه آنها را می‌بیند و نه صدایشان را می‌شنود؛ همچنین در آنجا اغلب وزش باد دو برابر خشکی می‌باشد. با اینکه هوای دریا طبیعتی تباه کننده دارد و سبب کاهش عمر مولدها می‌گردد، اما در عوض احتمال تخریب و خرابکاری در آنها کاسته می‌شود.

نیروگاههای جدید بادی

امروزه ارتفاع برجهای مخصوص انرژی باد به 70 متر می‌رسد، می‌توانند 1.5 مگاوات برق تولید کنند. اما نصب روتورهای (چرخنده‌ها) قویتر در این تأسیسات می‌تواند بهای الکتریسته حاصل از این منبع غیر سنگواره‌ای را تا حد قابل ملاحظه‌ای کاهش دهد. در حال حاضر یک شرکت آلمانی در صدد است تا با تولید نسل جدیدی از تأسیسات بادی هزینه این منبع انرژی جایگزین را تا حد الکتریسیته هسته‌ای کاهش دهد. برج جدید که 90 متر ارتفاع دارد، قادر است 5 مگاوات الکتریسیته تولید کند، از آنجا که مجموعه چرخ دنده‌ها و مواد در یک واحد جای دارند، بخش محرک بسیار سبکتر از نمونه‌های قبلی است. این ویژگی امکان استفاده از این تأسیسات را در دریاهای آزاد که در آنها بادهای قویتری می‌وزد، آسانتر می‌سازد.
از اطلاعات مربوط به صنعت هواپیمایی ، آیرودینامیک ، الکترونیک و ... در ساخت این ماشینها بهره گیری می‌شود. به این ترتیب پروانه‌هایی ساخته می‌شود که برای بادهای تند بطور سریع کار می‌کند. ماشینهای دیگر غیر از پروانه نیز مورد نظر بوده و در حال توسعه است. دو درصد از انرژی خورشید که به زمین می‌رسد به باد تبدیل می‌گردد، 35 درصد انرژی باد در ضخامت یک کیلومتری از سطح زمین موجود است. محاسبات نشان می‌دهد که برای تمام سیاره زمین این انرژی 20 برابر انرژی مصرفی دنیا است.

نیروگاه بادی در آسمان

بهره‌گیری از نیروی باد به عنوان یکی از منابع انرژی نو روز به روز بیشتر می‌شود. توان کنونی جهان ، حدود 50 هزار مگاوات است؛ یعنی چیزی در حدود توان 50 نیروگاه هسته‌ای. اما هنوز مشکلاتی بر سر راه بهره‌برداری از این الکتریسیته‌ سبز وجود دارد. توربینهای چرخان باعث تداخل در دریافت تلویزیونی می‌شوند و به نظر می‌رسد وقتی باد نمی‌وزد، منظره‌‌ ناخوشایندی از چیزهایی بی‌مصرف را به نمایش می‌گذارند.
اما برایان رابرت ، مهندس استرالیایی ، راه حل جالبی برای این کار دارد: به جای برافراشتن توربینها روی زمین ، آنها را در جریان تند باد در ارتفاع 15 تا 45 هزار پایی شناور می‌سازیم. او با همکاری سه مهندس دیگر دستگاهی را ساخته‌اند که ژنراتور الکتریکی پرنده (FEG) نام گرفته است. این دستگاه مانند بادبادک در هوا شناور می‌ماند و بادهایی با سرعت 200 مایل بر ساعت ، پره‌های آن را می‌چرخانند. جریان الکتریکی تولید شده از راه رشته‌ بسیار محکمی به ایستگاه زمینی فرستاده می‌شود. به نظر این مهندس استرالیایی می‌توان 600 عدد از این دستگاهها را در هوا داشت که هر کدام 20 مگاوات برق تولید می‌کنند.

محاسبه سرعت میانگین باد

بادها از یک قانون کلی تبعیت می‌کنند، ولی از لحاظ شدت روزانه و مدت وزش در هر نقطه از زمین بطور قابل ملاحظه‌ای تغییر می‌کند. سرعت باد نسبت به ارتفاع از سطح دریا تغییر می‌کند. با آزمایشهایی که انجام یافته ، نسبت توان تولیدی در ارتفاع 1500 متری به توان تولیدی در ارتفاع 50 متری برابر 25 و در ارتفاع 300 متری این نسبت برابر 10 می‌باشد.

مسائل اقتصادی ماشینهای بادی

امروزه تکنولوژی استفاده از انرژی باد در بسیاری از کشورها در دسترس بوده و ارزانترین راه برای تهیه الکتریسیته از مشتقات انرژی خورشیدی تشخیص داده شده است. بهای انرژی تولید شده به عوامل محیطی و عملی و نیز نوع ماشین بکار گرفته شده بستگی دارد. با بررسیهای مختلفی که در زمینه قیمت استفاده از انرژی باد انجام گرفته است، نشان می‌دهد که گر چه هزینه ماشینهای بادی با بزرگی و نیز ازدیاد توان تخمینی آنها افزایش می‌یابد، ولی بهای هر کیلو وات انرژی آنها کاهش پیدا می‌کند.
وقتی کاربردهای جمعی ماشینهای بادی مورد نظر باشد، هزینه‌های کاربردهای جمعی ماشینها در ابعاد کوچک است. لازم به یاد آوری است که در انتخاب دستگاههای بزرگ محدودیتهایی وجود دارد. مثلا اگر سرعت انتهایی پره ماشین بادی به حد سرعت صوت و یا بیشتر برسد تولید موج ضربه کرده و سبب گرم شدن و فرسودگی و از کار افتادن سریع ماشین می‌شود.
علاوه بر اینکه باید سعی شود تا ماشینهای بادی هزینه اصلی (هزینه ساخت روتور ، دکل و ..) کمتری داشته باشند و بایستی در محلهایی نیز که باد قابل ملاحظه‌ای دارند نصب شوند و ماشین برای سرعت باد عملی تنظیم شده باشد. تهیه ماشینی که برای تمام سرعتهای باد کار کند، گرانتر تمام می‌شود. ماشینهای معمولی بادی اصولا برای جلوگیری از مصرف سوختهای دیگر در ایام وزش باد بکار می‌روند و همراه با سایر دستگاههای تولید انرژی نیز ار آنها استفاده می‌شود.
اگر از ماشین بادی بصورت تنها منبع انزژی استفاده شود، باید دستگاههای ذخیره انرژی در کنار ماشینهای بادی نظیر انباره‌ها ، ذخیره هیدروژن به توسط الکتریسیته ، دستگاههای ذخیزه حرارتی ، دستگاههای ذخیره انرژی جنبشی (چرخ طیار ، دستگاههای الکترومغناطیسی فوق هادی) ، دستگاههای ذخیره انرژی پتانسیل (نظیر دستگاههای سیالی پمپی با دستگاههای ذخیره فشاری) بکار گرفته شوند. با اضافه کردن دستگاههای دخیره ، بهای برق تولیدی ممکن است به مراتب افزایش یابد.

باد و آب

چگونه می‌توان از باد و آب بطور همزمان و با همکاری یکدیگر بهره برداری کرد تا منبعی مستمر و ثابت از برق بادی و آب شیرین بدست آورد؟ یکی از مشکلات روزافزون جهانی مسئله کمبود آب شیرین در آینده‌ای نزدیک است. طبق آمار سازمان ملل ، جمعیت در حال افزایش دنیا تا سال 2025 روزانه به میلیاردها متر مکعب آب شیرین اضافی در روز نیاز خواهد داشت. در حالیکه ظرفیت جاری جهانی آب شیرین کنی رقمی در حدود 28 میلیون متر مکعب در روز برآورد می‌شود.
یک راه حل اساسی برای مبارزه با کمبود آب در آینده، شیرین کردن و نمک گیری آب شور اقیانوسها در مقیاس وسیع میباشد، لکن نمک گیری و آب شیرین کنی پروسه‌ای بسیار پر خرج و فن آوری انرژی بر در اغلب نقاط گیتی است. در میان کلیه فن آوریهای جاری آب شیرین کنی ، سیستم اوسموسیس معکوس بالاترین کارآیی انرژی برق را دارد و میان 3 تا 8 کیلووات ساعت برق به ازای هر متر مکعب آب راندمان آن است.
اوسموسیس معکوس متدی است که آب شیرین و خالص را از طریق تزریق یا فشار آب نمکی از داخل یک غشا یا پرده نیمه ضد آب (که اجازه می‌دهد گروهی از سلولها و نه همه آنها ، از آن بگذرند) که اجازه گذشت نمک را نمی‌دهد، می‌گذرانند. با وجود راندمان بالای سیستم اوسمس معکوس ، 40 در صد قیمت آب شیرین به مصرف انرژی مورد نیاز می‌رسد. از نقطه نظر قیمت و محیط زیست ، منابع انرژی جایگزین ارزان و تمیز برای راه حلهای آب شیرین کنی مقرون به صرفه مورد نیاز می‌باشد.
انرژی باد بهر حال یکی از ارزانترین منابع انرژی قابل تجدید است که دارای آینده‌ای امیدوار کننده نیز می‌باشد. معهذا چون طبیعتی متغیر و قانون ناپزیر دارد و به هیچ فرمول و دستورالعملی پایبندی نشان نمی‌دهد، محققین می‌باید هنوز عواقب و عوارضی که بر سیستمهای آب شیرین کنی از خود نشان می‌دهد و عملکردش بر کل سیستم را ارزیابی دقیق کنند.
در 2004 پروژه باد یک طرح مطالعاتی در مورد سیستم ترکیبی انرژی باد و سیستم آب شیرین کنی را مورد توجه قرار داد که پروژه مزبور هنوز هم در کنکاش و جستجوی اثرات باد و آب شیرین کنی بطور توأما می‌باشد؛ و به این منظور مسائل فنی ، بررسی امکانات عملی و مناسب و قابل قیاس با ایده‌های جایگزین و ارزیابی عملی و دوام پذیر اقتصادی هر کدام از عمده امور مورد توجه پروژه می‌باشد. برای اطمینان از عرضه دائمی و بی وقفه برق به شبکه خدمات شهری ، پروژه باد مشغول مطالعه در مزایای بالقوه ادغام انرژیهای باد و آب بصورت همزمان است (که انرژی حرکتی یا سقوط آب را در مهار می‌آورد).

انواع روشهای مقابله با باد و پیشروی باد رفتها

بادها به صورتهای مختلفی اثرات منفی خود را بر سازه‌های مهندسی ، مخصوصا راهها ، وارد می‌کنند. بخش وسیعی از کشورها بطور دائم در معرض فرسایش بادها و هجوم ماسه‌‌های روان است. کویرهای مرکزی و حاشیه‌های آنها ، قسمتهای از سواحل خلیج فارس ، دریای عمان و دریای مازندران و حاشیه سواحل برخی از رودهای کشور از جمله مناطقی‌اند که بطور دائم در معرض عمل فرسایش و رسوبگذاری باد قرار دارند. مقابله با بادرفتها ممکن است با یکی از اهداف زیر صورت بگیرد.
از بین بردن یا تثبیت تجمعهای ماسه‌ای ، به منظور جلوگیری از پیشروی بیشتر آنها. متوقف کردن مستقیم و دائمی ماسه قبل از آنکه به محل مورد حفاظت برسد. کمک به ماسه جهت استقرار در محلی خاص.

انواع روشهای مقابله با بادرفتها

جابجایی

برداشتن و جابجا کردن مواد بادآورده از اولین کارهایی است که توسط افرادی که خانه و کاشانه آنها مورد هجوم ماسه‌ها روان قرار گرفته ، انجام می‌شود. بکار گیری این روش برای راهها و دیگر سازه‌های مهندسی ، اغلب غیراقتصادی است و در مدت طولانی بازده چندانی ندارد.

حفر خندق

حفر گودالهای طویل عری به وی تلماسه‌ها تقارن آنها را بر هم زده و اغلب منجر به از بین رفتن آنها می‌شود. از طرف دیگر حفر خندق در سمت رو به باد سازه مورد حفاظت ، کانونی موقتی جهت تجمع مواد بادرفته ایجاد می‌نماید.

گیاهکاری

گیاهان با ایجاد مانعی در برابر باد ، از یک طرف از سرعت و در نتیجه قابلیت حمل آن می‌کاهند و از طرفی ضمن نگهداری خاک توسط شبکه ریشه‌هایشان ، باد مرطوب نگهداشتن بخشهای سطحی ، چسبندگی ذرات خاک را به یکدیگر بیشتر می‌کنند. در اطراف شهرها و آبادیهای حاشیه کویرهای کشورمان ، با بکارگیری گونه‌های مناسب و مقاوم گیاهان (مثل تاغ و گز و آتریپلکس) ، پیشرفتهای چشمگیری در این مورد بدست آمده است.
نهال این گیاهان معمولا در کیسه‌های پلاستیکی کوچک کاشته شده و پس از رشد کافی در خزانه به همان صورت در محل مورد نظر ، حتی روی تلماسه‌ها ، غرس می‌شود. در یکی دو سال اول این نهالها نیاز به حفاظت بیشتر و چند بار آبیاری در فصل گرم دارند. با گذشت زمان آنها می‌توانند با ریشه‌های معمولا عمیق خود آب لازم را از اعماق بیشتر خاک بدست آورند. در مناطق باد خیز ، درختکاری در سمت رو به باد می‌تواند به عنوان عاملی سرعت گیر ، مزارع و سازه‌ها را محافظت نماید.

هموار کردن سطح

به منظور افزایش ضریب جهش مواد حمل شونده توسط باد ، با هموار کردن سطح زمین یا نصب پوششی سخت و هموار به روی آن حرکت ماسه‌ها را تسریع نموده از رسوبات آنها در جاهای ناخواسته جلوگیری به عمل می‌آید.

افزودن به چسبندگی ذرات

در جاهایی که به دلیل فقدان آب کافی ، یا دیگر مشکلات نتوان تپه‌های ماسه‌ای و زمینهای اطراف آن را گیاهکاری تثبیت نموده معمولا با پاشیدن مواد نفتی که تحت نام کلی "مالچ" نامیده می‌شوند. ضمن چسباندن ذرات ماسه به یکدیگر ، از حرکت و فرسایش آنها توسط باد جلوگیری می‌شود. به منظور تداوم برقراری شرایط مناسب ، مالچ پاشی باید هر چند سال یکبار تکرار شود.

سازه‌های بارشکن

ایجاد دیواره‌هایی در مقابل حرکت باد می‌تواند بسته به جهت یابی دیوار ، مسیر حرکت ماسه‌های روان و متغیر داده و در مواردی که عمود بر جهت وزش باد بنا شده باشند، باعث توقف حرکت ذرات شوند. دیواره‌های بادشکن را با مصالح مختلفی از جمله ، حصیر ، چوب یا ورقه‌های فولادی موجدار می‌توان ساخت. در نواحی کویری کشور ما جهت تثبیت حرکت ماسه‌ها معمولا از حصیرهای بافته شده از گون استفاده می‌شود. با فرو کردن نوارهایی از حصیر به داخل کاسه‌ها در امتدادی عمود بر جهت وزش باد ، ضمن ایجاد بادشکن ، ماسه‌ها در جلو و عقب حصیرها جمع می‌شوند.
این حصیرها را باید هر چند مدت یکبار و قبل از مدفون شدن کامل، از زیر ماسه بیرون کشید، یا حصیرهای جدیدی به روی دانه نصب کرد. مثال فوق گواه این مطلب است که دیوارهای بادشکن الزاما نباید از استحکام و مقاومت زیاد ، مشابه دیوارهای حایل ، برخوردار باشند. نکته اساسی در اینجا انتخاب محل و جهت مناسب برای دیوار است. تعداد دیوارها که معمولا با فاصله‌ای نسبت به هم قرار می‌گیرند، عامل مهم دیگر در جذب انرژی و سرعت باد و جلوگیری از پیشروی بیشتر بادرفتها و تلماسه‌هاست.

بادسنج Anemomeler

اسبابی برای اندازه‌گیری سرعت باد یا هرگاز متحرک دیگر، به آن آنمومتر هم گفته‌اند.
● بادسنج لیزری نوعی بادسنج که در آن باد مورد اندازه‌گیری از میان دو پرتو لیزر که در زاویه راست نسبت به یکدیگر قرار گرفته‌اند عبور می‌کند و در نتیجه بر طبق قانون فیزیکی تغییر سرعت پرتو نوری بر اثر عبور از یک عامل متحرک، سرعت یکی یا هر دو پرتو لیزری را تغییر می‌دهد. اگر دستگاه‌هاهی برای سنجش تغییر سرعت پرتوهای لیزری به سیستم اضافه گردد به‌طور نسبی می‌تواند سرعت باد را در دامنه وسیعی به‌طور دقیق مشخص سازد.
● بادسنج: دستگاهی است که نیرو، وزش بادها (سرعت هوا) را اندازه می‌گیرد و اهمیت فراوان برای هواشناسان دارد. این دستگاه با فراهم کردن اطلاعات درباره جهت وزش باد در جاهای گوناگون کمک می‌کند و ازین اطلاعات است که می‌توان پدید آمدن طوفان‌ها و گردبادهای تند را پیش‌گوئی کرد. این اطلاعات است که به هوانوردان، کشاورزان و عامه مردم یاری می‌رساند.

طوفان چیست ؟

عبارت است از آشفتگي جوي با اختلال در فشار موجود با گستردگي طوفان‎هاي تورنادو (عرض 1 كيلومتر) تا گردبادهاي حجيم (عرض 2 تا 3 هزار كيلومتر) را گويند.
گاه بر اثر حركت شديد بايد كه در جريان دو جبهه هواي سرد و گرم توليد مي‎شود به قدري شدت آن زياد است كه به صورت امواج هوايي سريع به حركت در مي‎آيد و در مسير خود باعث قطع درختان، خرابي ساختمان‎ها و شكستن شيشه‎ها مي‎شود و مناطق وسيعي را در هم مي‎‎كوبد. سرعت حركت طوفان گاه به صدها كيلومتر در ساعت مي‎رسد
طوفان‎ها، كه در نقاط مختلف دنيا به صورت گردباد، بادهاي دريايي و يا تند باد ديده مي‎شوند، ممكن است گردبادي با سرعت چرخش 100 تا 400 كيلومتر در ساعت و سرعت جابجايي 50 تا 70 كيلومتر در ساعت ايجاد كنند. طوفان‎ها اغلب با باران‎هاي شديد و سيل همراه‎اند.
گردبادهاي دريايي كه از اقيانوس‎هاي مناطق حاره منشأ مي‎گيرند قدرت تخريبي زيادي دارند. اين گردبادها در اوايل تابستان و اواخر پاييز بيشتر ديده مي‎شوند و معمولاً بين 7 تا 15 درجه عرض شمالي يا جنوبي در دو طرف خط استوا رخ مي‎دهند. در اين مناطق به طور متوسط سالانه 40 گردباد دريايي بزرگ ثبت مي‎شود.
در نوامبر سال 1970 كشور بنگلادش (كه در آن موقع پاكستان شرقي ناميده مي‎شد) مورد اصابت يكي از اين گردبادهاي شديد دريايي واقع شد و اين حادثه سبب مرگ صدها هزار نفر انسان، تلفات و نابودي سنگين دام‎ها و محصولات كشاورزي گرديد. درجنوب شرقي ايالات متحده آمريكا تنها يك تند باد صدها ميليون دلار خسارت وارد كرده است و در بعضي سال‎ها مجموع خسارات ناشي از بلاهاي طبيعي در اين كشور به رقم يك هزار ميليون دلار بالغ مي‎شود.
علاوه بر خسارات اوليه كه سبب آنها نيروي خود طوفان است (فرو ريختن سقف خانه‎ها، ريشه‎كن شدن درخت‎ها و …)،‌ اشيايي كه طوفان به اطراف پرتاب مي‎كند، موجب خسارات جاني ومالي زياد مي‎شوند. بر اثر بادهاي طوفاني اجسام مختلفي از جا كنده مي‎شوند و با نيروي زياد به اطراف پرتاب مي‎گردند. طوفان به سيم‌‎هاي انتقال برق و نيز تيرهاي چراغ برق صدمه مي‎زند و در نتيجه كار دستگاه‎هاي تصفيه آب و فاضلا و تلمبه خانه‎هايي را كه با نيروي برق كار مي‎كنند مختل مي‎سازد و مشكلات فراواني در اثر جمع شدن زباله و فضولات كه خود سبب افزايش مگس و ساير جانداران موذي مي‎شود پيش مي‎آيند.
به استثناي مواردي كه طوفان‎ها توأم با حوادث ثانوي مانند سيل و يا هجوم امواج دريا مي‎باشند به طور كلي اين گونه حوادث طبيعي موجب مرگ و مير و جراحات ناچيزي مي‎گردند، به عنوان نمونه در مهم‎ترين طوفان استوايي كه در سال 1974 در منطقه داروين استراليا رخ داد، يك شهر 45000 نفري تنها (5 نفر كشته شدند و 145 نفر مجروح نيز به بيمارستان‎ها مراجعه نمودند كه از اين تعداد 110 نفر داراي جراحات و مابقي گرفتار ضربه و كوفتگي‎هاي خفيف بوده‎اند.
اعلام آگاهي قبل از وقوع طوفان، ميزان مرگ و مير و ناتواني را محدود نموده و مجروحين داراي جراحات سطحي و بي‎اهميت خواهند بود.

انواع طوفان

الف) طوفان شن : عبارت است از صعود پرقدرت شن و ذرات گرد و غبار در اثر بادهاي سخت و طوفاني كه به سمت ارتفاعات به حركت درمي‎آيد.
ب) طوفان‎هاي رعد آسا : عبارت است از ابرهاي كومولوس حجيمي كه در آنها مراكز بارالكتريكي گسترش يافته است.
ج) طوفان شديد: عبارت است از طوفان‎هاي مخرب و متمركز كه در سطح زمين ايجاد مي‎شوند علامت مشخص كننده اين نوع طوفان ابرهاي متراكم و پراكنده لوله‎اي شكل است كه تا سطح زمين گسترش يافته و در مسير خود مخرب‎ترين اثرات را ايجاد مي‎كند.
د) طوفان‎هاي استوايي : اين گونه از طوفان‎ها در درياهاي آزاد ايجاد شده و از ويژگي‎هاهي آن خسارات ناشي از بادهاي شديد، ريزش شديد باران، امواج طوفاني دريا، امواج ساحلي شديد، سيل دريايي، سيل رودخانه‎اي،‌ رعد و برق و طوفان‎هاي رعد آسا است.
و) امواج طوفاني : بالا آمدن ناگهاني آب دريا در اثر وزش بادهاي شديد و فشار كم اتمسفر، منجر به ايجاد امواج طوفاني مي‎گردد. اين امواج گاه با اسامي درياي طوفاني، امواج طوفاني با امواج ناشي از جزر و مد شناخته مي‎شوند.
عوامل خاص در بروز سوانح ناشي از بادهاي شديد
- محل اسكان افراد دركنار مناطق ساحلي يا كوهستان‎هاي درحال ريزش.
- قدرت و استحكام اقامتگاه‎هايي با كيفيت پايين.
- درختان قديمي و سست ريشه.
- اشياء و وسايل پراكنده سبك در اطراف خانه‎ها.
- سقف‎هاي كاذب و سبك.
- خطوط تلفن و برق و دكل‎هاي برق و تلگراف.
- انسداد راه‎هاي عبور.

طوفان‎هاي دريايي (موج بندر يا دريا لرزه)

گاه قسمت‎هايي از بستر درياها و اقيانوس‎ها به طور ناگهاني و درجهت قايم (به سوي بالا و پايين) جابجا مي‎شوند، در پي اين امر آبهايي كه برروي بخش‎هاي جابجا شده قرار دارند نيز از حالت اوليه خود خارج مي‎گردند، امواجي بر سطح درياها و اقيانوس‎ها منتشر مي‎شود كه زمين‎شناسان به آنها طوفان دريايي (موج بندر يا دريا لرزه) مي‎گويند. بر اثر زلزله، لغزش‎هاي زمين در زير دريا و يا فوران آتشفشان در دريا به همراه ايجاد شكاف در كف اقيانوس‎ها امواج عظيم بسيار قوي، پديد مي‎آيد كه گاه از بيست تا پنجاه متر ارتفاع و به سرعتي از 500 تا 1000 كيلومتر در ساعت مي‎رسد، ميليونها تن آب را يكباره جابجا مي‎كند و گاه موجب غرق كامل بنادر و سواحل مي‎شود اين امواج درساحل سرعت خود را از دست داده و در مقابل بر ارتفاع آنها افزوده مي‎شود.
كلمه تسونامي از يك واژه ژاپني به مفهوم موج بند اقتباس شده است. مسافتي را كه تسونامي از محل تشكيل خود طي مي‎كند گاه به چندين هزار كيلومتر مي‎رسد. در سال 1775 ميلادي زمين لرزه‎اي در جنوب غربي اروپا، تسونامي ايجاد كرد كه 6000 نفر را در ليسبون پايتخت پرتغال كشت ارتفاع آب به 18 متر رسيد. در سال 1883 ميلادي به دنبال انفجارهاي آتشفشاني جزيره كراكاتو در اندونزي تسونامي ايجاد شده حدود 35000 نفر از بين برد. بيشترين موج Tsunami تاكنون در ژاپن، آلاسكا و بنگلادش مشاهده شده است.
اقدامات مقابله با تسونامي همانند اقدامات مقابله با سيل مي‎باشد و عزيمت به يك زمين مرتفع يا تاحدي وسط شهر محل سكونت مي‎بايست در دستور كار قرار گيرد. از جويبارهايي كه به داخل دريا جريان مي‎يابند نيز مي‎بايست پرهيز نمود.
در صورت بروز طوفان
1. براي اطلاع از وضعيت و گرفتن دستورات لازم به راديو، تلويزيون و يا اعلام بلندگوهاي عمومي گوش فرا دهيد.
2. پنجره‎هاي خانه را با تخته بپوشانيد (بر روي پنجره‎هاي بزرگ و پهن به منظور پيشگيري از خرد شدن، نوار چسب‎هاي مناسب بچسبانيد).
3. لوازم و ابزاري را كه بيرون هستند به داخل بياوريد.
4. غذا و آب ذخيره كنيد، راديو و چراغ قوه همراه داشته باشيد.
5. جريان برق، آب و گاز را قطع كنيد (امكان شروع هر گونه حريق را از بين ببريد).
6. در منزل بمانيد و به پنجره و درها نزديك نشويد (به محكم‎ترين قسمت خانه پناه ببريد)
7. تماشاي طوفان سهل‎انگاري است، وقتي كه امواج طوفان درست بالاي سر شماست مرحله آرامش است بزودي باد شديد از سمت ديگر بر خواهد خواست.
8. بعد از طوفان به خارج از منزل نرويد (به آرامش پس از وقوع طوفان اعتماد نكنيد، اين آرامش بيش از چند دقيقه طول نخواهد كشيد،‌ در داخل منزل و پناهگاه باقي بمانيد زيرا طوفان شديد از جهت مخالف باز خواهد گشت).
9. جز در مواقع ضروري رانندگي نكنيد.
10. اگر فرصت نداريد به پناهگاه برويد در نزديكترين نهر يا جوي آب دراز بكشيد و سر خود را با دست بپوشانيد.
11. به دليل نامنظم بودن طوفان‎هاي استوايي، اغلب اوقات پيش‎بيني محل و زمان دقق وقوع طوفان غيرممكن است.
12. چنانچه دستور ترك محل صادر شود، بايد فوراً به آن عمل نماييد.
13. از ساحل و ساير مناطقي كه احتمالاً در معرض خطر جزر و مد است دور شويد، طوفان ممكن است موجب جاري شدن سيل گردد پس، از جاده‎هايي استفاده كنيد كه از رودخانه‎ها دور باشند.
14. درجه برودت يخچال را افزايش دهيد تا در صورت قطع برق، مواد غذايي براي مدت طولان‎تري قابل نگهداري باشند.
15. اثاثيه خارج از منزل را به داخل منزل بياوريد (سطل زباله – آنتن و ...)
16. از تلفن فقط در موارد ضرورت استفاده نماييد.
17. بعد از بروز طوفان از مناطق خطر و آسيب‎ ديده دوري نماييد.
18. اگر احساس مي‎كنيد كه به سقف خانه فشار مي‎آيد و در حال خراب شدن است پنجره‎‎اي را باز كنيد.

در هنگام وقوع طوفان يا اعلام وقوع طوفان

1. وقتي كه در ناحيه شما طوفان‎هاي توأم با رعد و برق وجود دارد، براي دستيابي به آخرين اطلاعات اضطراري كه از سوي مقامات مسئول محلي اعلام مي‎شود، راديو و يا تلويزيون خود را روشن نماييد. گوش به زنگ شنيدن (جديدترين) اطلاعيه‎هاي منتشره در مورد احتمال وقوع گردباد، يا اعلام وقوع گردباد باشيد.
2. سيستم هشدار در مورد گردباد كه در محله يا منطقه شما موجود مي‎باشد را بشناسيد. اكثر نواحي مستعد گردباد به يك سيستم آژير مجهز مي‎باشند. فرق بين نوع آژير در هنگام احتمال وقوع گردباد با اعلام وقوع گردباد را بشناسيد.
3. وضعيت احتمال وقوع گردباد وقتي اعلام مي‎شود كه شرايط آب و هوايي مستعد ايجاد گردباد باشد، براي مثال در طي يك طوفان شديد توأم با رعد برق.
4. مواظب وضع هوا باشيد و آماده باشيد كه در صورت بدتر شدن اوضاع فورا پناه بگيريد. وضعيت اعلام وقوع گردباد وقتي اعلام مي‎شود كه قيف گردباد مشاهده شود يا توسط رادار مشخص گردد. فورا بايد پناه بگيريد.
5. از آنجايي كه گردبادها اغلب با طوفان‎هاي تندري همراه مي‎باشند، هر گاه كه احتمال وقوع يك طوفان توأم با تندر برود يا اين طوفان به وقوع بپيوندد، بايد به تغييرات اوضاع هوا، به طور جديد توجه نماييم. وضعيت احتمال وقوع طوفان تندري شديد به اين معني است كه امكان وقوع طوفان تندري شديد در ناحيه شما وجود دارد.
6. باتري‎هاي تازه (نو) و يك راديو يا تلويزيون كه با باتري نيز كار مي‎نمايد، در دسترس قرار دهيد. اغلب در طي طوفان‎هاي تندري – درست زماني كه اطلاعات در مورد اعلام وضعيت هوا بيش از هميشه موردنياز است – جريان برق قطع مي‎شود.
7. برخي گردبادها به سرعت،‌ بدون زماني براي هشدار اعلام وقوعشان و گاهي بدون همراهي طوفان توأم با تندر، ظاهر مي‎شوند. زماني كه مواظب گردبادهايي كه سريع پديدار مي‎شوند هستيد، بايد بدانيد كه نمي‎توانيد مطمئن باشدي كه قيف گردباد را حتما خواهيد ديد چون امكان دارد ابرها با بارش باران مانع ديد شوند.

اسطوره طوفان در فرهنگ‌ها

سومریان و بابلیان

لوح طوفان از حماسه گیلمشقدیم‌ترین نوشته‌ای که تاکنون درباره داستان طوفان به دست آمده، سنگ‌نبشته‌هایی‌است که از سومریان و بابلیان باستان یافت شده‌است. این سنگ‌نبشته‌ها در سه هزار سال پیش از میلاد مسیح نوشته شده‌اند، به همین دلیل سومریان و بابلیان پیشتر از دیگر ملت‌ها، داستان طوفان را نگاشته‌اند. طوفان در سنگ‌نبشته‌های سومری، به نام زیوگیدو است.
رویدادهای داستان طوفان سومری و بابلی با رویدادهای داستان طوفان نوشته شده در تورات، تا حدودی هماهنگ است؛ زیرا در داستان سومری و بابلی، آمده‌است که کشتی طوفان با قیر اندود شد و سازنده کشتی، خود قهرمان طوفان است. این توصیف در سفر پیدایش در تورات نیز آمده‌است. در هر دو سند آمده‌است که خدایان، شخصی را از روی دادن طوفان آگاه کردند و او با افراد خانواده‌اش در یک کشتی نشسته و از جانوران، از هر کدام جفتی در آن نهاده و از طوفان رهایی یافتند. همچنین در هر دو روایت، مدت طوفان هفت روز دانسته شده‌است. در دوره طوفان، زیوگیدو یا زیودسورا به پیشگاه آن خدای آسمان و انلیل رییس خدایان، قربانی کرده و آن‌ها را پرستش می‌کند. در دیلمون، انو و انلیل به زیوگیدو زندگی جاویدان می‌بخشند. معنی لغوی زیوگیدو دیدن زندگی‌است. در این متن از این که چرا انکی تصمیم به نابود کردن بشر گرفته بود، سخنی نرفته‌است.
چگونگی داستان طوفان در اسناد بابلی، که جدیدتر از اسناد سومری‌است، با طوفان سومری اندکی اختلاف ظاهری دارد. نام خدایی که به قهرمان طوفان دستور ساختن کشتی داده در الواح سومری انکی ولی در سنگ‌نبشته‌های بابلی و آشوری نام او ایشتار نوشته شده‌است.
زیودسورا هم در اساطیر بابلی و آشوری، اوتناپیشتیم است. ایئا از خدایان باستان سومر بوده‌است که نسل آدمی را از طوفان می‌رهاند. چون بعل از گناهکاری آدمیان در زمین خشمگین می‌شود، و از شهر شوری‌پک کینه به دل می‌گیرد، با فرستادن طوفان، شهر شوری‌پک را ویران کند، و آدمیان گناهکار را بکشد.
در این هنگام، ایئا از تصمیم بعل آگاه می‌شود و با شتاب به اوتانا پیش‌تیم که پادشاه بابلیان بود و مردم او را به نیکی می‌شناختند، رفته و او را از خواست بعل آگاه می‌سازد. آنگاه ایئا به اوتناپیشتیم فرمان می‌دهد که یک کشتی بزرگ بسازد و اندرون و بیرون آن را با قیر اندود کند؛ آن‌گاه خود با خانواده‌اش و یک زوج نر و ماده از هر جانور در آن کشتی درآورد تا انسان‌ها و جانوران از طوفان رهایی یابند. اوتاناپیش‌تیم، به پیروی از ایئا کشتی را ساخته، آن‌گاه طوفان آغاز می‌شود.
هفت شب و هفت روز، آسمان باران می‌بارد و از دریاها و چشمه‌ها آب می‌جوشد و روی زمین را آب فرامی‌گیرد؛ و همه انسان‌ها و جانوران جز آن‌ها که در کشتی اوتانا پیش‌تیم در آمده‌اند، نابود می‌گردند. پس از هفت شبانه‌روز، طوفان می‌ایستد و آب‌ها در زمین فرومی‌روند؛ و اوتانا پیش‌تیم، از پنجره کشتی کبوتری به بیرون می‌فرستد و کبوتر برای او از خشکی نشانی می‌آورد. پس از آن کشتی، بر فراز کوهی می‌نشیند و سرنشینان آن، در سرزمین میان‌رودان از کشتی پیاده می‌شوند، و از فرزندان ایشان، سومریان و بابلیان و دیگر اقوام پدید می‌آیند.
در میان داستان حماسی گیل‌گمش که در حدود دو هزار و پانصدسال پیش از میلاد، در الواح سومری نوشته شده، اشاره‌ای به داستان طوفان سومری و بابلی شده است؛ در آن داستان، یعنی داستان حماسی گیلگمش، میان گیل‌گمش و اوتناپیش‌تیم دیداری روی می‌دهد، گیل‌گمش چگونگی رخ دادن طوفان بزرگ را از اوتاناپیش‌تیم می‌شنود. گیل‌گمش برای دیدار اوتاناپیش‌تیم از جنگل و دریاها گذشته و در جزیره‌ای در وسط دریا با او دیدار می‌کند؛ اوتاناپیش‌تیم آن‌چه در طوفان بر وی گذشته‌است، برای گیل‌گمش روایت می‌کند.

عبرانیان

خدا به نوح دستور داد كه جانوران را جفت‌جفت به كشتی بیاورد.به دلیل همانندی بسیار رویدادهای طوفان نوح در تورات و طوفان سومری و بابلی، سرچشمه داستان طوفان در تورات را روایت‌های سومری دانسته‌اند. البته داستان طوفان در تورات، با شرح بیشتری نوشته شده‌است. ظاهراً عبرانیان، به نوشته‌های سومری و اکدی دست یافته و نام نوح، یکی از قهرمانان قدیم خود را، جانشین نام اصلی کرده‌اند. باب‌های ششم تا هشتم، سفر پیدایش به طوفان نوح می‌پردازد.
روایت تورات در کتاب پیدایش چنین است: " و خداوند خدا دید که شرارت انسان در زمین بسیار است، و خیال‌های دل او، دائماً شرارت است. و خداوند متأسف شد که انسان را بر زمین ساخته بود، و در دل خود محزون گشت. و خداوند گفت انسان را که آفریده‌ام، از روی زمین محو سازم، انسان و بهایم را، حشرات و پرندگان هوا را، چون‌که پشیمان گشتم از ساختن ایشان."۱
خدا نوح را که در نظر التفات یافته بود۲ برگزید و به او دستور داد که کشتی را بسازد. کشتی از چوب کوفر ساخته شد و بیرونش به قیر اندود گشت. طول کشتی سیصد ذراع، عرضش پنجاه ذراع و ارتفاع آن سی ذراع بود.۳ همچنین خدا به نوح دستور داد که جانوران پاک، هفت جفت و از جانوران ناپاک یک جفت به کشتی بیاورد. با روی دادن طوفان، نوح با خانواده‌اش به کشتی وارد می‌شود؛ تا این که سرانجام کشتی بر کوهی نشست. آنگاه نوح و خانواده‌اش به زنین تازه پا گذاشتند.
بنا به روایت تورات، پسران نوح که از کشتی بیرون آمدند، سام و حام و یافث بودند. نوح سیصد و پنجاه سال پس از طوفان زندگی کرد و در تمام عمر، نهصد و پنجاه سال عمر داشت.

مسلمانان

داستان طوفان در سوره‌های چندی از قرآن آمده‌است. داستان نوح در قرآن، همانند داستان نوح در تورات است و در عین حال اختلافاتی نیز وجود دارد. در تورات، داستان بسیار مفصل و یک‌جا آمده‌است؛ در قرآن، داستان پراکنده، مکرر و بسیار مختصر است. در تورات، داستان به شیوه اسطوره و داستان بیان شده‌است.
اما در قرآن، پس از بیان روایت نوعی پند و عبرت نیز در آن بیان گشته‌است. اما در روایت اسلامی، در تفاسیر قرآن و کتب تاریخی و قصص أنبیا، مانند تاریخ طبری، این داستان بسیار مفصل آمده‌است؛ به قدری که از تورات نیز مفصل‌تر است و یا از دیگر کتاب‌های یهود نظیر هاگادا بهره برده‌است.
در قرآن تصریح شده‌است که کسانی از مشرکین، به نوح آزار می‌رسانند؛ اما نوح به خدا دعا کرد. خدا به او دستور داد که یک کشتی بسازد. نوح را کشتی را می‌ساخت، در حالی که قوم او، وی را مسخره می‌کردند. در قرآن، همچنین اشاره به فرزند ناصالح نوح رفته‌است که به کشتی درنیامد و هلاک شد.

متون قدیم یونانی

اسطوره یونانی طوفان چنین است که زئوس خدای بزرگ قوم هلن، رییس خدایان آن گروه، پس از آفرینش انسان پشیمان گشت و از کارهای او خشمناک گردید؛ پس خواست که ایشان را در زمین نابود کند، به دریاها، رودها و چشمه‌های زمین دستور داد طغیان کنند، و به آسمان هم فرمان داد که ببارد تا طوفان سختی ایجاد شود و نسل ایشان از بین بروند. ولی در این وقت، پرومته پیش از روی دادن طوفان از خواسته زئوس آگاه شد و بی‌درنگ به دکالیون و زنش پیرا دستور داد برای نجات آدمی و جلوگیری از نابودی نسل انسان، یک کشتی بسازند و هنگام رخ دادن طوفان بر آن سوار شوند تا از طوفان رهایی یابند. دوکالیون و پیرا، بر کشتی ساخته شده سوار گشتند، و پس از آن طوفان پدید آمد و آسمان به شدت بارید و ده‌روز، جهان را آب فراگرفت و به جز دو نفر کشتی‌نشینان، همه انسان‌های زمین غرق شدند. پس از مدتی، آب‌ها فرورفتند و آسمان از باریدن ایستاد و کشتی دکالیون و پیرا، بر قله کوهی نشست و آن دو باقی مانده، به خشکی درآمدند. پس از پایان طوفان، دکالیون به پیشگاه زئوس قربانی کرد. زئوس به او و همسرش دستور داد که سنگ‌هایی پشت سرشان بیاندازند. سنگ‌هایی که دکالیون انداخت تبدیل به مردان شدند و سنگ‌هایی که پیرا انداخت تبدیل به زنان شدند. یکی از پسران ایشان هلن نام داشت که یونانیان از آن‌ها به وجود آمدند.

ایرانیان

داستان طوفان و چگونگی روی دادن آن در متون دینی زردشتی و داستان‌های اساطیر باستانی ایران نیز آمده‌است. داستان طوفان در کتاب وندیداد اوستا چنین آمده‌است که میان اهورامزدا و اهریمن جنگی درگرفت. اهورامزدا برای نابود ساختن اهریمن خواست در زمین طوفان سختی بفرستد، ولی می‌خواست انسان‌را رهایی دهد و نگذارد که انسان‌ها از بین بروند.
از این رو، اهورامزدا به جمشید آگاهی داده و به وی دستور می‌دهد: " ای جمشید، در این جهان خاکی، سرمای سختی خواهد شد، سرمای سختی که از آن نابود گردند، در آن برف بسیاری خواهد بارید، از فراز کوه‌ها تا رود اردوی. ای جمشید، از سه جای جانوران خواهند گریخت. نخست از آن‌چه ترسناک‌ترین جای‌ها هستند، دوم آن‌چه در فراز کوه‌ها هستند، سوم آن‌چه در دریاهای ژرف در خانه‌های استوار هستند. پیش از سرما، این سرزمین سرسبز است؛ آن را برف بجنباند و سپس ای جمشید برف آب شده و این جهان خاکی را ویران کند. همان جهانی که مردمان آن جای پای گوسفندان را می‌بینند؛ چنین جهان از طوفان آب ویران گردد. پس ای جمشید، غاری بساز که درازا و پهنای آن چون یک میدان اسب باشد. تخمه جانوران بیشه و ستور و مردم و مرغان و آتش سرخ را در آن‌جا ببر...در آن‌جا به‌اندازه مسافت هزار قدم انبار کن؛ آن‌جا بازاری بساز که در آن سبزی‌ها باشند و خوراکی که فاسد نشود. در آن‌جا خانه‌ها بسازد، با اطاق‌ها و ستون‌ها و دیوارها و حصارها. آن‌جا تخمه تمام بزرگ‌ترین و بهترین و نیکوترین مردان و زنان زمین را ببر و تخمه بزرگ‌ترین و زیباترین جانوران را، آن‌جا تخمه بلندترین و خوشبوترین گیاهان و درخت‌ها را ببر، و تخمه خوشبوترین و نیکوترین خوراک را، تا وقتی که مردم در غار هستند، جفت‌جفت و دو به دو باشند تا نسل ایشان بماند."
خداوند جمشید را از وارد کردن این افراد بازمی‌دارد: کوژسینه،‌ کوژپشت، ستمگر، درویش، فریب‌دهنده، بخیل، بددین، و کسی که دندان‌هایش بدترکیب است.
جمشید فرمان اهورامزدا را پیروی کرده و چنین غاری را ساخت. وندیداد، یک روز آن غار را یک سال دانسته‌است.
بعضی از زرتشتیان، باور دارند که، غار جمشید و آن‌چه که در آن از انسان و حیوانات برده شده، امروز نیز محفوظ مانده و تا پایان جهان محفوظ خواهد ماند. این عقیده زرتشتیان بیشتر به داستان اصحاب کهف در قرآن شبیه است.

گردباد Tornado

گردباد (سياه‌باد)، شديدترين و در مقياس خود ويرانگرترين آشفتگي جوي است. اما اين پديده بسيار كوچكتر از آن است كه بتوان روي نقشه‌هاي استاندارد هواشناسي آن را يافت. قطر اين پديده بين كمتر از يكصدمتر تا حدود يك كيلومتر متغير است. اين توفندهاي چرخنده و غرش كننده، هنگامي كه در سطح زمين حركت مي‌كنند مي توانند سرعت باد در حال دوران را به 500 كيلومتر در ساعت برسانند. ميانگين سرعت افقي اين توفان‌ها 50 كيلومتر در ساعت است و تنها چند كيلومتر را طي طريق مي‌كنند. اما بوده‌اند توفان‌هايي كه پس از طي يكصد كيلومتر بازهم فعال بوده‌اند.
گردبادها هميشه در اثر ناپايداري بيش از حد در جو به وجود مي‌آيد. در چنين هنگامه‌اي، آهنگ كاهش دما با ارتفاع در محيط زياد است. گردباد در حقيقت همان فعاليت توفان تندري بسيار نيرومند است. گردباد (سياه باد) ترجمه واژه اسپانيايي تورنادو به معني توفان تندري است.
گردباد نخست همانند ابر قيفي شكل funnel cloud نمايان مي شود كه از كف ابر كومولونيمبوس Cb به ويژه ماماتوس به سوي پايين گسترش يافته است. پس از آنكه اين قيف با زمين تماس پيدا كرد ويراني را آغاز نموده و ذرات را به درون خود مي‌مكد، و حتي اشياء سنگين را از روي زمين بلند نموده چند صد متر دورتر مي‌اندازد.
به جز بادهاي شديد و توانمندي كه اين پديده توليد مي‌كند، ويراني ساختمان‌ها تا حدي در اثر انفجار همراه با اين پديده است. فشار جو ممكن است در زمان كمتر از يك دقيقه بيش از 50 ميلي بار كاهش يابد. اختلاف فشار زياد ميان داخل ساختمان بسته و جو خارج آن، باعث انفجار شده و ممكن است ديوارها و سقف ساختمان را به سوي خارج پرتاب كند.
بزرگترين منطقه گردباد خيز جهان Tornado alley در منطقه ميسي‌سيپي است و سالانه ميانگين 200 تورنادو در آن رخ مي‌دهد.

گردبادهاي دريايي - Water Spouts

گردبادهاي دريايي در روي دريا رخ مي‌دهند و به كشتي‌هايي كه در مسير آنها قرار دارد خسارت چشمگير وارد مي‌كنند. گردبادهاي دريايي دو نوع هستند، يك نوع همانند گردباد خشكي است كه در روي دريا رخ مي‌دهد، يعني از گسترش قيفي شكل ابر كومولونيمبوس به سوي پايين ايجاد مي‌شود. نوع ديگر از سطح آب به سوي بالا گسترش مي‌يابد و به طور مستقيم به ابر مربوط نيست. اين پديده كمابيش مانند پديده تنوره ديو dust deviel است كه در تابستان‌هاي گرم كويرهاي ايران رخ مي‌دهد و شدتي كمتر از نوع نخست دارد.
هر دو پديده، جدا از پيدايش آن، گردباد دريايي water spout خوانده مي شود، زيرا آب به داخل آن و به سوي بالا رانده مي‌شود.
به عقيده نويسنده، يكي از ريشه‌هاي داستان اكوان ديو در افسانه‌هاي كهن ايراني كه به شاهنامه هم راه يافته است همين گردبادهاي دريايي بوده. اكوان ديو در دژي سنگي در ساحل دريا مي‌زيسته و در دريا و خشكي‌هاي ساحلي توفان به پا مي‌كرده است. سنگي كه افراسياب بر سر چاهي كه بيژن در آن زنداني بود گذاشت، توسط (توفان، تيفون) اكوان ديو از درياي چين به منطقه توران‌زمين پرتاب شده بود. در چين چرخندهاي ويرانگر دريايي تيفون ناميده مي‌شود. در نبرد با رستم، اكوان پهلوان را از زمين به آسمان برده به ميان دريا پرتاب مي‌كند. به عقيده نگارنده اكوان ديو نماد گردبادهاي دريايي Water Spot است.

تشکیل گردباد

گردبادها همراه چندین توفان توسعه می یابند، به طوری که لایه ای از هوای سرد به زیر هوای گرم می رود و این عمل باعث صعود هوای گرم می شود. گردباد های روی آب گردبادهای دریایی غالباً در نبود انتقال گرما و یا در دماهای مختلف مشاهده می شوند.
صدمات وارده از یک گردباد در نتیجه سرعت بالای باد می باشد. فصل گردبادها در آمریکای شمالی ماه مارس و اوت است، گردبادها می توانند چندین بار در سال رخ بدهند . آنها معمولاً در بعدازظهر و عصرها اتفاق می افتند؛ بالای هشتاد در صد از گردبادها میان ظهر تا نیمه شب رخ می دهند.
در کانادا، به طور متوسط از 80 گردبادی که سالیانه رخ می دهد، 2 کشته،20 زخمی و باعث دهها میلیون دلار کانادایی خسارت می شود.
به طور میانگین، در آمریکا از 100،000 تندر استرم سالیانه، 1000 گردباد و تقریباً 50 کشته در هر گردباد بوده است. لیست مردگان گردباد آمریکا در 18 مارس 1925م، که از جنوب هند، میسوری شروع شده بود ، در حدود 695 نفر بود. بیش از 6 گردباد در روز ملاحظه شده است.
شدت گردبادها به وسیله فوجیتا – پیرسن بدست آمده است.
هدف یاب ها برای آگاهی دادن به مردم در حالت آماده باش در شرایط اضطراری هستند.

مشخصات گردباد

هیچ دو گردبادی دقیقاً شبیه هم نیستند. هیچ یک از دو گردبادها دقیقاً مثل هم عمل نمی کنند. پیش بینی دقیق وقوع یک گردباد در یک زمان خاص تقریباً غیر ممکن است.
ممکن است دو گردباد دقیقاً شبیه هم نباشند، ولی آنها برای دسته بندی شدن در گروه گردبادها دارای مشخصات یکسانی هستند . یک گردباد از چرخش باد به دور محور مشخصی ایجاد می شود. یک تندر استرم هم می تواند بچرخد، اما به این معنی نیست که آن یک گردباد می باشد.
بنا به گفته بومیان کانادا، کشته شدگان یک گردباد 12،000،000 نفر بودند. خسارات وارده از گردباد بالغ بر میلیونها دلار است.

ایجاد آگاهی و امنیت در مقابل گردباد

پس از گردباد بلافاصله، از رادیو و رسانه خبری وقوع حادثه پخش می شود. وقتی که اطلاعیه ای راجع به گردباد داده می شود انجمن های عمومی توصیه به رفتن به پناهگاه می کنند. پیش از ساختمان سازی توصیه به ایجاد یک پناهگاهی در یک اتاق یا راهرو و یا حتی زیر زمین شده است، تا در هنگام وقوع یک گردباد بتوانیم زیر یک درگاهی برویم. گر چه ساختمان های سست مثل mobile home هیچ استحکامی در مقابل گردبادهای قوی ندارند، به افراد ساکن این گونه ساختمان ها پیشنهاد ترک آنجا داده می شود.
وسایل نقلیه در هنگام یک گردباد خطرناک هستند. هنگام وقوع یک گردباد، ایجاد ترافیک سنگینی می کند، ممکن شما قادر به رانندگی خارج از مسیر آن باشید. در غیر این صورت، بهتر است که هر چه زودتر آن را ترک کنید و خود را به امن ترین جای ممکن برسانید. تحت هیچ شرایطی نباید شما در وسیله نقلیه بمانید، چون وسیله نقلیه به راحتی به وسیله بادهای شدید به اطراف پرت می شود. تعدادی از مردم زیر یک پل هوایی پناه می گیرند، اما توجه به ایمنی آنجا نمی کنند. پل ها تنوع زیادی در ساختمان هادارند، ولی تعداد انبوهی از آنها در مقابل اینگونه حوادث مقاوم نیستند.

نکاتي در رابطه با وقوع گردباد

تشکيل سريع گردبادها ممکن است با هشدارجزئي يا بدون اعلام خطر همراه باشد.
گردبادها، تا زماني‌كه گرد و خاک و اشيا را از روي زمين بلند نكرده‌اند يا به شکل توده‌اي ابري‌ و به صورت قيفي درنيامده‌اند، ممکن است تقريباً شفاف به نظر بيايند.
ميانگين سرعت حرکت گردبادها50 کيلومتر در ساعت است اما ممکن است در حالت ايستا و بدون حركت، سرعت آن به 110 کيلومتر در ساعت نيز برسد.
گردبادها مي‌توانند همراه توفان‌هاي نواحي استوايي در حرکت باشند.
گرداب‌هاي دريايي، گردبادهايي هستند که به واسطه حرکت روي سطح آب تشکيل مي‌شوند.
ساعت وقوع بيشتر گردبادها بين 3 بعدازظهر تا 9 شب مي‌باشد، هرچند احتمال وقوع آن در هر زمان از شبانه‌روز امكان‌‌پذيرست.

مراقب اين علائم خطر باشيد:

آسمان تيره و غالب اوقات به رنگ متمايل به سبز بارش وسيع تگرگ توده ابري تيره، وسيع و درحال محوشدن (به ويژه اگر درحال چرخش باشد)غرش آسمان با صداي بلند شبيه به قطار باريژ اگرديديد توفان يا هر يک از علائم خطر درحال نزديک شدن است، فوراً براي رفتن به پناهگاه آماده شويد.

اقدامات قبل از وقوع گردباد

چند دقيقه وقت صرف نماييد تا با خانواده‎ يك برنامه‎ريزي براي مواقع اضطراري برخورد با گردباد، انجام دهيد.
محل جعبه‎ كمك‎هاي اوليه و كپسول آتش‎نشاني را مشخص نماييد.
محل قرار گرفتن كليدها يا شير فلكه‎هاي تأسيسات را مشخص نماييد تا در زماني اضطراري در صورتي كه وقت داشتيد، آنها را قطع نماييد.
كمك‎هاي اوليه ، طريقه استفاده از كپسول آتش‎نشاني، و چگونگي و زمان قطع جريان آب، برق و گاز را به اعضاي خانواده خود آموزش دهيد.
در برابر تغيير وضعيت آب و هوا هوشيار باشيد.
براي کسب اطلاعات به راديو و تلويزيون گوش کنيد.
هنگام وقوع گردباد، خانواده شما ممكن است هر جايي باشند، خانه، محل كار، مدرسه يا در خودرو، با اعضاي خانواده در مورد بهترين محل براي پناه گرفتن از گردباد و چگونگي محافظت از خود در برابر اشياي و اجسام در حال سقوط صحبت نماييد.
كليد جان سالم به در بردن از گردباد و كاهش خطر آسيب‎هاي احتمالي، در آماده بودن و تمرين كارهايي كه شما و اعضاي خانواده به هنگام بروز گردباد بايد انجام دهيد، مي‎باشد.
بيشتر موارد مرگ و آسيب ديدگي در طي يك گردباد ناشي از اجسام سبك و سرگردان است.
اگرچه ناحيه كاملا امن در هنگام وقوع گردباد وجود ندارد، برخي مكان‎ها نسبت به سايرين از امنيت بيشتري برخوردار مي‎باشند.

اقدامات حين وقوع گردباد

فورا پوشش مناسب به تن كرده، و به راديو و تلويزيون محلي به ويژه به گزارش هواشناسي گوش فرا دهيد.
مكاني را در خانه انتخاب كنيد تا اعضاي خانواده در صورتي كه گردباد بروز نمايد، در آن جمع شوند.
يك قانون اصلي اين است : از پنجره‎ها اجتناب نماييد چون كنده شدن پنجره و شكستن شيشه ها، مي‎تواند سبب آسيب‎ رساندن يا مرگ شخص شود.
امن‎ترين مكان خانه، قسمت مركزي زيرزمين مي‎باشد.
در صورتي كه زيرزمين نداريد، به يك اتاق مركزي، بدون پنجره در پايين ترين طبقه برويد.
در صورت امكان بدن خود را با يك پتو، كيسه خواب يا تشك پوشانده، سرتان را با هر چيز در دسترس حتي دست‎هايتان بپوشانيد.
دقت نماييد كه بالاي قسمتي كه در آن پناه گرفته‎ايد، اشياء سنگين وجود نداشته باشد، اشياء ممكن است بر روي شما بيافتند.
از آسانسورها استفاده نكنيد چون ممكن است برق قطع شود و شما در آن گير بيافتيد.
اگر در هنگام ايجاد گردباد، در هواي آزاد قرار داريد:
اگر هشدار وقوع گردباد را دريافت كرديد سريعاً به دنبال يافتن پناهگاه باشيد.
از نواحي پر درخت پرهيز نماييد
از وسايل نقليه اجتناب نماييد.
در يك جوي، آبراهه يا نقطه كم ارتفاع از زمين دراز بكشيد.
سرتان را با چيزي يا با بازوهايتان حفاظت نماييد.
اگر خارج از ساختمان هستيد و يك گردباد به شما نزديك مي‎شود، به درون شيار موجود در روز زمين برويد.
در صورت امكان، دراز كشيده و سر خود را با بازوهايتان بپوشانيد.
اگر در يك ساختمان مانند خانه، مدرسه، آسايشگاه، بيمارستان، کارخانه، مرکز خريد يا برج هستيد؛ به پناه‌گاه و محل امني (ازقبيل اتاق امن، طبقات پايين، زيرزمين، يا پايين ترين سطح ساختمان) که از قبل درنظرگرفته‌ايد برويد.
درصورت نبود زيرزمين، به وسط يکي از اتاق‌هاي داخلي واقع در طبقات پايين ساختمان به دور از کنج‌ها، پنجره‌ها و ديوارهاي بيروني برويد. اگر مقدور است ميان خود و محيط بيرون حصارهايي جهت محافظت از خود قرار دهيد.
زير يک ميز محکم برويد با كمك دست‌ها از سر و گردن خود محافطت نماييد.
پنجره ها را باز نکنيد.
اگر در يك وسيله نقليه، تريلر، يا کانکس هستيد؛ فورا از وسيله نقليه خارج شويد و به نقاط پست، پناهگاه يا داخل ساختمان برويد.
كاروان‌ها و اتاقك‌هاي ماشيني حفاظت لازم را ايجاد نمي‌كنند.
در يک مکان مسطح و پست بيشتر در امان هستيد.
از زير پل هوايي يا ساير پل‌ها رد نشويد ، هرگز سعي نکنيد، از طريق ماشين يا کاميون در مناطق شهري و متراکم از گردباد جلو بيفتيد، فورا وسيله نقليه را براي رفتن به پناهگاه امن، ترک کنيد.

انواع گردباد با مقیاس ٿوجیتا (مقیاس اف)

مقياس فوجيتا ، يا مقياس اف، گردبادهای تند را با در نظر گرفتن خسارتی كه بادهايشان به وجود می آورند اندازه گيری می كند. با آنكه وسيله مفيدی است ولی به هيچ وجه قطعی نمی باشد، مخصوصا به اين دليل كه هر ساله دانشمندان در حال كشف چيزهای جديدی درباره گردبادهای تند هستند.
گردباد تند اف- صفر (F0) (كمتر از 115 كيلومتر در ساعت)
به نام "گردباد توفانی" نيز شناخته می شود. در بدترين حالت، اين گردباد ضعيف ممكن است چند شاخه درخت يا تابلوی نصب شده را بشكند. در ضمن آنها معمولا بسيار كوچك هستند.
گردباد تند اف- 1 (F1) (115 – 179 كيلومتر در ساعت)
بادهای يك گردباد اف – 1 شدت يك تندباد را دارند. اين بادها می توانند خانه های كاروانی را از پايه های خود جدا كرده و وسائل نقليه را از جاده منحرف كنند.
گردباد تند اف- 2 (F2) (180 – 251 كيلومتر در ساعت)
گردبادهای تند اف- 2، برادرهای بزرگتر، خبيث تر و قوی هيكل تر اف- 1 هستند. خانه كاروانی را كه اف- 1 قدری جا به جا می كند يادتان است؟ اف- 2 همان خانه كاروانی را متلاشی می كند. ماشينی را كه اف- 1 از جاده منحرف كرد چطور؟ اف- 2 آنقدر قوی است كه می تواند آن ماشين را از روی جاده بلند كند.
گردباد تند اف- 3 (F3) (252 – 329 كيلومتر در ساعت)
به فراوانی اف- 1 و اف- 2 نمی باشد. اف- 3 واگنهای قطار را واژگون می سازد، ديوارهای ساختمانهای خوب ساخته شده را خراب می كند، و يك جنگل را چنان درب و داغان خواهد كرد كه انگار درختهايش چوب كبريت هستند. اين همان توفانی است كه برايش پناهگاههای زيادی دربخشهای معينی ازايالتهای غربی- مركزی آمريكا از بتون مسلح ساخته شده است.
گردباد تند اف- 4 (F4) (330 – 416 كيلومتر در ساعت)
تنها خبر خوب اين است: اف- 4 نادر است. به غير از اين، همه خبرها بد هستند: اف-4ها زمان زيادی طول می كشند، مسافت زيادی را طی می نمايند و خانه ها را با خاك يكسان كرده يا حتی آنها را از جای خود بلند می كنند. يك ماشين چطور؟ اگر در مسير يك اف- 4 قرار گيرد، بهترين تقليد از پرواز يك هواپيمای كوچك را به نمايش می گذارد.
گردباد تند اف- 5 (F5) (417 – 508 كيلومتر در ساعت)
اف- 5، بزرگترين گردباد تند ممكن، يك خانه مستحكم پی دار را از جای خود بلند و تا مسافت قابل توجهی حمل خواهد كرد. درختهای بزرگ را از جا خواهد كند، پوست درختان را به طور كامل از تنه آنها جدا، و آنها را به صدها متر آنطرف تر پرت خواهد كرد. حتی يك ساختمان بتونی مسلح شده با استيل، اگر روی زمين قرار داشته باشد، به كلی ويران خواهد شد. در طی صد سال اخير، گردبادهای اف- پنج صدها انسان را كشته اند.

منابع :

باد چیست؟ http://aftab.ir
باد http://daneshnameh.roshd.ir
گردباد http://www.helal-uast.ac.ir
انواع روشهای مقابله با باد و پیشروی باد رفتها http://daneshnameh.roshd.ir
طوفان بزرگ http://fa.wikipedia.org
گردباد http://www.cloudysky.ir
انواع گردباد با مقیاس ٿوجیتا (مقیاس اف) http://www.gooya.ca
انرژی باد http://daneshnameh.roshd.ir
بادسنج Anemomeler http://aftab.ir
طوفان http://www.avarbardari.com
گردباد Tornado http://www.hupaa.com

 

سیستم های لوله ای در سازه برج

سیستم های لوله ای در سازه برج

 

---

در طرح سازه های بلند اخیرا ایده جدیدی ارائه شده است که موسوم به سیستم لوله ای می باشد. در حال حاضر در چهار مورد از پنج ساختمانی که بلندترین ساختمان های دنیا می باشند از این روش استفاده شده است. این ساختمان ها عبارتند از، ساختمان هنکاک برج سیرز و ساختمان استاندارد اویل در شیکاگو و ساختمان مرکز تجارت دنیا در نیویورک . بازده سازه ای سیستم های لوله ای به قدری زیاد می باشدکه در اکثر موارد مقدار مصالح سازه ای مصرف شده برای هر فوت مربع کف (یا سقف) قابل مقایسه با مقدار مصالح مصرف شده در ساختمان های قابی متداول به ارتفاع نصف می باشد.

در طرح لوله ای فرض می شود که عناصر سازه ای پیرامونی ساختمان در مقابل بارهای جانبی همچون یک تیر با مقطع صندوقی (جعبه ای) تو خالی که از زمین طره شده است عمل کند. چون دیوارهای خارجی تمام یا بیشتر بار جانبی را تحمل می کنند، مهار بندی های قطری یا دیوارهای برشی داخلی پر هزینه حذف می گردند.

دیوارهای لوله از ستون هایی تشکیل می شوند که به فواصل کم در مجاورت یکدیگر در اطراف محیط ساختمان قرار می گیرند و به یکدیگر با تیرهای با عمق زیاد که در بالا و پایین آنها سوراخ های پنجره قرار دارند متصل می شوند. این سازه نمایی همچون دیواری با سوراخ های متعدد به نظر می رسد. سختی دیوار نما را می توان با افزودن مهار بندی های مورب (قطری) که اثر خر پا مانند ایجاد می کنند زیاد تر نمود. صلبیت لوله چنان زیاد است که در مقابل بارهای جانبی به صورت یک تیر طره ای عمل می کند. لوله خارجی می تواند به تنهایی تمام بارهای جانبی را تحمل کند یا اینکه با افزودن نوعی مهار بندی داخلی می توان لوله را بیشتر تقویت نمود و سخت تر کرد.

در زیر کار بردهای مختلف سیستم لوله ای که تا امروزه به کار رفته اند بررسی می گردند. این بخش به موضوع های زیر تقسیم می شود:

·         سازه لوله توخالی در ساخت برج

o        لوله قابی

o        لوله خر پایی شامل :

1.      لوله خرپایی مرکب از ستون و عناصر قطری

2.      لوله خر پایی مشبک

 

·         برج با سازه لوله با مهار بندی داخلی

o        لوله با دیوارهای برشی موازی

o        لوله در لوله

o        لوله اصلاح شده شامل:

1.      لوله قابی توأم با قاب های صلب

2.      لوله در نیم لوله

·         لوله های دسته شده

·         لوله قابی

·        
کاربرد نخستین سیستم لوله ای قابی بود که برای اولین بار در ساختمان آپارتمانی 43 طبقه دویت چست نات در شیکاگو (1961) به کار رفت. در این سیستم لوله ای دیوار های خارجی سا ختمان از شبکه ای از تیرهای نزدیک به هم تشکیل می شود که با اتصالات صلب به یکدیگر متصل می باشند(به صورت قاب ویراندیل) و این دیوارهای خارجی به توسط عمل لوله طره شده بدون استفاده از مهار بندی داخلی بارهای جانبی را تحمل می کنند. فرض می شود که ستون های داخلی فقط بارهای وزن را تحمل می نمایند و در سختی لوله خارجی سهمی ندارند. کف های سخت طبقات همچون دیافراگم نیروهای جانبی را به دیوارهای پیرامونی توزیع می کنند.

مثال های دیگری از ساختمان هایی که در آنها از لوله قابی تو خالی استفاده شده عبارتنداز: ساختمان 83 طبقه استاندارد اویل در شیکاگو و ساختمان 110 طبقه مرکز تجارت دنیا در نیویورک با وجود اینکه این ساختمان ها دارای هسته داخلی می باشند مانند لوله های تو خالی عمل می کنند زیرا هسته ها در آنها برای تحمل بارهای جانبی طرح نگردیده اند.

لوله ویراندیلی بطور منطقی از سازه قاب صلب معمولی نتیجه می شود و در حقیقت تکامل یافته آن می باشد. این سیستم دارای سختی جانبی و مقاومت پیچشی بالا می باشد و در عین حال از لحاظ تقسیم بندی فضای داخل آن انعطاف پذیر است.ستون ها و تیرها در شبکه به قدری نزدیک یکدیگر و با فاصله کم قرار داده می شوند که می توان از آنها به عنوان چهار چوب یا قاب پنجره ها استفاده نمود.

در طرح سیستم های لوله ای قابی ایده ال آن است که دیوارهای خارجی به صورت واحد و مشترک عمل کنند و در مقابل بارهای جانبی کاملا مانند یک تیر طره ای خم شوند. در چنین حالتی تمام ستون هایی که لوله را می سازند، مشابه تارهای یک تیر، تحت کشش یا فشار محوری مستقیم خواهند بود.

اما رفتار واقعی لوله در جایی ما بین رفتار تیر طره ای خالص قاب خالص قرار دارد. اضلاعی از لوله که موازی امتداد نیروهای جانبی می باشند، با توجه به انعطاف پذیری تیرها ، تمایل دارند که مانند قاب های صلب چند دهانه و مستقل عمل کنند. این انعطاف پذیری باعث می شود که در قاب تغییر شکل های ناشی از برش ایجاد شود که به نام لنگی برش خوانده می شود. بنابراین در ستون ها و تیرها خمش بوجود می آید.

اثر تغییر شکل برشی در روی عمل لوله منجر به توزیع غیر خطی فشار در امتداد پوش ستون ها می گردد، ستون هایی که در گوشه های ساختمان واقع شده اند مجبور می باشند سهم بیشتری از بار را نسبت به ستون های ما بین آنها تحمل کنند. تغییر شکل کل ساختمان دیگر شباهت به تغییر شکل تیر طره ای نخواهد داشت زیرا تغییر شکل حالت برش اهمیت بیشتری پیدا می کند.

مسئله برش شدیداً در روی کار آیی سیتم های لوله ای تأثیر می گذارد و تمام پیشرفت های بعدی در طرح لوله ای سعی بر بر طرف نمودن این اشکال دارد. چنین به نظر می رسد که روش لوله قابی برای ساختمان های فولادی تا 80 طبقه و برای ساختمان های بتنی تا 60 طبقه اقتصادی باشد.

·         لوله خرپایی:

·        
ضعف لوله قابی در انعطاف پذیری تیرهای آن قرار دارد. با اضافه نمودن عناصر مورب (قطری) به مقدار زیادی بر صلبیت لوله افزوده می گردد. در این صورت قسمت عمده برش به وسیله عناصر قطری جذب می شود نه به وسیله تیرهایی که در بالا و پایین آنها پنچره قرار دارد. اعضاء قطری مستقیماً بارهای جانبی را اساساً به صورت نیرو های محوری تحمل می کنند. این کاهش تغییر شکل برشی (ناشی از لنگی برش) رفتار خالص طره ای را تامین می کند.

·         لوله خرپایی مرکب از ستون و عناصر قطری :

·        
در این سیستم از عناصر قطری در داخل شبکه مستطیلی تیرها و ستون ها استفاده می شود. عناصر قطری و تیرها با یکدیگر در مقابل بارهای جانبی صلبیت دیوار مانندی بوجود می آورند. این اعضاء قطری نه فقط قسمت اعظم بارهای جانبی را حمل می کنند بلکه همچون ستون های مایل عمل می نمایند و بار های وزن را نیز تحمل می کنند.

معمولاً کشش ایجاد شده در اثر بار های جانبی بر فشار تولید شده در اثر بارهای ورن غالب نمی آید. وظیفه دوگانه اعضاء قطری این سیستم را برای ساختمان های خیلی بلند (تا حدود 100 طبقه برای ساختمان های فولادی) نسبتاً پر بارده می سازد. استفاده از عناصر قطری موجب می شود که بتوان فاصله ستون ها را خیلی بیشتر از فاصله ستون ها در لوله قابی اختیار کرد.

یک ویژگی اصلی این سیستم قابلیت آن در توزیع یکنواخت بارهای متمرکز در سراسر سازه می باشد.

تیرها بارهای وزن بین ستون ها را حمل می نمایند و مانند مهارهایی از کشیده شدن کف ها جلوگیری می کنند. بدین طریق آنها بر کار آیی عناصر قطری به عنوان سیستم اصلی توزیع بار می افزایند.

روش جالبی برای ایجاد عناصر قطری در دیوارهای خارجی بتنی در پروژه تحصیلی یکی از دانشجویان انستیتوی تکنولوژی ایلی نوی پیشنهاد شده است. در آن عناصر قطری با پر نمودن سوراخ های پنچره در یک طرح مورب بوجود می آید.

·         لوله خرپایی مشبک :

·        
در این سیستم ، لوله از عناصر مورب نزدیک بهم بدون هیچ ستون قائمی ساخته می شود. اعضاء مورب مانند ستون های مایل عمل می کنند، تمام بارهای وزن را حمل می نمایند و سازه را در مقابل بارهای جانبی سخت تر می سازند. عناصر مورب را ممکن است به وسیله تیرهای افقی به یکدیگر متصل کرد.

عناصر مورب در مقابل بار های جانبی فوق العاده پر بازده می باشند ولی در انتقال بارهای وزن به زمین نسبت به ستون های قائم بازده کمتری دارند. بعلاوه تعداد زیاد اتصالاتی که بین این عناصر مورب لازم می باشد و مشکلات مربوط به جزئیات پنجره ها سیستم خرپای مشبک را به طور کلی چندان عملی و قابل استفاده نمی سازد.

---

·         لوله با دیوارهای برشی موازی:

·         لوله در لوله:

·         لوله اصلاح شده :

·         لوله های دسته شده:

لوله خارجی را ممکن است یا با افزودن عناصر قطری در صفحه های خارجی تقویت نمود و یا آن را از داخل با اضافه نمود دیوار های برشی یا هسته های داخلی تقویت کرد. در قسمت های زیر چند روش برای مهار بندی داخلی بررسی می گردند.

لوله با دیوارهای برشی موازی:

دیوار لوله ای خارجی را می توان با ترکیب نمودن دیوارهای برشی داخلی در نقشه افقی سازه تقویت کرد. دیوار های لوله خارجی را می توان مانند بال های یک تیر تشکیل شده از اعضاء متصل به هم از این تجسم نمود که در آن دیوارهای برشی جان تیر را تشکیل می دهند. تنشها در دیوارهای لوله خارجی اساساً محوری می باشند زیرا لنگی برش در این سیستم حداقل می باشد.

لوله در لوله:

با به کار بردن هسته نه فقط برای بارهای وزن بلکه همچنین برای تحمل بار های جانبی سختی سیستم لوله تو خالی به مقدار خیلی زیادی افزایش می یابد. سازه کف لوله های خارجی و داخلی را به یکدیگر متصل می کند و همگی در مقابل نیرو های جانبی به صورت واحد و مشترک عمل می نمایند.

واکنش یک سیستم لوله در لوله در مقابل بار های جانبی مشابه واکنش ساده مرکب از قاب صلب و دیوار برشی است. اما لوله قابی خارجی خیلی سخت تر از قاب صلب می باشد.

لوله خارجی بیشتر بار جانبی را در قسمت بالا ساختمان مقاومت می کند، در صورتی که هسته بیشتر بار را در قسمت پائین ساختمان تحمل می نماید.

روش لوله در لوله در ساختمان 38 طبقه برانسویک در شیکاگو و ساختمان 52 طبقه شماره 1 میدان شل در هوستون به کار رفته است.

با به کار بردن یک سیستم سه لوله ای تو در تو ، طراحان یک ساختمان 60 طبقه اداری در توکیو سیستم لوله در لوله را یک قدم به جلو بردند. در این سیستم لوله خارجی به تنهایی بارهای باد را تحمل می نماید، ولی هر سه لوله که بوسیله سیستم های کف(دیافراگم ها) به یکدیگر متصل شده اند در تحمل بارهای زلزله که عامل مهمی در ژاپن می باشد شرکت کرده و روی یکدیگر اثر متقابل دارند.

لوله اصلاح شده :

سیستم لوله ای در مورد ساختمان های با نقشه افقی دایره و تقریبا مربع بیشترین بازده را دارد. ساختمان هایی که از این شکل ها منحرف می شوند، در موقع استفاده از سیستم های لوله ای ملاحظات سازه ای ویژه ای را لازم دارند. دو مثال زیر چنین شرایطی را تشریح می کند.

·         لوله قابی توأم با قاب های صلب :

شکل شش ضلعی ساختمان 40 طبقه اداری در شارلوت واقع در ایالت کارولاینای شمالی طراحان را وادار کرد تا روش لوله ای را اصلاح کنند، گوشه های تیز این ساختمان شش ضلعی لنگی برش زیادی را نشان داد که استفاده موثر از سیستم لوله ای را غیر ممکن می ساخت .

اضافه نمودن قاب های صلب در جهت عرض ساختمان موجب گردید که دیوارهای خارجی به یکدیگر متصل شوند، بدین ترتیب دیوارهای انتهایی در دو انتهای مثلثی شکل ساختمان به وسیله قاب های صلب تقویت گردیدند. با متصل کردن و بستن دیوار های پیرامونی به یکدیگر سیستم لوله ای موثری بدست آمد.

·         لوله در نیم لوله:

نقشه افقی نا منظم ساختمان 32 طبقه بانک ملی و ستون پنسیلوانیا در پیتسبورگ موجب راه حل ویژه دیگری در طرح لوله ای گردید، در اغلب ساختمان های لوله ای عمل لوله ای به وسیله دیوار های خارجی ایجاد می گردد اما در این ساختمان، دو هشت ضلعی متقاطع یک لوله سازه ای در قسمت مرکزی ساختمان تشکیل می دهند.

دو قسمت انتهایی ساختمان به وسیله سیستم های قاب – دیواری ناودانی شکل تقویت می شوند. نیروهای جانبی (در اینجا باد) مشترکا به توسط لوله داخلی و دیوارهای انتهایی ناودانی شکل بسیار بزرگ مقاومت می گردند.

لوله های دسته شده:

آخرین پیشرفت در طرح روش لوله های دسته شده می باشد. این روش برای ساختمان سیرز در شیکاگو به کار برده شده که در حال حاضر بلندترین ساختمان دنیاست.

لوله قابی خارجی در این روش به وسیله دیافراگم های عرضی داخلی در هر دو جهت تقویت می گردد. بدین ترتیب مجموعه ای از لوله های حجره ای تشکیل می شود. هر یک از این لوله های مستقلاً قوی هستند، بنابراین ممکن است آنها را به هر شکلی دسته کرد و در هر ترازی قطع نمود.برتری دیگر سیستم لوله های دسته شده در محصور کردن سطوح بسیار وسیع طبقات قرار دارد .

دیافراگم های داخلی در موقع مقاومت نیروهای برشی مانند جان های یک تیره طره ای عظیم عمل می کنند و در نتیجه لنگی برش را به حداقل می رسانند. به علاوه این دیافراگم ها در تحمل خمش نیز سهیم می باشند.

دیافراگم هایی که موازی بارهای جانبی هستند(یعنی جان های تیر) برش را جذب می کنند و در نتیجه در نقاط تلاقی با دیوارهای عمود بر آنها (یعنی بال ها) نقاط شش حداکثر ایجاد می شود که نشان دهنده عمل جداگانه هر یک از لوله ها می باشد، به اختلاف توزیع تنش محوری با حالتی که هیچ تقویت کننده داخلی وجود ندارد یعنی فقط یک لوله تنها باشند توجه کنید. با وجود اینکه تا حدودی لنگی برش رخ می دهد، دیافراگم های قائم سعی بر توزیع یکنواخت تنش های محوری دارند. ولی انحراف از رفتار لوله ای ایده آل که با خطوط منقطع در شکل نشان داده شده به نظر نمی رسد که قابل ملاحظه باشد.

 

سیستم های متداول درطراحی سازه ها

1:سیستم سازه ای با دیوار باربر: این سیستم قدیمی ترین و اشنا ترین
روش ساخت می باشد که امروزه به دلایل ایین نامه ای و نیروهای جانبی
زیاد مورد توجه قرار نمی گیرد.

2:قاب مفصلی مهاربندی شده: این سیستم از قدیمی ترین سیستم های
سازه ای بوده که مورد توجه مهندسین در سالهای قبل و حتی امروزه
میباشد.

در این روش بارهای ثقلی بر قاب مفصلی وارد شده و به دلیل مفصلی
بودن قاب سازه معیین بوده و به صورت استاتیکی تحلیل میشود و بارهای
جانبی بر مهار بندهای ان وارد شده و مهاربندها به روشهای تقریبی یا
دقیق قابل تحلیل است لذا در سالهای دور به دلیل عدم وجود حسابگرهای
ماشینی در سازه ها از این سیستم بیشتر استفاده میشد به عنوان
مثال: برج ایفل- برج امپایر استایت در نیویورک و.... ....

بااین سیستم ساخته شده اند( برج امپایر استایت در سال 1931 ساخته
شده و در ان از مهاربند های غیر هم محور واتصالاط پرچی استفاده شده
است این برج به مدت 40 سال بلند ترین سازه ی جهان به شمار می رفت)

3:قاب خمشی: بعد از جنگ جهانی دوم اجرای سازه های بتنی اغاز شده
و ساختمانهای بتنی به دلیل اجرای هم زمان قاب ان به فرم قاب خمشی

ساخته میشود البته میتوان سازه های فلزی را نیز به فرم قاب خمشی
اجرا نمود.به هر حال در قاب خمشی نیرو های ثقلی و جانبی در تکه
گاههای تیرها لنگر خمشی ایجاد میکند و نیز تیرها و ستونها در تحمل
تمامی نیروهای وارده باهم وارد عمل می شوند لذا تحلیل المانهای این
نوع قابها باید همزمان انجام گیرد.

4: قاب خمشی مهار بندی شده: گاها نیروهای جانبی به قدری زیاد بوده
که المانهای تیر و ستون قاب خمشی به تنهایی قادر به تحمل ان نمی
باشد لذا از مهاربندهای مختلف برای کمک به انها استفاده می شود که
نوع این مهاربندها ممکن است فلزی بوده و یا از دیواهای برشی بدین
منظور استفاده شود به هر حال باید 30 درصد بارهای جانبی را خود قاب
خمشی تحمل نماید(دیوارهای برشی خود انواع مختلفی دارند مثلا: دیوار
برشی با المان مرزی - بدون المان مرزی - با باز شو - بدون باز شو - دیوار
برشی کوپل و....)

سیستم های فوق معروفترین و متداولترین سیستم سازه ای می باشند
اکنون به معرفی سیستم های جدید تر می پردازیم.

5: سیستم طره ای : این نوع سیستم به ندرت اجرا می شود و تقریبا بد
ترین نوع سازه می باشد چرا که در مقابل بارهای جانبی بسیار ضعیف
عمل می کند.

6: سیستم فضایی : عالی ترین و بهترین نوع سازه ای بوده و کاملترین
رفتار در مقابل باهای جانبی و ثقلی دارد اما اجرای ان بسیار مشکل است
و امروزه فقط برای پوشش سقفهای سبک با دهانه های بزرگ استفاده
می شود و تنها یک ساختمان 25 طبقه در هنگ کنگ که بانک مرکزی هنگ
کنگ است با این سیستم ساخته شده است.

7: سیستم معلق : یکی از معروفترین سیستمها برای پل سازی است اما
در ساختمان سازی و بلند مرتبه سازی هم ندرتا مورد توجه قرار می گیرد

در این سیستم برخی المانها به فرم کششی برای تحمل بارهای ثقلی
طرح می شود که اکثرا کابلهای کششی با مقاومت زیاد می باشند

پلهای بزرگ مثل گلدین گیت در سانفرانسیسکو و ساختمان 25 طبقه ی
مرکز پلیس سیاتل با این سیستم طرح شده اند.

8: سیستم هسته ای : در این روش بارهای ثقلی توسط یکی از روشهای
فوق مثلا قاب مفصلی طراحی شده و بارهای جانبی بر هسته ی سازه
وارد می شود هسته به دو فرم هسته ی باز و بسته می تواند اجرا شود
در حقیقت هسته همان دیوارهای برشی در پروفیلهای مختلف در مقیاس
بزرگ می باشد.

مثلا به شکل Uکه همان هسته ی باز است. لازم به ذ کر است که در
طراحی هسته بایستی اثر پیچش دقیقا مورد بررسی قرار گیرد اما به
دلیل مشکل بودن محاسبات پیچش در گذشته این بررسی صورت
نمی گرفت ولی امروزه به دلیل وجود ماشینهای حسابگر دقیق اثر پیچش
نیز دقیقا مورد محاسبه قرار می گیرد. مجموعه اپارتمانهای در دست
احداث در منطقه ی شاهگلی تبریز با این روش ساخته می شود این
سیستم برای ساختمانهای بین 20 الی35 طبقه مناسب است.

9: سیستم قاب محیطی:عالی ترین و پیشرفته ترین فرم ساختمان سازی
می باشد که برای ساختمانهای بالای 150 طبقه می تواند مورد استفاده
قرار گیرد.
در این سیستم بارهای جانبی به قاب محیطی وارد می شود و نیز قاب
محیطی خود نمای جالبی به ساختمان می دهد. برجهای دوقلوی سازمان
تجارت جهانی در نیویورک که مورد حمله ی تروریستی قرار گرفت تحت این
سیستم ساخته شده بودند. یکی از نکات مهمی که باید در طراحی این
سیستم مورد توجه قرار گیرد بررسی اثر shear lag در قاب محیطی است
اگرچه برخی از مهندسین براین باورند که اثر shear lag در ان وجود ندارد
اما برخی دیگر در وجود این اثر اصرار میکنند من خودم نیز در وجود
اثر shear lag در قاب محیطی معتقدم اما باید گفت که هرگز نمی توان
مقدار واقعی این اثر را محاسبه نمود لذا برای حل این مشکل سیستم زیر پیشنهاد می شود.

10: قاب محیطی مهاربندی شده: در این حالت کل قاب محیطی توسط
مهاربند های کلی و بزرگ مهاربندی می شود و تنها وجود مهاربندها برای
حذف اثر احتمالی shear lag میباشد و باز نیروهای جانبی را خود قاب
محیطی تحمل میکند.ساختمانی راکه در جهان با این روش ساخته شده
باشد را بنده اطلاع ندارم......

11:مجموعه قاب محیطی:این سیستم نیز مانند قاب محیطی می باشد با
این تفاوت که ساختمان از چند قاب محیطی تشکیل یافته است به عنوان
مثال برج سیرزتاور در شیکاگو که بلندترین برج امریکا می باشد که از چهار
قاب محیطی ساخته شده است.

منبع:

http://ncst.dmon.com/forum/39-60-1

مزایا و معایب ساختمانهای فلزی

مزایا و معایب ساختمانهای فلزی

 

احداث ساختمان بمنظور رفع احتیاج انسانها صورت گرفته و مهندسین، معماران مسئولیت تهیه اشکال و اجراء مناسب بنا را برعهده دارند، محور اصلی مسئولیت عبارت است از الف ) ایمنی ب ) زیبائی ج) اقتصاد.   
با توجه به اینکه ساختمان های احداثی در کشور ما اکثرا" بصورت فلزی یا بتنی بوده و ساختمانهای بنایی غیر مسلح با محدودیت خاص طبق آیین نامه 2800 زلزله ایران ساخته میشود. آشنایی با مزایا و معایب ساختمانها می تواند درتصمیم گیری مالکین، مهندسین نقش اساسی داشته باشد.

مزایای ساختمان فلزی :
1- مقاومت زیاد : مقاومت قطعات فلزی زیاد بوده و نسبت مقاومت به وزن از مصالح بتن بزرگتر است، به این علت در دهانه های بزرگ سوله ها و ساختمان های مرتفع، ساختمانهایی که برزمینهای سست قرارمیگیرند، حایز اهمیت فراوان میباشد.

2- خواص یکنواخت : فلز در کارخانجات بزرگ تحت نظارت دقیق تهیه میشود، یکنواخت بودن خواص آن میتوان اطمینان کرد و خواص ان بر خلاف بتن با عوامل خارجی تحت تاثیر قرار نمی گیرد، اطمینان در یکنواختی خواص مصالح در انتخاب ضریب اطمینان کوچک مؤثر است که خود صرفه جو یی در مصرف مصالح را باعث میشود.

3- دوام : دوام فولاد بسیار خوب است، ساختمانهای فلزی که در نگهداری آنها دقت گردد. برای مدت طولانی قابل بهره برداری خواهند بود.

4- خواص ارتجاعی : خواص مفروض ارتجاعی فولاد با تقریبی بسیار خوبی مصداق عملی دارد. فولاد تا تنشهای بزرگی از قانون هوک بخوبی پیروی مینماید. مثلآ ممان اینرسی یک مقطع فولادی را میتوان با اطمینان در محاسبه وارد نمود. حال اینکه در مورد مقطع بتنی ارقام مربوطه چندان معین و قابل اطمینان نمی باشد.

5- شکل پذیری : از خاصیت مثبت مصالح فلزی شکل پذیری ان است که قادرند تمرکز تنش را که در واقع علت شروع خرابی است ونیروی دینامیکی و ضربه ای را تحمل نماید،در حالیکه مصالح بتن ترد و شکننده در مقابل این نیروها فوق العاده ضعیف اند. یکی از عواملی که در هنگام خرابی،عضو خود خبر داده و ازخرابی ناگهانی وخطرات ان جلوگیری میکند.

6- پیوستگی مصالح : قطعات فلزی با توجه به مواد متشکه آن پیوسته و همگن می باشد و ولی در قطعات بتنی صدمات وارده در هر زلزله به پوشش بتنی روی سلاح میلگرد وارد میگردد، ترکهایی که در پوشش بتن پدید می آید، قابل کنترل نبوده و احتمالا" ساختمان در پس لرزه یا زلزله بعدی ضعف بیشتر داشته و تخریب شود.

7- مقاومت متعادل مصالح : مصالح فلزی در کشش و فشار یکسان ودر برش نیز خوب و نزدیک به کشش وفشار است.در تغییر وضع بارها، نیروی وارده فشاری، کششی قابل تعویض بوده و همچنین مقاطعی که در بار گذاری عادی تنش برشی در انها کوچک است، در بارهای پیش بینی شده،تحت اثر پیچش و در نتیجه برش ناشی از ان قرار میگیرند. در ساختمانهای بتنی مسلح مقاومت بتن در فشار خوب، ولی در کشش و یا برش کم است. پس در صورتی که مناطقی احتمالآتحت نیروی کششی قرار گرفته و مسلح نشده باشد تولید ترک و خرابی مینماید.

8- انفجار : در ساختمانهای بارهای وارده توسط اسکلت ساختمان تحمل شده، از قطعات پرکننده مانند تیغه ها و دیواره ها استفاده نمی شود. نیروی تخریبی انفجار سطوح حایل را از اسکلت جدا می کند و انرژی مخرب آشکار میشود، ولی ساختمان کلا" ویران نخواهد گردید. در ساختمانهایی بتن مسلح خرابی دیوارها باعث ویرانی ساختمان خواهد شد.

9- تقویت پذیری و امکان مقاوم سازی : اعضاء ضعیف ساختمان فلزی را در اثر محاسبات اشتباه، تغییر مقررات و ضوابط، اجراء و.... میتوان با جوش یا پرچ یا پیچ کردن قطعات جدید، تقویت نمود و یا قسمت یا دهانه هایی اضافه کرد.

10- شرایط آسان ساخت و نصب : تهیه قطعات فلزی در کارخانجات و نصب  آن در موقعیت، شرایط جوی متفاوت با تهمیدات لازم قابل اجراء است.

11- سرعت نصب : سرعت نصب قطعات فلزی نسبت به اجراء قطعات بتنی مدت زمان کمتری می طلبد.

12- پرت مصالح : با توجه به تهیه قطعات از کارخانجات، پرت مصالح نسبت به تهیه و بکارگیری بتن کمتر است.

13- وزن کم : ‌میانگین وزن ساختمان فولادی را می توان بین 245 تا 390 کیلوگرم بر مترمربع و یا بین 80 تا 128 کیلوگرم بر مترمکعب تخکین زد، درحالی که در ساختمانهای بتن مسلح این ارقام به ترتیب بین 480 تا 780 کیلوگرم برمترمربع یا 160 تا 250 کیلوگرم برمترمکعب می باشد.

14- اشغال فضا :‌ در دو ساختمان مساوی از نظر ارتفاع و ابعاد، ستون و تیرهای ساختمانهای فلزی از نظر ابعاد کوچکتر از ساختمانهای بتنی میباشد، سطح اشغال یا فضا مرده در ساختمانهای بتنی بیشتر ایجاد میشود.

15- ضریب نیروی لرزه ای : حرکت زمین در اثر زلزله موجب اعمال نیروهای درونی در اجزاء ساختمان میشود، بعبارت دیگر ساختمان برروی زمینی که بصورت تصادفی و غیر همگن در حال ارتعاش است، بایستی ایستایی داشته و ارتعاش زمین را تحمل کند. در قابهای بتن مسلح که وزن بیشتر دارد، ضریب نیروی لرزه ای بیشتر از قابهای فلزی است.

تجربه نشان میدهد که خسارت وارده برساختمانهای کوتاه و صلب که در زمینهای محکم ساخته شده اند، زیاد است. درحالیکه در ساختمانهای بلند و انعطاف پذیر، آنهایی که در زمینهایی نرم ساخته شده اند، صدمات بیشتری از زلزله دیده اند. بعبارت دیگر در زمینهای نرم که پریود ارتعاش زمین نسبتا" بزرگ است، ساختمان های کوتاه نتایج بهتری داده اند و برعکس در زمینهای سفت با پریود کوچک، ساختمان بلند احتمال خرابی کمتر دارند. عکس العمل ساختمانها در مقابل حرکت زلزله بستگی به مشخصات خود ساختمان از نظر صلبیت و یا انعطاف پذیری آن دارد و مهمترین مشخصه ساختمان در رفتار آن در مقابل زلزله، پریود طبیعی ارتعاش ساختمان است.

 

معایب ساختمانهای فلزی :

1- ضعف در دمای زیاد : مقاومت ساختمان فلزی با افزایش دما نقصان می یابد. اگر دکای اسکلت فلزی از 500 تا 600 درجه سانتی گراد برسد، تعادل ساختمان به خطر می افتد.

2- خوردگی و فساد فلز در مقابل عوامل خارجی : قطعات مصرفی در ساختمان فلزی در مقابل عوامل جوی خورده شده و از ابعاد آن کاسته میشود و مخارج نگهداری و محافظت زیاد است.

3- تمایل قطعات فشاری به کمانش : با توجه به اینکه قطعات فلزی زیاد و ابعاد مصرفی معمولا" کوچک است، تمایل به کمانش در این قطعات یک نقطه ضعف بحساب می رسد.

4- جوش نامناسب : در ساختمانهای فلری اتصال قطعات به همدیگر با جوش، پرچ، پیچ صورت میگیرد. استفاده از پیچ و مهره وتهیه، ساخت قطعات در کارخانجات اقتصادی ترین، فنی ترین کار می باشد که در کشور ما برای ساختمانهای متداول چنین امکاناتی مهیا نیست. اتصال با جوش بعلت عدم مهارت جوشکاران، استفاده از ماشین آلات قدیمی، عدم کنترل دقیق توسط مهندسین ناظر، گران بودن هزینه آزمایش جوش و...... برزگترین ضعف میباشد. تجربه ثابت کرده است که سوله های ساخته شده در کارخانجات درصورت رعایت مشخصات فنی و استاندارد، این عیب را نداشته و دارای مقاومت سازه ایی بهتر در برابر بارهای وارده و نیروی زلزله است.

منبع: وبلاگ ایرج عبدلی -  saba33.blogfa.com

 

مدیریت حفاظت بتن

مدیریت حفاظت بتن (بر اساس تحقیقات میدانی در هرمزگان)

 

علیرغم اینکه مدت نسبتا زیادی از پیدایش بتن نمی گذرد ( حدود 125 سال ) شناخت علل فساد در پروسه ی تحقیقات میدانی و جلوگیری از بروز آن ‏‏، مقاومت زیاد ، استحکام و شکل پذیری بتن استفاده از این ماده را با استقبال روز افزونی مواجه ساخته است. با توجه به گستردگی استفاده از بتن نتایج بهره وری از آن همواره رضایت بخش نبوده و در پاره ای از موارد مسائل و مشکلاتی بوجود آورده است. در سازه های بتنی این پرسش مطرح است که آیا بتن با ترکیبات اولیه ی خویش به تنهایی توانسته است در شرایط زمانی و مکانی مختلف عملکرد بهینه ای داشته باشد؟ متأسفانه بررسی ها و تحقیقات انجام شده در این زمینه، پاسخ منفی را بدست می دهد.
مقاله ی حاضر بر اساس تحقیقات میدانی انجام شده در زمینه ی شناخت علل فساد بتن در استان هرمزگان تهیه گردیده است.

فسادپذیری سازه های بتنی که کاهش دوام سازه یی رع به همراه دارد ، اسباب نگرانی سازه های مهمی چون مجتمع بندری شهید رجائی، سد میناب، خط انتقال آب میناب – بندر عباس و ده ها پروژه ی دیگر را فراهم ساخته است.

شناخت علل فساد بتن در پروسه ی تحقیقات میدانی و جلوگیری از بروز آن در قالب طرح مدیریت حفاظت بتن، جمع بندی و ارائه گردیده است . لذا لازم است که قبل از ورود به بحث اصلی به تبیین اصطلاحات ویژه ای بپردازیم که مکرراً از آن استفاده خواهد شد.

امروزه با عاریه گرفتن اصطلاح خوردگی از بخش متالوژی عنوان؛ خوردگی بتن؛ ابداع شده است . در حالی که واژه خوردگی تعریف روشنی از چگونگی بروز فعل و انفعالاتی که تخریب زودرس بتن را به همراه دارد، به دست نمی دهد.
ازدیاد حجم فولاد درون سازه بتنی بر اثر واکنش های شیمیایی- الکتروشیمیایی، سبب افزایش فشار درون بتن گردیده که نهایتاً فرایند تخریب بتن را به همراه دارد. در این مقطع ترمیم بتن مطلقاً امکان پذیر نبوده و یا انجام آن با هزینه های گزافی همراه است.

شباهت این فرآیند در بتن با بیماری مهلک سرطان عنوان سرطان بتن ( Concrete Cancer ) را مطرح نموده است. اما از آنجا که فرآیند تخریب بتنهای غیر مسلح به گونه دیگری است، واژه فساد بتن را برای تبیین امری که تخریب بتنهای مسلح و غیر مسلح را به همراه دارد مناسب تر یافته ایم.

مدیریت حفاظت بتن
مدیریت حفاظت بتن در بر گیرنده تمامی موارد فنی و اجرائی در حد جزئیات است که طرح،  اجرا و بهره برداری از سازه های بتنی را در بر می گیرد .

کشاورزان با استفاده از واژگان کاشت، داشت و برداشت تعریف جامعی را در امر کشاورزی ارائه نموده اند. چنانچه ما نیز چنین تعریفی را برای امور عمرانی کشور داشته باشیم از به هدر رفتن میلیاردها ریال سرمایه های ملی جلوگیری کرده ایم.

اجزای تشکیل دهنده مدیریت حفاظت بتن
می توان اجزای تشکیل دهنده مدیریت حفاظت بتن را به طریق زیر فهرست بندی کرد :
الف – تأمین سرمایه

ب- تأمین دانش فنی و نیروی انسانی متخصص

پ- شناخت مصالح و مواد اولیه

ج- شناخت عوامل فساد بتن

چ – شناخت اقلیم و عوامل محیطی

ح- تهیه مصالح و مواد مناسب و نگهداری آنها در شرایط خوب و استاندارد

د- تحقیقات:

( تحقیقات خود شامل دو جزء است که بهینه سازی و جایگزینی مواد جدید مقاوم در برابر عوامل فساد بتن و پیدا کردن روشهای جدید مبارزه با فساد بتن را شامل می شود.

ر- طرح اختلاط بتن

ل- تولید، اجرا و عمل آوری

ن- نگهداری

مدیریت حفاظت بتن با هدف تقلیل ضایعات و جلوگیری از بروز واکنشهای منفی درون سازه های بتنی دستورالعمل هایی را در بر دارد که می توان نوعاً آن را به سازه های دیگر اعم از فلزی، خاکی و ........ تعمیم داد.

الف – تأمین سرمایه :
تأمین سرمایه کافی به منظور انجام دقیق امر طراحی و اجرا و بهره برداری از سازه در اولویت قرار دارد. عدم امکان تأمین بخشی از سرمایه یعنی عدم تحقق بخشی از اهداف پروژه.

ب- تأمین دانش فنی و نیروی انسانی متخصص
تأمین دانش فنی و نیروی انسانی متخصص به عنوان دو بخشی که بطور متقابل یکدیگر را پوشش می دهند مطرح است و عدم تأمین و یا حذف بخشی از آن سلامت سازه ای را زیر سؤال خواهد برد.

پ- شناخت مصالح و مواد اولیه
شناخت مصالح و مواد اولیه مصرفی در بتن تعاریف و استانداردهای خاص خود را دارند و با در نظر گرفتن این استانداردها بایستی نسبت به تهیه و بکارگیری آن در امر احداث سازه های بتنی اقدام نمود. نادیده گرفتن و قصور در اجرای استانداردها و دستورالعمل های فنی یعنی به خطر انداختن استحکام، دوام و بقای سازه ای.

ج- شناخت عوامل فساد بتن
شناخت عوامل فساد بتن که تا کنون شناسائی و طبقه بندی گردیده اند عبارتند از :

1- نمکها ؛ 2- اسیدها ؛ 3- گازهایی نظیر گاز کربنیک ؛ 4- پوشش نا کافی بتن بر روی فولاد ؛ 5- کیفیت پایین عمل آوری بتن ؛ 6- بار اضافی ؛ 7- آب و رطوبت ؛ 8- فرآیند یخبندان ؛ 9- خوردگی میکروبی ( SRB ) ؛ 10- باکتری های اکسید کننده گوگرد .

چ – شناخت اقلیم و عوامل محیطی
بحث کلرورها و سولفاتها در سطح کشور همراه سایر عوامل فساد بتن را تحت الشعاع قرار داده و عوامل دیگری که به فساد منجر می شود مورد غفلت قرار گرفته است ( نمونه حاضر آن سازه های بتنی گوناگون در سطح تهران بزرگ ) و اگر به بند “ ج “ که گاز کربنیک را به عنوان یکی از عوامل فساد بتن مطرح ساخته است نظری بیندازیم دیگر هیچگاه سازه بتنی اکسپوز را در سطح شهری که مالامال از گازهای مونو و دی اکسید کربن است احداث نخواهیم کرد.

بررسی های علمی نشان می دهد که گاز کربنیک موجود در هوا سبب کربناتیزه شدن بتن و کاهش مقاومت آن می گردد. به طوری که یک عامل نفوذی بعمق20 میلی متر می تواند تا میزان 35 نیوتن بر میلی متر مربع مقاومت بتن را طی 30 سال کاهش دهد .

نمک آب دریاهای آزاد آب خلیج فارس که البته میزان این املاح در نواحلی ساحلی به علت تبخیر بیشتر دو چندان می گردد و این ارقام بیانگر آن است که حاشیه خلیج فارس سازه بتنی ما به طور همزمان مورد هجوم دو عامل مخرب سولفات و کلر قرار می گیرد.

ح- تهیه مصالح و مواد مناسب و نگهداری آنها در شرایط خوب و استاندارد
آئین نامه های مجاز بتن در کشورهای مختلف و از جمله آئین نامه بتن ایران تهیه مصالح مرغوب و انبار نمودن آن در شرایط مطلوب را توصیه نموده است. تحقیق در امر فساد بتن در مجتمع بندری شهید رجایی بندر عباس نشان داد که هیچ یک از مصالح مصرفی در بتن برابر توصیه های آئین نامه ای تهیه و مصرف  نگردیده است.

( تهیه و دپوی شن و ماسه در محیط باز و در مجاورت ماسه های روان آغشته به یون کلر و سولفات، نشستن شبنم حاوی کلروسولفات و انبار نمودن پاکتهای سیمان تا 17 کیسه بر روی هم، ( استاندارد 7 کیسه ) استفاده از آب حاصله از دستگاههای آب شیرین کن با خاصیت قلیایی بسیار بالا، استفاده از بتن خشک، عدم اجرای بتن با چگالی مناسب از بارزترین علل فساد بتن در مجتمع بندری شهید رجائی بندر عباس بوده اند. تهیه مصالح مرغوب از مسافتهای دور را نباید به دلیل افزایش هزینه به تهیه مصالح نامرغوب از مسافت نزدیک ترجیح داد.

د- تحقیقات :
چون عمدتاً تحقیقات میدانی انجام شده در حاشیه خلیج فارس صورت گرفته است و مضافاً این که این خلیج به علت عمق کم و گستردگی زیاد و عدم سیرکولاسیون کافی آب به علت عرض کم دهانه آن و همچنین تجربه زیاد، بصورت اکوسیستم خاصی عمل می کند علاوه بر میزان بسیار زیاد املاح در میلی لیتر دمای 34-33 درجه شرایطی استثنایی را پدید آورده که طرح اختلاط بتن ویژه ای را طلب می نماید و تا کنون متأسفانه هیچ یک از آئین نامه های داخلی و خارجی بتن به آن نپرداخته اند. تحقیقات در شرایط آزمایشگاهی در بر گیرنده پاسخ های صحیح و دقیق نبوده است و ضرورت دارد که این تحقیقات را به سمت و سوی تحقیقات محیطی بسط داد. بدیهی است که امر تحقیقات باید در دو زمینه بهسازی و جایگزینی مواد جدید و مقاوم در برابر عوامل فساد بتن و از سویی پیدا کردن روشهای جدید مبارزه با فساد بتن انجام گیرد.

ر – طرح اختلاط بتن
طرح صحیح صورت مسأله بر اساس شناخت دقیق اقلیم، مکان، مصالح و نوع سازه، امکان تهیه طرح مطلوب بتن را بدست می دهد. طرح اختلاط بتن به مانند هر گونه طراحی دیگر بایستی به صورت موردی و منفرد انجام گیرد و از استفاده عمومی طرح اختلاط واحد بتن اکیداً اجتناب شود . اختلاط بتن بایستی با درصد و طیف مناسبی از عناصر ریزدانه و درشت دانه انجام گیرد و حذف بخشی از این موارد به مخاطره انداختن سازه بتنی، محسوب می شود.

ل – تولید، اجرا و عمل آوری
اجرا و عمل آوری بتن از مهمترین مباحث مربوط به بتن می باشد که مکمل طرح اختلاط بتن بوده و اجرای صحیح و دقیق آن امکان اتصال بتن با چگالی زیاد را بدست می دهد که به علت فشردگی زیاد اجزای بتن راه نفوذ عوامل را به درون بتن سد نموده و استحکام و دوام سازه ای را تضمین می نماید.

ن- نگهداری
نگهداری سازه های بتنی از مهمترین بحثهای مدیریت حفاظت بتن می باشد که بکارگیری آن در تمامی دوران بهره برداری توصیه گشته و امروزه در تمامی کشورهای پیشرفته به طور جدی مورد توجه قرار گرفته است .

نتیجه گیری :
با توجه به پهناوری کشور و شرایط مختلف اقلیمی و محیطی، تهیه و تنظیم آئین نامه های منطقه ای بتن و فولاد امری ضروری است و بهره برداری بی دردسر از سازه ها ایجاب می کند که به امر طراحی، اجرا و بهره برداری سازه ای توجه ویژه ای مبذول شود، از این رو در جهت تکمیل طرح مدیریت حفاظت بتن طرحی را تحت عنوان شناسنامه سازه ای تهیه و ارائه نموده ایم که امیدواریم پس از کسب نظر اساتید، دانشمندان و صاحبنظران به عنوان امری واجب و ضروری در راه حفظ و نگهداری سرمایه های ملی و کلیه سازه ها ( اعم از بتنی، خاکی، فلزی و ... ) مورد استفاده قرار گیرد.

منبع: وبلاگ تشکل عمران دانشگاه یاسوج - yucivil.blogfa

http://khakzad.com/

بتن هبلکس (AAC)

بتن هبلکس (AAC)

 

بتن سبک یا بتن متخلخل در سال 1924 میلادی توسط یک آرشیتکت سوئدی اختراع گردید . هم اکنون در اروپا بتن سبک تحت نامهای (  Ytong) و یا ( Hebelex ) عرضه می شود . ساخت این محصول با استفاده از تکنولوژی پیشرفته از طریق اختلاط و پخت مواد اولیه : ماسه سیلیسی، آهک ، سیمان ، پودر آلومینیوم و آب انجام می گیرد .
عمده خواص بتن سبک ( هبلکس ) عبارتست از :
• وزن مخصوص : هر متر مکعب حدود 600 کیلوگرم .
• مقاومت فشاری : 30 تا 35 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع با امکان افزایش آن بر حساب نیاز مصرف کننده .
کار کردن با بتن سبک ( هبلکس ) بسیار آسان است، مثلاً به راحتی می توان آن را ارّه نموده یا میخ در آن کوبید و یا جای پریز یا کانال عبور سیم برق و لوله آب را در آن به وجود آورد. علاوه بر این بتن سبک در مقابل آتش بسیار مقاوم است و کلیه شرایط سلامت محیط زیست را دارا می باشد.

با توجه به آیین نامه جدید محاسبه ایمنی ساختمان ها در برابر زلزله ، بکارگیری مصالح سبک وزن راه حل مناسب و با صرفه در جهت افزایش ایمنی ساختمان می باشد و بلوک های بتن سبک ( هبلکس ) تأمین کننده این مزیت فنّی است. یک متر مکعب بلوک هبلکس حدود 600 کیلوگرم وزن دارد که برابر 866 عدد آجر به وزن 1750 کیلوگرم می باشد ، به عبارت دیگر یک عدد بلوک 20×25×60 هبلکس مطابق با 46 عدد آجر است، در حالیکه وزن آن برابر وزن 10 عدد آجر بوده و یک کارگر به راحتی می تواند آنرا حمل نماید و سریعاً نیز نصب می گردد .

در ضمن ملات مصرفی برابر 25% ملات مورد نیاز برای اجرای همان دیوار با آجر بوده و به درصد سیمان کمتری نیز دز ملات نیاز دارد. به عنوان مثال چنانچه برای اجرای یک دیوار با آجر به یکصد کیلوگرم سیمان نیاز باشد همان دیوار در صورت استفاده از بلوک های هبلکس 15 کیلوگرم سیمان مصرف می کند.

همچنین بارگیری و حمل بلوک های هبلکس که در قالب های 15/3 متر مکعبی بسته بندی می شوند با استفاده از جرثقیل فکی و تریلی کفی به راحتی و اقتصادی تر انجام میگیرد. یک تریلی 9 پالت بزرگ برابر 35/28 متر مکعب را حمل می نماید.

هبلکس = عایق گرما، سرما، صدا و مقاوم در برابر زلزله و ...

هبلکس = صرفه جویی در آهن یا آرماتور، زمان اجرا، ملات مصرفی، دستمزد و ...

هبلکس = چسبندگی قابل توجه با ملات سیمان و ماسه و گچ و خاک به موجب گواهی وزارت مسکن و شهر سازی .

مزایای فنّی :
سبکی وزن ، عایق در برابر حرارت، عایق دز برابر برودت، عایق در برابر صدا، استحکام و پایداری در مقابل زلزله، آتش سوزی و بسیاری مزایای دیگر از محاسن بلوک های هبلکس نسبت به سایر مصالح قدیمی نظیر آجر های معمولی و آجر های سفال می باشد.

مزایای اجرائی :
با توجه به ابعاد و سبکی و راحتی نصب بلوک های هبلکس در همه ضخامت ها، سرعت اجرای هبلکس نسبت به سایر مصالح به 3 برابر بالغ می گردد.

مزایای اقتصادی :
پروژه های ساختمانی با استفاده از بلوک های هبلکس با در نظر گرفتن سرعت اجرا، به دستمزد کمتری احتیاج دارد و همچنین استفاده از هبلکس به سبب مصرف ملات کمتر و نیز کاهش بارهای وارده به سازه به دلیل وزن کم دیوار ها که موجب کاهش ابعاد سازه می شود، صرفه جویی قابل ملاحظه ای را در هزینه مصالح مصرفی موجب می گردد.

به علاوه در مقایسه میان مصالح سنتی و هبلکس اقلام زیر نیز ارقام توجه ای را تشکیل می دهند :

سرعت زیاد آجر چینی با هبلکس، سرعت زیاد کارهای تأسیساتی، کاهش مقاطع ساختمانی به هنگام محاسبه و صرفه جویی قابل ملاحظه در سازه های فلزی و بتنی. به علاوه استفاده از هبلکس موجب صرفه جویی چشمگیری در انرژی برای سرمایش و گرمایش ساختمان بعد از احداث می شود. همچنین ضایعات هبلکس کلّا به عنوان پوکه مورد استفاده قرار می گیرد در حالیکه ضایعات زیاد آجر عملاً بلا استفاده می ماند.

 

دستورات العمل اجرایی :

  1 ) کادر اجرایی : 
       کارکردن با هبلکس نیاز به تخصص خاصی ندارد با توجّه به ابعاد و سهولت کار با هبلکس، سرعت اجرا نیز نسبت به آجر نیز نسبت به آجر سفال تا دو الی سه برابر افزایش می یابد .

  2 ) ملات مورد نیاز :
       همان ماسه و سیمان می باشد و با توجه اینکه بلوک های هبلکس یک نوع بتن سبک می باشد و هم گونی کاملی با ملات ماسه سیمان دارد می توان نسبت ترکیب را به پنج یا شش به یک تبدیل و در مصرف سیمان صرفه جویی بیشتری نمود، در مواردی که تیغه بندی های مورد اجرا با آب و رطوبت سر کاری نداشته باشند ( مثل دیوار اتاق خواب، کار، ...) می توان از ملات گچ و خاک ( به لحاظ صرفه جویی اقتصادی ) نیز استفاده نمود.

  3 ) جذب آب :
      با توجه به ابعاد و متخلخل بودن بلوک های هبلکس، نم و رطوبت توسط این بلوک ها منتقل نمی شود . در عین این که این بلوک ها نم و رطوبت را نسبت به مصالح مشابه جذب می کند، لذا در زمان استفاده از این بلوک باید نکات زیر را رعایت نمود :

      اولاً : قبل از اجرا بلوک ها باید کاملاً  خیس نمود.

      ثانیاً : ملات مصرفی را نیز باید با رقّت بیشتری تهیه نمود.

      ثالثاً : بعد از اجرا در صورت امکان به دیوارها آب داده شود.

  4 ) اندود گچ و خاک :
با توجّه به سطح صاف و صیقلی هبلکس نسبت به سایر مصالح در صورت اجرای صحیح دیوار ها به اندودی بیش از  1 الی 2 سانتیمتر نیاز نخواهد بود ( یعنی در هر طرف نیم الی یک سانتیمتر ) .

  5 ) از نظر نصب تأسیسات و روکار :
       مانند سایر مصالح می باشد .

منبع: وبلاگ تشکل عمران دانشگاه یاسوج - yucivil.blogfa.com

http://khakzad.com

پل کابلی شهرتبریز

برای ساخت اين پل که عملیات اجرایی آن از سال ‪ ۱۳۸۲توسط شهرداری تبریز آغازشده بود، حدود ‪ ۷۰۰میلیارد ریال هزینه شده است. این پل به مناسبت سال ‪ ۸۶پل "اتحاد ملی" نامگذاری شده و برای ساخت آن به گفته شهردار تبریز ‪ ۲۲هزار تن میل گرد و چهار هزار و ‪  ۵۸۲مترمکعب با عیار ‪ ۵۰۰و یک هزار و ‪ ۸۵۹مترمکعب باعیار ‪ ۴۵۰بتن ریزی شده است. پل کابلی تبریز از نوع جعبه‌ای، دارای ‪ ۱۱۳متر طول و ‪  ۳۲متر عرض است و عرشه آن به وسیله ‪ ۳۲ کابل نگهداری می‌شود. گفته می‌شود این پل که از نظر مکانیزم‌های فنی و ابعاد عرضی و طولی درنوع خود بی‌نظیر و چهارمین مورد در دنیاست، به دست متخصصین ایرانی و با نظارت کارشناسان فرانسوی احداث شده است.

این پل با چهار لوپ وظیفه روان‌سازی ترافیکی طرح بزرگ تبادل دروازه تهران تبریز رابر عهده دارد. توخالی بودن عرشه پل که ازآن با عنوان فناوری " جعبه‌ای " یاد می‌شود، مهمترین ویژگی بارز ساخت آن است. شهردار تبریز در آیین افتتاح این پل رفع معضل ترافیک، تسهیل در آمد وشد وسایط نقلیه، ایجاد مسیرها و حلقه‌های ارتباطی جدید برای دسترسی شهروندان به نقاط مختلف شهر را از جمله اهداف راه‌اندازی این پل عنوان کرد. علاوه بر پل کابلی که در مسیر حد فاصل جاده ایل گلی و دروازه تهران احداث شده با تکمیل و احداث رمپ و لوپ‌های اصلی و فرعی طرح تبادل دروازه تهران امکان دسترسی سریع وسایط نقلیه عمومی و شهروندان به مناطقی از شهر تبریز نظیر ولیعصر، زعفرانیه ،ایل گلی ، دروازه تهران ، بزرگراه پاسداران، کنارگذر شمالی، ابرسان ، کنارگذر میانی و کنارگذر چای کنار فراهم خواهد شد.با بهره‌برداری از این پل ‪ ۲۰مسیر حرکتی جدید درمحدوده دروازه تهران ایجاد خواهد شد.

تاکنون افزون بر ‪ ۲۹هزارمترمربع از اراضی و املاک واقع در مسیر برای تسریع عملیات اجرایی پل از سوی شهرداری تملک شده و این میزان به ‪ ۴۳هزار مترمربع افزایش خواهد یافت. شهردار تبریز ساخت پارک طبقاتی با گنجایش ‪ ۳۳۰دستگاه خودرو و تشکیل نمایشگاه فنی و علمی را از ابعاد ساخت این پل برای استفاده دانشجویان و دانشگاهیان از پروژه‌های جنبی این پل عنوان کرد.

منبع: وبلاگ گردشگری و تفریح - bizim-shahrimiz.blo

 

فرسایش خاک

 فرسایش خاک

تعریف فرسایش خاک : واژه (اروژن) Erosion

در زبان انگلیسی یا اروزیون در زبان فرانسه به معنی فرسایش می‌باشد و دارای منشأ لاتین و معنی تحت الفظی آن به معنی ساییدگی و خوردگی است .
فرسایش ، کاهش ضخامت لایه سطحی خاک به وسیله رواناب یا باد است . فرسایش فرآیندی است که در آن ذرات خاک توسط عوامل فرساینده از بستر اصلی خود جدا شده و توسط یکی از عوامل انتقال دهنده به مکان دیگری حمل می‌شود . چنانچه عامل جدا کننده ذرات باد و یخچال باشد به ترتیب فرسایش بادی و یخچالی گویند . فرسایش آبی به دلیل مدیریت نامناسب زمین ، تخریب پوشش گیاهی ، عدم کنترل جریان آب ، صورت می‌گیرد و منجر به رواناب سطحی و انتقال خاک می‌شود ، که از اثرات خارجی این پدیده می‌توان رسوب در سرها و آبراهه‌ها ، سیل و آلودگی آب را نام برد .

فرسایش آبی در ایران
ایران کشوری است که در جنوب غربی آسیا واقع شده است . وسعت کل آن 1648000 کیلومتر مربع می‌باشد که 11% این وسعت تحت کشاورزی ، 50% چراگاههای دائمی ، 9% جنگل‌ها و بیشه‌زارها و 30% را اراضی دیگر در بر گرفته است .
متوسط بارندگی در ایران 240 میلی‌متر که کمتر از یک سوم متوسط بارندگی جهان است . در حال حاضر نزدیک به 125 میلیون هکتار از 165 میلیون هکتار اراضی کشور در معرض فرسایش قرار دارند .
طبق گزارش سازمان خواربار جهانی در حدود 36% از کل زمین‌ها و 60% از خاکهای کشاورزی در ایران در معرض فرسایش می‌باشند . از عمده‌ترین دلایل فرسایش شدید در ایران ، از بین بردن پوشش گیاهی می‌باشند . این مسئله در مورد مراتع و بسیاری از اراضی جنگلی سواحل دریای خزر صادق است. تقریباً کلیه مراتع ، مورد چرای بی‌رویه بوده و تراکم دام در آنها 2 تا 6 برابر ظرفیت چرا موجود است .
یکی دیگر از عوامل فرسایش آبی در ایران ، کشت بر روی اراضی شیبدار است . همانطور که می‌دانیم ایران کشوری کوهستانی است و شیب زمین‌ها عمدتاً بالا است . با افزایش شیب مقدار آب نفوذی کاهش می‌یابد . بنابراین وجود رواناب قطعی است . در حوزه‌های فلات مرکزی و مشرق ایران سواحل دریای عمان و قسمت عمده‌ای از سواحل خلیج فارس که میزان بارندگی سالانه بسیار ناچیز است نیز انتظار فرسایش بادی را داریم .

میزان فرسایش در مناطق مختلف
فرسایش خاک ( ton ha-1 y-1 ) منطقه
40-30 آسیا ، آفریقا ، آمریکای جنوبی
17-13 آمریکا ، اروپا
32-30 ایران
میانگین فرسایش در ایران در حدود 3/4 برابر متوسط فرسایش در جهان می‌باشد . اولین گزارش نسبتاً کامل در مورد فرسایش خاک و لزوم حفاظت آب و خاک در ایران در سال 1327 توسط دوان و ریبن dowan and rieben دو کارشناس از فائو منتشر شد . کارشناسان پس از مطالعه خاکهای ایران وجود سازمانی برای حفاظت در ایران ضروری داشتند . در همان سال کمیته حفاظت خاک در سازمان جنگل‌ها تأسیس شد . در سال 1339 در قسمتی از حوزه آبخیز سد کرج در منطقه یداچال مطالعات حفاظت خاک صورت گرفت . در سال 1346 بخش حفاظت خاک و آب در موسسه خاکشناسی دایر شد .
پروسه‌های ایجاد فرسایش آبی : همانطور که ذکر شد چنانچه عامل جدا کننده و انتقال دهنده ذرات خاک ، آب باشد این نوع فرسایش را فرسایش آبی گویند . ( فوستر) (1982) ، پدیده فرسایش آبی را شامل فرآیند جدا شدن و حمل ذرات خاک و رسوبات توسط عوامل فرساینده ، باران و عامل انتقال ، یعنی رواناب می‌داند . جدا شدن ذرات از توده خاک هنگامی روی می‌دهد که نیروی برشی قطرات باران و یا رواناب بیشتر از مقاومت برشی خاک (s) باشد به عبارتی اگر ضریب اطمینان بیشتر از یک باشد ، گسیختگی صورت می‌گیرد.
بنابراین فرسایش دارای چند مرحله است :
الف) جدا شدن ، ذرات خاک را از توده ایجاد کننده رسوب جدا می‌کند .
ب) انتقال : ذرات جدا شده را از نقطه اصلی خود حرکت می‌دهد .
چنانچه از جداشدن ذرات ، نیرویی برای انتقال وجود نداشته باشد یا نیرو کاهش یابد ، فاز سومی به نام رسوبگذاری صورت می‌گیرد .
الف) جدا شدن : مکانیزم اصلی جدا شدن ، شامل خرد شدن خاکدانها در اثر ترک خوردن ، فروپاشی و خرد شدن در اثر برخورد مستقیم قطره باران و رواناب ( بارتس و همکاران 2001) و تخریب به علت فشار هوای محبوس در درون خاکدانه‌هایی که به سرعت خیس شده‌اند می‌باشد .
ترک برداشتن در نتیجه اختلاف ضریب انبساط و انقباض قسمت‌های مختلف خاک ، پراکندگی در نتیجه کاهش نیروی همدوسی بین ذرات کلوئیدی خیس شده می‌باشد . عمل جدا شدن ذرات به دو صورت روی می‌دهد :
1- در اثر برخورد مستقیم قطره باران .
2- در اثر رواناب : به این صورت که رواناب ایجاد شده یک نیروی برشی ایجاد کرده و باعث جدایی ذرات می‌شود .
ب) انتقال ذرات : دو عامل در انقال ذرات موثر می‌باشد .
1- برخورد قطرات باران ( پاشمان ) .
2- جریان رواناب که خود شامل دو حالت می‌باشد .
الف) جریان رواناب نازک سطحی
ب) جریان تمرکز یافته
شدت فرسایش آبی به مقدار موادی که از محل جدا می‌شود و مقداری که انتقال می‌یابد ، بستگی دارد. هنگامیکه آثار فرسایش را در منطقه‌ای می‌بینیم بایستی به دنبال محدود کننده باشیم . ممکن است در منطقه‌ای عمل جدا شدن صورت گیرد ولی انتقال ذرات صورت نگیرد . به عبارتی اگر مقدار مواد جدا شده از بستر ، بیش‌تر از مقدار مواد انتقالی باشد ، فرسایش از لحاظ انتقال دارای محدودیت است . اما چنانچه در محلی مقدار مواد جدا شده زیاد نباشد اما عامل انتقال دهنده توان بالایی داشته باشد در این صورت فرسایش از جنبه جدا شدن ذرات دارای محدودیت است .

مدل‌های فرسایش خاک :
ساده سازی واقعیت‌ها را مدل گویند . مدلهای فرسایش به عنوان ابزارهای پیش‌بینی برای فرسایش و فرآیندها و اثرات آنها می‌باشد . مدلهای فرسایش به سه دسته تقسیم می‌شوند . تمایز بین این مدلها ذهنی است و هیچ اختلاف واضح و روشنی بین آنها وجود ندارد .
1- مدلهای تجربی یا آماری
2- مدلهای مفهومی ( نظری)
3- مدلهای فیزیکی

1- مدلهای تجربی : مدلهای تجربی اساساً بر روی مشاهدات پایه گذاری شده‌اند و معمولاً آماری هستند . این مدلها بیشتر برای پیش‌بینی متوسط فرسایش به کار می‌روند ، اگر چه برخی وقتها برای پیش‌بینی رسوب هم استفاده می‌شوند .
این مدلها تایید پذیر نیستند و فرآیند بارش 0 رواناب در حوزه‌‌های مدل شده ، نادیده گرفته می‌شود . در هر حال مدلهای تجربی به عنوان ابزاری برای پیش‌بینی فرسایش در موقعیت‌های با اطلاعات محدود شناخته شده‌اند . کار با این مدلها ساده‌‌تر است و معمولاً برای شناسایی منبع رسوب و عناصر غذایی مفید هستند .
در بین این مدلها می‌توان به مدل جهانی فرسایش خاک VSLE و مدل RUSLE و مدل تخمین هدر رفت خاک برای آفریقا SLEMS اشاره کرد .

2- مدلهای مفهومی : این مدلها بر اساس معادلات پیوستگی آب و رسوب پایه گذاری شده‌اند . این مدلها بدون توجه به جزئیات شرح کلی از فرآیندهای حوزه را فراهم می‌کنند . این مدلها به عنوان واسطه‌ای بین مدلهای تجربی و مدلهای فیزیکی عمل می‌کنند . از جمله این مدل‌ها می‌توان به (AGNPS) ، ( ACRU ) ، ( HSPF ) و ( SWRRB ) اشاره کرد .

3- مدلهای فیزیکی : این مدلها بر اساس معادلات فیزیکی پایه‌گذاری شده‌اند . این مدلها به منظور بررسی توزیع مکانی رواناب و رسوب در طی دوره بارندگی و همچنین برای پیش‌بینی کل رواناب و اتلاف خاک توسعه داده‌شده‌‌اند .
از انواع مدلهای فیزیکی که در مطالعات فرسایش و کیفیت آب استفاده می‌شوند می‌توان به (ANSWERES) و ( WEPP ) اشاره کرد .
انتخاب مدلها برای استفاده در مطالعات : مناسبترین مدل برای مطالعات به نحوه استفاده از مدل و خصوصیات حوزه ، همچنین نیازهای اطلاعاتی ( شامل تغییرات مکانی و زمانی ورودی‌ها و خروجی‌های مدل ) صحت و اعتبار مدل بستگی دارد . در این میان ، مدلهای تجربی ( SLEMSA ، USLE به علت سادگی آنها و نیاز اطلاعاتی پایین مورد توجه می‌باشند .

مدلهای فرسایشی

 

مدلهای آنالوگ

 

مدلهای فیزیکی

 

مدلهای دیجیتالی

 

براساس روش تجربی

 

بر اساس روش آماری

 

بر اساس روش‌های فیزیکی

فاکتورهای موثر در فرسایش خاک :
الف) عامل انرژی : شدت بارندگی ، حجم رواناب ، نیروی باد ، زاویه شیب ، طول شیب .
ب) عامل مقاومت : فرسایش پذیری خاک ، ظرفیت نفوذ ، مدیریت خاک .
ج) عامل حفاظت : تراکم جمعیت ، پوشش گیاه ، مدیریت زمین .
عامل انرژی


اثر شیب بر رواناب و فرسایش :
درجه شیب ، شکل شیب ، طول شیب ، جهت و موقعیت شیب از مهمترین ویژگی های شیب هستند که روی فرسایش خاک توسط آب اثر می‌گذارند .
درجه شیب : زمانیکه شیب تندتر می‌شود ، شدت رواناب افزایش می‌یابد در نتیجه توانایی آب برای جدا کردن و انتقال ذرات افزایش می‌یابد . در صورتیکه شدت جریان کم باشد ، جدا شدن و انتقال ذرات خاک از لایه سطحی تنها به جدا شدن توسط بارندگی مربوط می‌شود .

اثرات فرسایش :
فرسایش تشدیدی خاک فشارهایی را که به یک خاک برای تولید محصول وارد می‌شود ، افزایش می‌دهد . فشارهای وارده می‌تواند فیزیکی ، شیمیایی و بیولوژیکی می‌باشد .
اثرات فرسایش بر خصوصیات فیزیکی :
1- کاهش عمق ریشه دهی .
2- کاهش ظرفیت ذخیره آب و خاک .
3- سله بستن و تراکم و سخت شدن خاک .
4- خارج شدن ذرات کلوئیدی و رسی از سطح خاک .
فرسایش باعث توسعه شیارها و گالیها می‌شود و همین امر عملیات زراعی را مشکل می‌کند .
اثر فرسایش بر خصوصیات شیمیایی :
فرسایش حاصل‌خیزی را کاهش می‌دهد از جمله اختلالات شیمیایی و تعذیه‌ای مربوط به فرسایش می‌توان کاهش CEC کمبود عناصر غذایی NPK و عناصر میکرو را نام برد .

اثر فرسایش بر عملکرد محصول :
کمی کردن اثر فرسایش خاک بر عملکرد محصول ، کار پیچیده‌ای است . به این دلیل که باید ارزیابی دقیقی از اثرات متقابل بین خصوصیات خاک ، مشخصات محصول و اقلیم صورت می‌گیرد . اثرات فرسایش به عملکرد به صورت تجمعی است و حتی مدتها بعد از شروع فرسایش شدید هم قابل مشاهده نمی‌باشد . فرسایش خاک ، عملکرد محصول و از ظریق اتلاف عناصر غذایی ، تخریب ساختمان ، کاهش عمق خاک و ظرفیت نگهداری آب خاک کاهش می‌دهد .

اثرات بیرونی فرسایش خاک :
در بین مهمترین این اثرات می‌توان به رسوب گذاری در مخازن و سدها ، کاهش محصول در مناطق واقع شده در پایین دست به خاطر اثرات سیلاب و آلودگی آبها به وسیله ترکیبات شیمیایی مختلف اشاره کرد . فرسایش خاک به عنوان عامل مهمی در کاهش حاصل خیزی شناخته شده است . حذف خاک از اراضی کشاورزی توسط فرسایش آبی و بادی ، پتانسیل طولانی مدت تولید محصول را کاهش می‌دهد .

نتیجه :
فرسایش از عواملی است که بازده زمین کشاورزی را پایین می‌آورد و در واقع زمین را از بین می‌برد . در نتیجه متخصصان باید تمام تلاش خود را برای جلوگیری از پیدایش فرسایش انجام دهند .

نگارش :

نادیا بهشتیان

استاد راهنما :

دکتر مهرزاد مستشاری

1. آرنیکا . اچ جی اصول و مبانی شیمی هسته‌ای ( ترجمه محمد قنادی مراغه ، 1370) انتشارات سازمان انرژی اتمی ایران .
2. آزادگان ، بهزاد ، 1378 بررسی تاثیر عملیات خاکورزی بر حرکت و جابه‌جایی خاک اراضی شیبدار ، رساله دکتری گروه خاکشناسی دانشگاه تهران .
3. رفاهی . حسینقلی ، 1315 . فرسایش آبی و کنترل آن ، انتشارات دانشگاه تهران .
4. ظهری‌نیا . علیرضا ، مطالعات خاکشناسی دقیق ایستگاه تحقیقاتی کوهین قزوین ، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران .
5. مورگان . آر.پی سی ، فرسایش و حفاظت خاک ( ترجمه امین علیزاده 1368) ، انتشارات آستان قدس رضوی ، 258 صفحه .
6. ابراهیمی . سهیلا ، حسینعلی بهرامی ، مهدی همایی و محمد جعفر ملکوتی 1384نقش مواد آلی در کاهش فرسایش خاکهای زراعی ف وزارت جها کشاورزی ، سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی ، نشریه فنی شماره 404 .
7. کلهر ، منوچهر . 1377 ، مقایسه دو روش سزیم 137 و مدل جهانی فرسایش خاک به منظور برآورد فرسایش و رسوب در حوزه آبخیز ریمله (لرستان) پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان 412 صفحه .
8. الهه ، پیکام ، 1384 . مطالعه اثر عملیات حفاظتی بر مقدار فرسایش و برخی از شاخص‌های کیفیت خاک ، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران . کرج . 156 صفحه .
9. محجوری ، سعید . 1354 گزارش خاکشناسی تفضیلی مزرعه تحقیقاتی جفاظت آب و خاک کوئین استنا مرکزی نشریه فنی شماره 431 وزارت کشاورزی و منابع طبیعی ، موسسه خاکشناسی و حاصلخیزی خاک .
10. گرجی . منوچهر . 1383 . مطالعه اثر حذف خاک سطحی ( شبیه‌سازی فرسایش ) بر تولید محصول و ارزیابی اثر جبرانی تیمارهای کودی . پایان نامه دکتری ، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران .
Iransoil.co

 

معایب و محاسن اجرای تیرهای لانه زنبوری

معایب و محاسن اجرای تیرهای لانه زنبوری

معایب و محاسن تیرهای لانه زنبوری

 

کاش استفاده از تیرهای لانه زنبوری ممنوع می شد ...

معایب تیرهای لانه زنبوری :

اگر چه بحث های بسیاری پیرامون تیرهای لانه زنبوری ، اخیرا مطرح شده است و به عقیده گروهی از طراحان به علت مسائل اجرائی آن ، خصوصا جان تیر و اتصال آن توسط جوش(زیرا همانگونه که می دانیم، اتصالات نقش کلیدی و تعیین کننده ای را در انتقال بار از یک عضو به عضو یا اعضای دیگر دارند و در صورت اجرای نا مطلوب آن، به میزان زیادی از باربری یا مقاومت المان سازه ای کاسته خواهد شد در نتیجه مساله نظارت موثر بر اجرای عملیات جوشکاری ، اهمیت بسزائی در کیفیت کلی سازه خواهد داشت.) همچنین ضعفی که در ناحیه جان تیر در اثر کاهش مساحت آن وجود دارد از نقاط ضعف این تیرهاست.

مساله لهیدگی جان (web crippling) نیز در قسمت اتصال مقطع برش شده وجود دارد، که بسیار حائز اهمیت می باشد . در نواحی که خصوصا بار متمرکز وجود دارد و یا نزدیکی تکیه گاه ها که برش عامل موثری است ، کنترل لهیدگی جان نباید مورد توجه بیشتری قرار گیرد ، زیرا در این نواحی مقاطع حالت بحرانی تری نسبت به سایر قسمت ها دارند. البته قسمت اعظم این کاستی ها را می توان با استفاده صحیح و بهینه ورق های تقویتی برطرف نمود و بعضا در مواردی که باز هم علی رقم همه تدابیر اتخاذ شده، اساس مقطع لازم بدست نیامده باشد، از تیرهای لانه زنبوری دوبل می توان استفاده نمود . در نگاهی محتاطانه ، استفاده از تیر های لانه زنبوری از ضریب اطمینان یا ایمنی (safety factor) کمتری نسبت به سایر مقاطع برخورد دارند . اما استفاده گسترده از این نوع تیرها به سبب مزایائی که آنها را به اختصار بر شمردیم ، هنوز هم در مقیاس وسیعی از کارهای ساختمانی متداول است.

تیرهای لانه زنبوری و محاسن استفاده از آنها :

بیشترین مزیت تیرهای لانه زنبوری که در حقیقت مقطعی غیر فشرده است ، در مقایسه با سایر مقاطع استاندارد(فشرده) ایجاد ممان اینرسی نسبتا خوب آن حول محور قوی تیر(X) می باشد که به سبب ایجاد فاصله بالها از محور خنثی و افزایش ارتفاع تیر می باشد، بنابر این مقاومت خمشی تیر که مهمترین نقش آن نیز می باشد افزایش یافته ،همچنین سختی آن نیز بیشتر می گردد. .از آنجائیکه جان اینگونه تیرها در قسمتها ئی توخالی است ، در نتیجه باعث خواهد شد که وزن سازه به میزان قابل توجهی کم گردد .در اثر کاهش وزن سازه ، مولفه های نیروی زلزله که ارتباط مستقیم با وزن سازه (weight) دارند نیز کم می گردند و در نتیجه ساختمان ایمن تر خواهد بود و عملکرد مناسبتری را توام با انعطاف پذیری بیشتر در بر خواهد داشت .

حتی این کاهش وزن در تیرها ، باعث کاهش وزن مرده ساختمان (dead load)خواهد گردید ، که در نتیجه آن بار کمتری به عناصر اصلی سازه، خصوصا ستون ها وارد خواهد گردید .

از سوی دیگر بهینه ترین وضعیت در طراحی سازه ها، اقتصادی بودن آن می باشد که در تیرهای لانه زنبوری به دلیل آنکه مقطع هر تیر به صورت زاویه دار ( زیگ زاگ ) توسط دستگاه برش بریده می شود ،و سپس با جابجايي دو قسمت آن نسبت به هم تیر به صورت لانه زنبوری در خواهدآمد، صرفه جوئی نسبی در مصرف فولاد صورت خواهد گرفت.

از لحاظ تاسیسات ساختمان نیز اینگونه تیرها مورد استقبال قرار می گیرند ، زیرا که می توان از فضاهای خالی در جان تیر برای عبور لوله های تاسیسات و یا کابل های برق استفاده نمود. و این موضوع شاید یکی از نقاط قوت منحصر به فرد اینگونه تیرهاست . ملاحظه می شود که تیرهای لانه زنبوری با توجه به مطالب ذکر شده به میزان چشمگیری از ارتفاع سقف می کاهند که خصوصا در مواقعی که طر ح های معماری محدودیت زیادی را در ساختمان به صورت اعم و در ناحیه سقف به صورت اخص به طراحان سازه تحمیل می کنند ، و به هیچ عنوان افزایش ضخامت سقف ممکن و میسر نباشد ، تیرهای لانه زنبوری بهتر از سایر مقاطع نورد شده نقش انتقال بار را به سایر عناصر بازی خواهند کرد . حتی در مواردی که تیر با ارتفاع متغییر مورد نیاز است ، مانند بعضی از سازه های صنعتی و یا تیرهای مورد استفاده در تیر ریزی بام ، با تغییر برش تیر ،تیر مورد نظر را بسیار ساده و ارزان می توان آماده نمود، که این کار تنها با برش مورب زیگ زاگها در جان تیر ممکن خواهدشد . مزایای فوق الذکر باعث ترغیب طراحان در استفاده از تیرهای لانه زنبوری میشود و به عنوان گزینه مطلوبی مورد استفاده همه جانبه قرار می گیرد .

با وجود داشتن محاسن ، مهندسان با تجربه و پیمانکاران آینده نگر سعی می کند که هیچگاه از تیرهای لانه زنبوری استفاده نکنند .

منبع:

http://www.engineerrezaeejafari.blogfa.com

 

نقش افزودنیهای بتن درمقاوم سازی سازه ها

نقش افزودنیهای بتن درمقاوم سازی سازه ها

پروژه مقاوم سازي شامل دو مرحله مي باشد:
مقاوم ساختن
مقاوم سازي
مقاوم ساختن: به اين معني است که قبل ازساخت(مراحل مطالعه و طراحي)، در هنگام اجرا و همچنين پس از ساخت سازه (مراحل مراقبت و مونيتورينگ)، تمام دست اندر کاران پروژه طبق استانداردهاي موجود و معتبر عمل کنند. بعنوان مثال کيفيت مواد و مصالح بکار رفته در پروژه مورد نظر داراي کيفيت مطلوب و استاندارد باشند.

و اما مقاوم سازي کردن به اين معني است که: چنانچه پس از ساخت و در مرحله مونيتورينگ بخصوص در برابر حوادثي که بايد در هنگام طراحي و اجرا در نظر گرفته مي شد(مانند زلزله مورد انتظار در منطقه مورد نظر) سازه عملکرد مطلوبي از خود نشان نداده و از حداکثر تغيير شکل هاي مجاز در استاندارد تجاوز نمايد، آنگاه عمليات تقويت سازه ضروري خواهد بود.

در اينجا در مورد روش هاي و اينکه مقاوم ساختن بهتر است يا مقاوم سازي کردن!!! صحبتي نخواهيم کرد بلکه مي خواهيم به اين موضوع بپردازيم که در مقوله مذکور،بخصوص مورد دوم که تقريبا رايج ترين بحث صنعت ساختمان در کشور است، سهم مواد افزودني چقدراست؟ و اينکه اصولا آيا مواد افزودني هيچ نقشي در ساختمان مي توانند داشته باشند؟ و اگر دارند آيا مي توانند در مقابل اين سوال هميشگي پيمانکاران يعني صرفه اقتصادي توجيهي داشته باشد يا خير؟
براستي مهندسين فعال در پروژه هاي عمراني و همچنين مسئولين شرکتهاي ساخت بتن(بتن آماده) توجه دارند که در حال حاضر سازه ها بايد مقاوم سازي شوند نه عيار بالا سازي؟در واقع شايد بهتر باشد قانون براي مقاومت بالا،عيار سيمان بيشتر را به صورت براي مقاومت بالاتر، طرح اختلاط خوب تغيير داد.با توجه به اهميت بحث، ابتدا استفاده از مواد افزودني را در مقاوم سازي کردن بررسي کرده و سپس مختصري به نقش آنها در مقاوم ساختن سازه ها هم اشاره خواهيم کرد.

بطور عمده مقاوم سازي کردن يا به اختصار مقاوم سازي سازه ها به سه طريق صورت مي گيرد:
کاهش بارهاي وارده برسازه
وصله کردن يا به عبارتي تقويت اعضاي موجود
اضافه کردن يک تعداد اعضاي جديد.
در اينجا لازم است به اين نکته اشاره گردد که در بحث حاضر مواد افزودني روان کننده و فوق روان کننده مورد بررسي قرار خواهند گرفت.

منبع civilz.com
مواد افزودني روان کننده و فوق روان کننده در کاهش بارهاي وارده بر سازه بطور مستقيم نمي توانند نقشي داشته باشند اما بطور غير مستقيم مي توانند بدين شکل عمل کنند. چنانچه سازه با بتن بدون مواد افزودني (بتن ساده) ساخته شود، چون مقاومت آن از بتن با ماده افزودني (بتن مجهز)کمتر خواهد بود، لذا اندازه اعضاي سازه بيشتر و بار وارده بر سازه زيادتر خواهد بود. به عبارت ديگر ساختن بتن با مقاومت بالا در شرايط يکسان با مواد افزودني راحت تر است. کما اينکه در بسياري موارد بخصوص هنگاميکه درصد آب به سيمان از يک مقدار اجرايي کمتر مي شود، ساختن بتن اصولا غير ممکن است. در صورتيکه با استفاده از مواد افزودني اين امر امکان پذير مي باشد.

اما نقش مواد افزودني در روش هاي دوم و سوم مقاوم سازي سازه معقول تر و بطور مشهود تري قابل بررسي است. معمولا در هنگام مقاوم سازي به روش تقويت اعضاي موجود، مطلوب است که از مصالحي با کيفيت بالاتر و بهتر از مصالح بکار رفته در سازه استفاده مي شود که در مورد بتن، اغلب بتن با مقاومت بالا و يا بتن چگال تر مد نظر است. براي ساخت بتن با مقاومت بالا مهمترين کار، کاهش مقدار نسبت آب به سيمان تا حداقل مقدار ممکن است، اما اين کار مشکلات اجرايي را در بر خواهد داشت بطوريکه يک درصد مشخص آب به سيمان اجرايي تعريف مي شود(5/0 الي 55/0). مواد افزودني حتي در نسبت هاي آب به سيمان کمتر از عددي که اجرايي ناميده مي شود مي توانند به گونه اي بتن را مجهز کنند که مشکلات اجرايي را مرتفع نمايند.

در روش سوم مقاوم سازي همانند روش قبل معمولا مطلوب اين است که اعضاي اضافه شده بهتر از اعضاي موجود باشند لذا دوباره همانند آنچه در بالا توضيح داده شد مي توان يک سازه بتني با مقاومت بالا را اجرا کرد.
روش هاي مذکور به عبارتي روش هاي درمان سازه بيمار هستند اما همواره پيشگيري بر درمان مقدم است بعبارت ديگر بجاي مقاوم سازي بعد از ساخت که بخصوص در اکثر موارد روش هاي اجراي خاص را مي طلبد،بهتر است سازه در هنگام طراحي و ساخت، مقاوم و مجهز ساخته شود. در مورد يک سازه و يا عضو بتني مقاومت بتن مهمترين خصوصيت آن است که تقريبا اکثر خواص ديگر بتن را مي توان با آن سنجيد. بنابراين بطور کلي و در اکثر موارد و نه هميشه ساخت يک بتن خوب به معناي ساخت بتن با مقاومت فشاري مطلوب است.
و همانطور که اشاره شد چنانچه ماده افزودني در بتن استفاده گردد نگراني دست يافتن به مقاومت مورد نظر کمتر خواهد بود.
بد نيست پس از اينکه فوايد مواد افزودني روان کننده و فوق روان کننده و همچنين مزاياي استفاده از بتن مجهز بررسي شد، سوالاتي را هم که در ذهن اکثر مهندسان عمران همواره وجود دارد پاسخ داده شود. به عبارت بهتر ذهنيت موجود در صنعت ساختمان نسبت به مواد افزودني منفي بوده و يا حداقل مثبت نيست.
اولين سوال صرفه اقتصادي است.

با اين ذهنيت که اگر از مواد افزودني استفاده کنم هزينه هر متر مکعب بتن بالا خواهد رفت. اين قضيه در اکثر موارد درست نيست.بخصوص اگر در يک ساختمان بررسي شود، براي استفاده از بتن مجهز به دو صورت مي توان عمل کرد:
اول اينکه استفاده از مواد افزودني در اسلامپ ثابت باعث کاهش آب مي شود، از طرفي با توجه به اينکه مقاومت بتن به نسبت آب که به سيمان بستگي دارد لذا مي توان مقدار سيمان را به اندازه اي کم کرد که نسبت قبلي ثابت بماند و با استفاده از مواد افزودني يک بتن مهربانتر ساخت که با توجه به نوع بتن و کاهش سيمان مي تواند حتي باعث کاهش قيمت تمام شده بتن شود. البته با توجه به وضعيت فعلي بازار سيمان، کاهش مصرف سيمان هم مي تواند يک امتياز مثبت باشد.

دوم اينکه اکثرا در هنگام طراحي اعضاي بتني مقاومت آن به اندازه اي در نظر گرفته مي شود که به راحتي مي توان مقاومتي بالاتر از آنرا با ماده افزودني گرفت. در نگاه اول هزينه اجراي سازه به علت اضافه شدن ماده افزودني و تبديل بتن ساده به بتن مجهز، بيشتر شده و به صورت ظاهري نا مطلوب مي نمايد، در صورتي که کاهش هزينه کلي اجراي سازه به علت کاهش اندازه مقاطع اعضاي سازه و در نتيجه کاهش بار مرده ساختمان اصلا در نظر گرفته نمي شود.
علاوه بر دو مورد بالا شعار کاهش مصرف سيمان را نيز همگ شنيده اند!!!

پس از اينکه به اين نتيجه رسيديم که : شايد هم مواد افزودني بد نباشد، حتما بد نيست، شايد خوب باشد،حتما خوب است و يا حتما بايد استفاده شود،همانند هر کالاي ديگري استفاده از نوع مناسب ماده روان کننده يا فوق روان کننده در اينجا نيز مطرح خواهد بود.
اما چرا توليد نسل هاي پي در پي مواد فوق روان کننده احساس شد؟ در جواب سوال مي توان اين گونه بيان کرد، که بتن يک موجود زنده است. لذا اين موجود زنده در شرايط، مکان هاي مختلف و با مصالح مختلف رفتار متفاوتي از خود نشان مي دهد.

بنابراين نسل اول مواد افزودني در بسياري مورد نتوانست باعث افزايش اسلامپ بتن تا حد مطلوب شود، حتي وقتي که حداکثر مقدار دوزاج کمتر از نسل اول، بتن قوي مذکور را تکان دهد ولي نسل دوم هم در برخي موارد نتوانست مقدار آب بتن را تا جايي که مطلوب بود، کاهش دهد. لذا نسل سوم فوق روان کننده ها بر پايه پلي نفتالين به بازار آمد.
اين مواد با دوزاج تقريبي يک درصد وزن سيمان، بتني را که اسلامپ آن حدود صفر باشد به سانتي متر و با دوزاج 5/1 درصد به حدود اسلامپ بتن مي رساند. البته وقتي که مقصود، اسلامپ ثابت و کاهش آب بتن باشد، مقاومت را در بتن مذکور تا 110 کيلوگرم بر سانتي متر مربع نسبت بتن شاهد افزايش خواهد داد. نسل چهارم فوق روان کننده ها که بر پايه پلي کربوکسيلات است. بتن فوق را فقط با 5/0 درصد وزن سيمان از اسلامپ حدود صفر به بتن تبديل مي کند. در حال حاضر استفاده از فوق روان کننده هاي نسل اول و دوم تقريبا منسوخ شده و نسل سوم و حتي چهارم در پروژه ها استفاده مي شود.

توجه به اين نکته در استفاده از مواد فوق روان کننده ضروري است که:
تفاوت عملکرد فوق روان کننده ها، تفاوت قدرت آنها در کاهش آب و يا افزايش اسلامپ( و يا نگهداري اسلامپ) بتن مي باشد. يعني همانگونه که نمي توان براي طي يک مسير مشکل از تجهيزات ابتدايي و ضعيف استفاده کرد، نمي توانيد يک فوق روان ساز نسل اول، دوم و شايد سوم را براي توليد يک بتن قوي انتخاب کنيد. هر چند که ممکن است بتوانيد به ظاهر و در ابتداي امر با خريد محصول ارزانتر و صرفا اضافه کردن يک ماده، به عنوان فوق روان ساز در پروژه صرفه جويي کنيد.

بطور کلي چهار عامل انگيزشي و امتيازي، در مصرف مواد افزودني بتن(فوق روانسازها)، بشرح زير متصور مي باشد:
1. افزايش رواني بتن
2. افزايش مقاومت بتن
3. کاهش نفوذپذيري و افزايش دوام بتن
4. صرفه جويي در مصرف سيمان و نهايتا تقليل هزينه هاي متعلقه که هر کدام از موارد مذکور به جاي خود و در زمان مناسب قابل محاسبه و وصول خواهد بود.

بدنبال اظهار مزاياي مشروحه استفاده از مواد افزودني بتن فقط يک عامل مهم و باز دارنده مصرف مواد افزودني، بعنوان دغدغه مهم و پر اهميت مهندسين و مصرف کنندگان،که همان تضمين کيفيت مواد افزودني در بتن که در صد بسيار بسيار نازلي از قيمت کل سازه بتني را شامل مي شود مطرح مي باشد.
چگونه به اين کالا اعتماد کنيم؟ متولي تاييد صلاحيت توليد کنندگان و محصولات توليد شده کيست؟

خوشبختانه هم اکنون در کشورمان استاندارد مواد افزودني فوق روانساز موجود است و يا به عبارت بهتر همه شرکت هاي توليد کننده مواد افزودني موظف شده اند که محصولات خود را به تاييد اداره استاندارد برسانند و افزون بر اين امر از سوي موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران نيز ورود، توليد و توزيع مواد افزودني بتن( شامل روان کننده ها، فوق روان کننده ها و کند گير کننده ها و مواد حباب ساز) بصورت غير استاندارد ممنوع و عاملين به ورود، توليد و يا توزيع مواد افزودني غير استاندارد تهديد به تعقيب قانوني شده اند و اين دغدغه استفاده از مواد غير استاندارد با اخذ مجوز کاربرد علامت استاندارد مرتفع گرديده است.

منبع:

http://www.engineerrezaeejafari.blogfa.com

 

آموزش مفاهیم زمین لرزه

آموزش مفاهیم زمین لرزه

 

در این بخش به آموزش مفاهیم پایه ای زمین لرزه و دلیل پیدایش آن پرداخته میشود و مطالب متنوعی از قبیل پیشبینی زلزله و شناسایی گسها مورد بحث قرار میگیرد. بیشتر مباحثی که اینجا ارائه میشود در وبسایت جمعیت کاهش خطرات زلزله ایران ( نیز ارائه گردیده است.

مقاله کلی در زمینه آشنایی با مفاهیم زمینلرزه

 

فرض کنید در یک مکان خالی از دست سازهای بشر قرار داشته باشید و دچار شدیدترین زلزله ممکن شوید، آیا سقفی بر بالای سر شما قرار دارد که بر سر شما فرو ریزد؟ آیا دیواری است که زندگی افراد خانواده شما را تهدید کند؟ آیا کمد و یا تکه های شیشه وجود دارد که باعث آسیب رسیدن به شما شود؟

پس قبول کنیم که زلزله نیز همانگونه که سیب از درخت به پایین سقوط میکند، یکی از سادهترین پدیده های طبیعی در جهت تکامل زمینی است که بر روی آن زندگی میکنیم ولی با دست سازهای نامطمئن خود باعث شده ایم تا هر شب با هراسی کشنده تر از خود زلزله سر بر بالش بگذاریم.

 

"جمعیت کاهش خطرات زلزله ایران" بعنوان یک سازمان غیر دولتی آمده است تا با فعالیتهای سازنده خود و همکاری مردم سراسر ایران، زندگی ایمنی را برای تک تک افراد چه در شهرها و چه در روستاها فراهم نماید.

 

در نوشتن مطالب این قسمت از مراجع زیر استفاده شده است:

مراجع فارسی:

1-    زلزله شناسی برای مهندسین، مهدی زارع، در دست چاپ

2-    لرزه خیزی ایران، دکتر محسن پور کرمانی و مهندس مهران آرین، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، سال 1377

 

مراجع لاتین:

1-     The Seismic Design handbook, Farzad Naeim, 2000

2-     The Living Earth: Quakes, Eruptions, and other geological cataclysms, Jon Erickson, 2001, Checkmark books, New York.

3-     GEOED III, Educational CD-Rom

4-     Dynamic Earth

 وبسایتها

2. www.IIEES.ac.ir

تعمیر ترک های ساختمان های با مصالح بنایی غیر مسلح و مقاوم سازی آن

تعمیر ترک های ساختمان های با مصالح بنایی غیر مسلح و مقاوم سازی آن

(كد مقاله: 10675)

 

: Construction Management and Technology از Conference Main Topics: محور تخصصي

 

ابوطالب فلاح

(کارشناس مرکزملی مقاوم سازی ایران)

 

     تلفن:[phone]

کدپستی  55115-67416

  

:خلاصه مقاله  

 

یکی از رخدادهایی که در مورد ساختمان های با مصالح بنایی غیر مسلح در هنگام زلزله و نشست ناهمگن زمین خطر ساز است بوجود آمدن ترک می باشد. که به مرور زمان چه به صورت محسوس وغیر محسوس ترک ها افزایش یافته ومنجر به انحدام بخشی یا کل ساختمان غیرمسلح می شوند و می بایست با راهکاری مطمئن و کمک گیری از افرادذی صلاح بفکر رفع این مشکل بودومادراین مقاله به رفع این مشکل گریزی خواهیم زد

كلمات كليدي: ساختمان بنایی غیر مسلح ،ترک ،تعمیر ،مقاوم سازی ،مسکن روستایی

Design of structure against shucks and strikes

                 

     Proceedings of the 1^st International Conference on Concrete Technology,  November 2009

 

 

 

Design of structure against shucks and strikes

 

 

Abaoutaled fallah(1) ; Moslem Sobhani(2)

 

(1)- B.S. of civil engineeriug, member of National Resisting center of ran.

(2)- B.S of civil enginnering

[e-mail]

tel: [phone]

 

 

Abstract :

    

For desiging the structures which are important for explosion  the structure must be physically simulated by the rules of strike and shoks. So we will determine the amount of the force P and then we can use this in the relations of designing the structure. The best type of designing these structures is the structures with reinforced concrete.

 

Keywords : strike, shock , concrete  structure, stress

 

 

None- explosive concrete structures

                

     Proceedings of the 1^st International Conference on Concrete Technology, , 6-7 November 2009

 

 

 

None- explosive concrete structures

 

 

Aboutaleb  fallah (Mojtaba)

 Member of National Resisting center of Iran.

[e-mail]

tel: [phone]

 

 

Abstract :

    

The best characteristic of reinforced concreter to steel is its high Resistaney fire and though reinforced concrete ratains the properties of concrete, eliminate the disadvtages of it.

We'd better use the reinforced concrete in Non- explosive structures/ because we need high resistancy to fire and strikes. (steel structures will spread wares of strike and produce vibration upon vibration but the concrete structure attract the strike and its ware.

 

Keywords : . Reinforced concrete, structure, Non- explosive, strike, fire.

 

 

Seperable structures

                

     Proceedings of the 1^st International Conference on Concrete Technology, , 6-7 November

2009

 

 

 

Seperable structures

Vibarating weakening system in base plates for bending and bracing frames.

 

 

Aboutaleb  fallah (Mojtaba)

. Member of National Resisting center of Iran.

[e-mail]

tel: [phone]

 

 

Abstract :

    

Nowadays, one the acceptable technologies to disorp the earth quake strikes on structure is to make it weakening. (seperable) for the structures of bending weakening. (seperable) for the frame and its joints, because they will be  unfixed or unbending, so weakening system should be used in pressure splitter plates.

 

Keywords : weakening, pressure  splitter plate, bending frame..

 

 

نمای بی هویت ،شهر را بی هویت می کند:

نمای بی هویت ،شهر را بی هویت می کند:

نماي هر ساختمان در شكل‌دهي به مجموعه شهري كه در آن حضور دارد، موثر است. اگر به نماي يك ساختمان بدون در نظر گرفتن نماي ديگر ساختمان‌هاي شهر توجه شود، همگوني نماي شهري در مجموع از بين مي‌رود.
به نقل از پايگاه اطلاع رساني شهرسازي و معماري، بررسي آماري نشان دهنده اين موضوع است كه در هر سال 50 ميليون نفر به جمعيت شهر نشين كشورهاي در حال توسعه اضافه مي‌شود. در ايران نيز شهر نشيني طي دهه‌هاي گذشته با شتاب فزاينده اي گسترش يافته و همچنان اين روند ادامه دارد.

رشد سريع جمعيت و گرايش مردم به شهر نشيني، تقاضاي فزاينده‌اي را براي تهيه مسكن به دنبال داشته كه اين موضوع در پي خود مشكلات عديده اي در زمينه توسعه شهري بوجود آورده است. ناتواني در پاسخگويي مطلوب و مناسب به اين مساله، وضعيت نا مطلوبي را به صورت بي مسكني، بد مسكني و تنگ مسكني براي بسياري از اقشار جامعه به همراه آورده است.

مسكن به عنوان يكي از نيازهاي نخستين بشر، ابتدايي ترين سوالي بوده كه انسان سعي در يافتن پاسخي مناسب و معقول براي آن بوده است، اما هميشه در برنامه ريزي‌هاي ملي به مسكن نه به عنوان محلي براي آسايش ساكنان در ابعاد عيني و ذهني، بلكه به عنوان يك مشكل اقتصادي و فقط از اين بعد بر خورد شده است.

سازندگان و توليدكنندگان مسكن آزاد به‌دليل اينكه به‌دنبال فروش سريع و بازگشت سرمايه خود هستند، سعي در هر چه بيشتر مطرح كردن خود در محله مسكوني و نمايشي متمايز از بناي خود دارند و به همين دليل يكي از دلايل عمده ناهماهنگي نماي ساختمان‌ها در سطح شهر هستند.

در رابطه با مسكن تعاوني شرايط بدتري وجود دارد. به دليل وضعيت مالي ضعيف سازندگان و اينكه ساكنان و مالكان به‌دنبال فروش ساختمان نيستند، بدون انجام عمليات پاياني نظير نماسازي مورد استفاده قرار مي گيرند و يا با كمترين هزينه و بدون طراحي نما، حجم و كالبد ساختمان رها مي‌شود. البته در سال‌هاي اخير در شهر تهران هيچ ساختماني بدون نماسازي نبوده است، ليكن اين مساله در شهرستان‌ها همچنان انجام مي‌شود.

چگونه به موضوع نما در معماري بينديشيم؟

نما در لغت نامه دهخدا به معناي صورت ظاهري هر چيزي، آنچه كه در معرض ديد و برابر

چشم است، آنچه از بيرون سوي ديده مي شود، منظره خارجي بنا و عمارت،‌ قسمت خارجي ساختمان و نماسازي، فن روسازي ساختمان و ساختن نماي عمارت است.

در سال‌هاي اخير پس از مطرح شدن دوباره اهميت فضاهاي عمومي و ارزش زندگي شهري، نما اهميت دوباره اي يافته است. نما در عمل درون ساختمان را از بيرون و فضاي خصوصي را از فضاي عمومي جدا مي كند. نما حاكي از موقعيت فرهنگي سازندگان ساختمان است و نشانگر ميزان نظم طرح ساختمان، امكانات و ذوق تزيين و خانه آرايي طراح و مالك است. يك نما به مثابه معرفي وضعيت ساكنان ساختمان در بين عموم است. نما در واقع صورت ساختمان و بهترين بيان حالتي است كه فرد طراح يا مالك از خود در برابر بيرون دارد. نماهاي داخل ساختمان بيشتر جنبه خصوصي دارند، ليكن نماهايي كه به سمت كوچه و بافت شهر باز مي‌شوند، جنبه عمومي تر دارند.

بنابراين وجوه پشت و جلوي ساختمان از يك طرف داراي نمود اجتماعي و از طرف ديگر نمود مشخص ساكنان خود است بنابراين نماي هر ساختمان بايد هم با فضاي عمومي همبستگي داشته باشد و هم بتواند حجم داخلي ساختمان را بيان نمايد.

نماي هر ساختمان موثر در مجموعه شهري است كه در آن حضور دارد و اين تاثير را در بدنه خيابان‌ها يا ميدان‌ها كه در آن قرار گرفته است مي گذارد. اگر به نماي ساختمان واحدي، بدون در نظر گرفتن نماي ديگر ساختمانها فكر شود، همگوني نماي شهري در كليت از بين مي‌رود.

تناقض بين جنبه شهري و بيان فردي نما در صورتي مي‌تواند از بين رود كه ساختمان جزيي از شهر در نظر گرفته شود و ارتباطات آن با محيط اطراف چند جانبه باشد. نماي رو به كوچه و خيابان بايد تابع عوامل همبستگي بين نماهاي اطراف باشد. اما در عين حال بر اساس تركيبي از اجزا مختلف بر حسب عملكرد، ابعاد و مصالحشان شخصيت خاص خود را دارد.

نما در واقع يك سطح صاف و تخت نيست بلكه آن سطح انتقالي بين فضاي داخل و خارج است كه با عقب نشستگي و پيش آمدگي، تراس و غيره با فضاي داخل مسكن ارتباط پيدا مي‌كند.

براي اينكه نماي ساختمان حريم خصوصي ساكنان خود را حفظ كند بايد نسبت به خيابان بسته‌تر و محفوظتر باشد.

نماي ساختمان بايد به‌دنبال خلق يك كليت هماهنگ به‌وسيله تناسب خوب پنجره ها، بازشوهاي در، سايبان و محدوده سقف‌ها،‌ سازه عمودي و افقي، مصالح، رنگ، عناصر تزييني و... باشد. پنجره‌ها همواره با ديگر عناصر ديوار، ‌سطوح باز و بسته، تيره وروشن، صاف و ناهموار را بوجود مي آورند. به علت تكرار دوره اي پنجره ها، در ساختمان‌هاي چند طبقه، نظم كاملي به چشم مي‌خورد. اما گاه به‌علت افزايش نور در طبقات بالاتر كاهش داده مي‌شود و اين نظم آهنگ خود را از دست مي‌دهد.

جداسازي عناصر افقي و عمودي تاثير كلي در نما دارد. تناسبات عناصر ساختمان لازم است با كل ابعاد ساختمان مطابقت داشته باشد. براي مثال در ساختمان‌هاي كوتاه عريض، ابعاد عرضي غالب خواهد بود. در ساختمان‌هاي بلند عناصر باريك برتري خود رانشان مي‌دهند. در و پنجره و نعل درگاه‌ها تاثير خاصي در نما مي‌گذارند. ناودان‌ها، سايه بانها، پيش آمدگي‌هاي سقف و بالكن‌ها ايجاد سايه هاي خاصي بر روي نما مي‌كنند.

تفاوت سطح ها بايد در نما مشخص باشد. براي مثال بين طبقه همكف، ساير طبقات و طبقه انتهايي بايد يك تفاوت اساسي وجود داشته باشد. تركيب كلي نما در واقع نظم در اين تفاوت‌ها است.

عناصر اصلي نما مثل پنجره، در، سطوح و محدوده پاياني سقف و غيره در شكل، رنگ، و مصالحشان با يكديگر اختلاف دارند. اين عناصر معناهاي متفاوتي دارند. مثلا نمي‌توان بالا و پايين پنجره و در را با هم هم‌رديف كرد. اگر ارتفاع اين بازشوها يكسان نباشد مي توان از ضرايب مشترك و يا رنگهاي يكسان استفاده نمود. نسبت‌هاي هندسي نقش تعيين كننده اي در هماهنگ سازي ظاهر نما دارند. مي‌توان پنجره ها را در گروه‌هاي كوچكتر تركيب شده كه شكل مشخصي را ايجاد مي‌كنند دسته بندي كرد. نماها مي توانند از نظر مصالح نيز با يكديگر متفاوت باشند.

مصالح نما در رنگ، شكل، زبري و خشني نما تاثير مي گذارد. مصالح بومي نشان مي‌دهد كه نما مربوط به چه منطقه اي است.

تركيب پنجره ها، ايوان‌ها، درها و به‌طور كلي بازشوها، همچنين بافت و جنس نما و كمپوزسيون آن در هر عصر متفاوت است و در عين حال در يك تداوم شهري تغيير مي‌كند. طراح مي‌تواند نما را به عاليترين حد تركيب معماري برساند و يا آنرا تا حد يك سطح بدون طراحي و فكر رها كند.

در اعصار مختلف بازشوها به شكل مشابهي در سطح نما قرار مي‌گيرند و تنوع در قرار گيري آنها تابع عوامل داخلي چون بزرگي ساختمان، عريض بودن آن و يا عوامل اقليمي چون جهت قرارگيري و محل قرارگيري است. در پهناي ديوار نما تعبيه پنجره دو جداره، آفتاب‌شكن، سايبان و ... نقش تنظيم كننده شرايط آب و هوايي فضاهاي داخلي را خواهد داشت.

در ديوارهاي باريك معاصر اين عمل با جلو و عقب آمدن ساختمان انجام مي‌شود. يكي از عوامل ضروري درهويت نما تعيين محدوده نما است. نمايي مي تواند در طرح خود موفق باشد كه به اين سوال‌ها پاسخ گويد. محدوده عمودي جانبي ساختمان كجاست؟ خط پاياني افقي ساختماني چگونه است و مرز ساختمان در آسمان به چه شكل است؟ انتهاي ساختمان چگونه به پايان مي‌رسد؟ گوشه‌هاي ساختمان چه وضعي دارد؟ اگر ساختمان همسايه اي دارد ارتباط نماي ساختمان فعلي با نماي همسايه چگونه به پايان مي رسد؟ گوشه هاي ساختمان چه وضعي دارد؟ اگر ساختمان همسايه دارد ارتباط نماي همسايه چگونه است و اگر در فضا قطع مي شود اين ارتباط چگونه است.

محدوده هاي افقي ساختمان عبارتند از نقطه اتصال به آسمان ( محدوده پاياني ساختمان) نقطه اتصال به زمين (محل نشستن ساختمان بر زمين) و پوشش ساختمان مثل بام و شيرواني. محدوده پاياني ساختمان بايد معناي اتمام ساختمان را با خود داشته باشد و طبقه همكف ساختمان را با خود داشته باشد و طبقه همكف ساختمان بايد مفهوم نشستن ساختمان بر زمين را برساند. طبقه همكف بايد در محدوده قد افراد كشش لازم را بر عابر پياده و بيننده ايجاد كند.

كنج يا گوشه نما در واقع محل برخورد دو نماي عمود بر هم است. كنج مي‌تواند حالت عمود 90 درجه، نيم دايره يا سه وجهي را داشته باشد و هر كدام مي تواند تاثيرات متفاوتي را در نما بگذارد. در يك ميدان يا چهارراه هماهنگي كنجهاي ساختمان هايي كه در چهار طرف آن قرار گرفته است مي تواند در نماي شهري تاثير زيبايي داشته باشد.

نماي ساختمان خالق نماي شهري است

نماي شهري از مجموعه نماهاي مشرف به فضاي عمومي به‌دست مي آيد. اين نماها از جهتي همگن و از جهتي ناهمگن هستند. مي‌توانند همگن باشند چون با استفاده از زباني مشترك روي بدنه اجزا شهر اجرا مي شوند و اما از آنجا كه هر كدام از اين فضاها به كمك اين زبان، مقاصد و نيازهاي خود را بيان مي‌كند، ناهمگن هستند. در شهرهاي ما زبان مشتركي بين نماها وجود ندارد. نه فرهنگ مشتركي براي بيان دارند، نه مصالح يكساني به‌كار گرفته اند و نه سبك مشخصي را دنبال مي‌كنند.

در واقع هر يك از نماها در شهر نشانه وضعيت اقتصادي و اجتماعي سازنده و نحوه تفكر و نگرش او به مسايل مختلف است.

نماي شهري در واقع تركيبي از اجزا متفاوت است كه بر اساس اتفاقاتي كه در خيابان‌ها ومعابر مي‌افتد شكل مي گيرد.

اين اجزا در صورت رعايت مسايلي كه پيش از اين نيز به آن پرداخته شد مي‌توانند با يكديگر نقاط اشتراك جالبي داشته باشند كه نمي توان وجود آنها را نفي كرد.

عناصر پراهميت درنما

ورودي يكي از عناصر حايز اهميت نما در ساختمان است كه محل و اهميت طراحي آن به شكل مستقيم نمايانگر نقش و عملكرد ساختمان است. در ورودي نشانه گذر از فضاي عمومي خارجي به فضاي خصوصي داخلي و يكي از مهم ترين عناصري است كه مي‌توان به عنوان نشانه ساختمان از آن نام برد.

ليكن به‌دليل اهميت اقتصادي كه سطوح ساخته شده داخلي براي سازندگان دارند، اغلب ورودي‌ها به فضاهاي كم اهميتي تنزل يافته اند. سرمايه گذاران ساختماني هم فقط به رعايت ضوابط ضروري طراحي ساختمان بسنده مي‌كنند.

بيشترين مشكل زماني است كه ورودي وسايل نقليه به حياط پاركينگ با ورودي خود ساختمان يكي شود. در اين حالت فرد وارد شونده به ساختمان فقط يك راه باريك كنار ديوار برايش باقي مي‌ماند. گاه نيز ورودي يك ساختمان مسكوني بيش از حد پرتجمل است، به‌نحوي كه عملكرد ساختمان را دگرگون مي‌سازد. زماني هم ورودي به يك بناي بزرگ تنها با روزنه‌اي امكان پذير مي‌شود. تناسب ورودي و حجم ساختمان مي تواند نقش مهمي در توجيه عملكرد و شكل ساختمان داشته باشد.

از آنجا كه طبقه همكف ساختمان قسمت اتصال به زمين يا كف پياده رو است، به صورت قابل توجهي در معرض ديد قرار مي‌گيرد. طبقه همكف اهميت ويژه اي در زندگي شهري دارد، به اين علت كه عابران پياده اين قسمت را به‌طور مستقيم مي‌بينند. از اين رو نماي اين قسمت پر اهميت است و مصالح مورد استفاده در اين قسمت بايد نسبت به بقيه ساختمان با دوامتر و مستحكم تر باشد تا عابر در نگاه به نماي ساختمان احساس ثبات كند. ساختمان‌هايي كه طبقه همكف آنها عملكرد تجاري دارد، به‌دليل تغيير دكوراسيون واحدهاي تجاري دايما دستخوش دگرگوني مي‌شوند. همين موضوع موجب مي‌شود كه ساختمان مذكور شخصيت ثابت خود را از دست داده و داراي نماي شناخته شده ثابتي نباشد.

تراس‌ها چشم اندازهاي جديدي نسبت به فضاهاي بيرون براي ساختمان فراهم مي‌آورند. بالكن‌ها نبايد حالت موقت و ناپايداري كه در بيننده تصور به‌راحتي جدا شدن از بدنه ساختمان القا شود را داشته باشند.

لبه بام حد و مرز ساختمان و آسمان است و از نظر بصري بام انتهاي نماست. بام پوسته‌اي است كه بر سر ساختمان قرار دارد. بنابراين لبه بام نمي‌‌تواند بدون تفاوت با ديگر قسمت ها در آسمان رها شود.

صورت ظاهر ساختمان و آنچه كه در برابر ديد عموم قرار دارد، در واقع پر اهميت ترين قسمت ساختمان در برابر عابران و ساير افراد غير استفاده كننده از ساختمان است. همان‌طور كه عنوان شد نماي ساختمان‌ها، نماي شهري را ايجاد مي كند، اما به‌دليل ضعف قوانين موظف كننده طراح و سازنده در اين ارتباط، نماي ساختمان در كمترين اهميت قرار گرفته است.

در بسياري از شهر هاي بزرگ جهان، ضوابط و مقررات ويژه‌اي در ارتباط با سيما و كالبد شهر وجود دارد و گروهي از برجسته‌ترين افراد با تخصص‌‌هاي مرتبط هنر زيبا سازي و زيبايي شناسي به كنترل طرح هاي بزرگ و كوچك معماري و شهري از نقطه نظر هماهنگي نماي بيروني ساختمان‌ها و محيط شهري يعني از جنبه هاي رنگ، حجم، مصالح مناسب، فضاي پر و خالي نما، رعايت اصول هماهنگي و تناسبات و... مي پردازند.

آنچه براي علاقه‌مندان به اين موضوع نگران كننده است، پاسخگويي با شتاب به نيازي كاملا محسوس است. در اين ساخت و ساز پر شتاب نياز به بررسي طرح‌هاي ارايه شده توسط جمعي از صاحب نظران و مسوولان در مراكز تاييد پروانه‌هاي ساختماني ضروري به نظر مي‌رسد. بررسي ميداني طرح ساختمانها با بناهاي اطراف از لحاظ كيفيت طرح معماري، نماي ساختمان، تناسب حجم آن با ساختمان‌هاي اطراف، زيبايي طرح و مصا لح مورد استفاده و... نيز گامي موثر در بالا بردن كيفيت نماهاي شهري است. با در نظر گرفتن موارد ذكر شده و القا آن توسط شهرداري هر شهر، مي توان شاهد ارتقا كيفيت شهرها و زيباسازي نماي شهرها بود.
به نقل از http://www.persiangeo.com/

 

ویژگی ها ومشخصات فنی تیرچه پیش ساخته خرپایی

ویژگی ها ومشخصات فنی تیرچه پیش ساخته خرپایی

پاره ای از محدودیت ها و ویژگیهای فنی سقف تیرچه و بلوک که در سرفصل گفته شد شامل تیرچه پیش ساخته نیز می شود. در زیر ویژگیهای مهم اجزای تشکیل دهنده خود تیرچه ، مورد بحث قرار می گیرد. تیرچه پیش ساخته از قسمت های زیر تشکیل می یابد :

1-1  عضو کششی

1-2  میلگردهای عرضی

1-3  میلگرد بالائی

1-4  بتن پاشنه

 

1-1  عضو کششی

حداقل تعداد میلگرد کششی دو عدد بوده و سطح مقطع میلگردهای کششی از طریق محاسبه تعیین می شود . در هر صورت ، سطح مقطع میلگرد کششی برای فولاد نرم ، از 0.0025 ، و برای فولاد نیم سخت و سخت ، از 0.0015 برابر سطح مقطع جان تیر نباید کمتر باشد . توصیه می شود قطر میلگرد کششی از 8 میلیمتر کمتر و از 16 میلیمتر بیشتر نباشد. در مورد تیرچه هایی که ضخامت بتن پاشنه آنها 5.5 سانتیمتر یا بیشتر باشد ، می توان حداکثر قطر میلگرد کششی را به 20 میلیمتر افزایش داد. برای صرفه جویی در مصرف فولاد و پیوستگی بهتر آن با بتن ، معمولا از میلگرد آجدار ، به عنوان عضو کششی استفاده می شود. حداکثر سطح مقطع میلگردهای کششی ، بستگی به نوع فولاد و بتن مصرفی دارد و نباید از مقادیر مندرج در جدول زیر بیشتر باشد.

 

 

حد جاری شدن فولا بر حسب کیلوگرم بر سانتیمتر مربع	200	3600	4200
تاب فشاری بتن 250 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع	3.4%	2.98%	2.1%
تاب فشاری بتن 300 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع	4.2%	3.7%	2.6%
تاب فشاری بتن 350 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع	4.85%	4.24%	3%

مقادیر بالا بر حسب درصد سطح مقطع جان تیر است.

 

نکته بسیار حائز اهمیت اینست که در عمل باید از تطبیق مقاومت میلگردهای مورد استفاده با مقاومت قید شده در جدولها و محاسبات اطمینان حاصل کرد.

در صورت استفاده از میلگردهای کششی به تعداد بیش از دو عدد ، دو میلگرد طولی باید در سرتاسر طول تیرچه ادامه یابند ، ولی طول مورد نیاز بقیه میلگردها را می توان با توجه به نمودار لنگر خمشی محاسبه و در مقطعی که مورد نیاز نیست ، قطع نمود.

فاصله آزاد بین میلگردهای کششی نباید از قطر بزرگترین دانه شن بتن مورد مصرف در پاشنه تیرچه به اضافه 5 میلیمتر کمتر باشد.

فاصله میلگرد کششی از لبه جانبی بتن پاشنه تیرچه ، به شرط وجود بلوک ، نباید از 10 میلیمتر کمتر باشد و فاصله آزاد میلگرد کششی از سطح پائین تیرچه ( پوشش بتنی روی میلگرد ) نباید از 15 میلیمتر کمتر باشد . در صورتی که از کفشک ( قالب سفالی ) استفاده شود ، فاصله آزاد میلگرد کششی از قسمت بالائی کفشک نباید از 10 میلیمتر کمتر باشد.

پوشش روی میلگردها که در بالا شرح داده شد ، مربوط به تیرچه های مورد استفاده برای فضاهای داخلی ساختمانهاست. در صورتی که این تیرچه ها در محیط های باز ، مانند بالکن یا در فضاهایی که دارای مواد زیان آور برای بتن می باشند ، ادامه یابند ، اجرای یک لایه اندود ماسه سیمان پر مایه به ضخامت حداقل 15 میلیمتر در زیر پوشش ، ضروری است. در ساختمانهائی که خورندگی فراگیر است یا در اقلیمهای خورنده باید حداقل ضخامت پوشش بتنی روی میلگردها رابه 30 میلیمتر افزایش داد.

 

 

1-2  میلگردهای عرضی

این میلگردها جهت منظورهای زیر در تیرچه منظور می شوند:

1.     تامین اینرسی (=لختی ) لازم جهت مقاومت تیرچه در هنگام حکل و نقل.

2.     تامین مقاومت لازم جهت تحمل بار بلوک و بتن پوششی در بین تکیه گاه های موقت ، پیش از به مقاومت رسیدن بتن.

3.     جهت تامین پیوستگی لازم بین تیرچه و بتن پوششی ( درجا )

4.     تامین مقاومت برشی مورد نیاز تیرچه.

 

برای میلگردهای عرضی از نوع فولاد نرم و نیم سخت استفاده می شود که بصورت مضاعف یا منفرد تولید می شوند.

سطح مقطع میلگردهای عرضی نباید از 0.0015bw.t کمتر اختیار شود که bw عرض جان مقطع و t فاصله دو میلگرد عرضی متوالی است.قطر میلگردهای عرضی از 5 میلیمتر تا 10 میلیمتر تغییر می کند ، و در هر حال ، حداقل قطر برای خرپای با میلگردهای عرضی مضاعف 5 میلیمتر ، و برای خرپای با میلگرد عرضی منفرد، 6 میلیمتر است. در مورد خرپای ماشینی ، میلگردهای عرضی به طور مضاعف و از نوع نیم سخت می باشند. قطر میلگردهای عرضی این نوع خرپاها بین 4 الی 6 میلیمتر تغییر می کند.

حداقل زاویه میلگرد عرضی نسبت به خط افق ، 30 درجه است و معمولا از 45 درجه کمتر نیست. ارتفاع خرپای تیرچه معمولا با توجه به ضخامت سقف ، که خود تابعی از دهانه مورد پوشش است ، تعیین می شود. فاصله میلگردهای عرضی متوالی در تیرچه ها ، حداکثر 20 سانتیمتر است.

در بعضی از انواع تیرچه ها ، به جای میلگرد عرضی ، از ورق خم کاری شده با تسمه استفاده می شود.

 

 

1-3  میلگرد بالائی

 

از میلگرد بالائی ( میلگرد ساده یا آجدار ) به منظور تحمل نیروی فشاری خرپا در مرحله اول باربری تیرچه استفاده می شود و قطر آن با توجه به نوع میلگرد و طول دهانه ، فاصله تیرچه ها ، ارتفاع خرپای تیرچه و ضخامت بتن پوششی ، همچنین فاصله های جوشکاری عرضی ، از 6 تا 12 میلیمتر متفاوت است .

در بعضی از انواع تیرچه ها ، از تسمه یا ورق به جای میلگرد بالایی استفاده می شود. جدول زیر به عنوان راهنمای تعیین میلگرد بالائی تیرچه های غیر ماشینی توصیه می شود:

 

تا دهانه 3 متر	6 میلیمتر
دهانه 3 متر تا 4 متر	8 میلیمتر
دهانه 4 متر تا 5.5 متر	10 میلیمتر
دهانه 5.5 متر تا 7 متر	12 میلیمتر

 

میلگرد کمکی اتصال : این میلگرد ، به منظور مهار کردن میلگردهای کششی و امکان استقرار بیش از دو میلگرد کششی در ناحیه پاشنه تیرچه ، به کار برده می شود.

قطر میلگردهای کمکی اتصال ، 6 میلیمتر و طول آنها در حدود فاصله میلگردهای کششی است. میلگردهای کمکی اتصال در فواصل 40 تا 100 سانتیمتری از یکدیگر نصب می گردند. در بعضی از کارخانه های تولید تیرچه که جهت قالب بتن پاشنه از ناودانی استفاده می شود ، معمولا بتن پاشنه تا انتهای میلگرد کششی ادامه می یابند. در این موارد ، بهتر است میلگرد کمکی در فاصله 12 سانتیمتری از دو انتهای میلگرد کششی نصب شود تا هنگام اجرای سقف ، و در صورت شکستن دو سر تیرچه جهت نمایان شدن میلگردهای کششی ، خرپا صدمه نبیند.

 

جوشکاری : اتصال میلگردهای عرضی و اعضای بالایی و زیرین خرپای تیرچه ، معمولا توسط نقطه جوش تامین می گردد. البته می توان از هر نوع عمل جوشکاری مناسب ، جهت اتصال اعضای خرپا استفاده کرد ، مشروط بر آنکه در مرحله جوشکاری ، از سطح مقطع اعضای خرپای تیرچه کاسته نشود ، مشخصات مربوط به جوشکاری باید مطابق آئین نامه های معتبر داخلی یا خارجی باشد.

 

 

1-4  بتن پاشنه

حداقل عرض بتن پاشنه 10 سانتیمتر است و نباید از  ( 3.5/1 ) برابر ضخامت سقف کمتر باشد. ارتفاع بتن پاشنه باید به میزانی باشد که قابل بتن ریزی بوده و پوشش بتن روی میلگرد را جهت ایجاد مقاومت در برابر آتش سوزی تأمین نماید و همچنین پس از قرار گرفتن بلوک با سطح زیری تیرچه همسطح گردد. معمولا ضخامت بتن پاشنه 4.5 تا 5.5 سانتیمتر و عرض آن 10 تا 16 سانتیمتر است.

پاشنه پس از جاگذاری خرپا در قالب فلزی یا در قالب دایمی سفالی ( کفشک ) بتن ریزی می گردد. بتن پاشنه نقش بسیار مهمی در نحوه اجرای سقف دارد. چنانچه سطوح افقی و عمودی تیرچه ، در امتداد طولی انحنا داشته باشند ، جاگذاری بلوکها با مشکلاتی مواجه خواهد گشت. نشمینگاه بلوک باید صاف و یکنواخت باشد تا بلوکها به طور یکنواخت در محل خود قرار گیرند و سطح زیرین سقف برای نازک کاری بعدی مناسب گردد.

حداقل تاب فشاری بتن پاشنه ، 250 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع است. مواد تشکیل دهنده مخلوط بتن برای یک متر مکعب بتن پاشنه تیرچه به شرح زیر توصیه می شود :

 

شن و ماسه تا 12 ( تا 12 میلیمتر ) 1200 لیتر

سیمان 300- 400 کیلوگرم

 

 

پس از بتن ریزی پاشنه ، باید مراقبت های لازم جهت نگهداری و مرطوب نگهداشتن بتن معمول گردد. نوع بتن و ضخامت پوشش بتنی روی میلگردهای کششی ، تأثیر زیادی در مقاومت سقف در مقابل آتش سوزی دارد. در صورتی که بتن پاشنه تیرچه معیوب و شکسته باشد، باید آن تیرچه را از محل عیب به دو تیرچه کوتاهتر تقسیم نمود، و یا نسبت به خرد کردن کامل بتن پاشنه و بتن ریزی مجدد آن اقدام کرد.

در صورت استفاده از قالب فلزی و عدم استفاده از کفشک، تیرچه بتن ریزی شده را می توان، بسته به شرایط حرارت محیط پس از 24 تا 48 ساعت از قالب خود جدا کرد. هنگام بتن ریزی پاشنه تیرچه باید به دقت خرپا داخل قالب فلزی یا کفشک قرار گیرد و  میلگرد کششی در تمام طول تیرچه به طور یکسان و طبق ویژگیهای یاد شده رعایت شود. معمولا بتن تیرچه در مدت 10 روز پس از بتن ریزی به مقاومت عملی (working strength)

خود می رسد.

مشخصات مواد افزودنی جهت زود گیر کردن و ایجاد کارائی بیشتر باید مطابق آئین نامه های معتبر داخلی یا بین المللی باشد

منبع:

http://www.engineerrezaeejafari.blogfa.com

مقابله با خوردگی بتن

مقابله با خوردگی بتن

 

مسأله خوردگی فولاد در بتن از معضلات عمده کشورهای مختلف جهان است. این مسأله حتی در کشورهای پیشرفته همچون آمریکا، کانادا، ژاپن و بعضی کشورهای اروپایی هزینه های زیادی را برای تعمیر آنها به دنبال داشته است. به عنوان مثال درگزارش های بررسی پل ها در امریکا حدود 140،000 پل مسأله داشته اند. این مسأله در کشورهای در حال توسعه و در کشورهای حاشیه خلیج فارس بسیار شدیدتر بوده و سازه های بتنی زیادی در زمانی نه چندان طولانی دچار خوردگی و خرابی گشته اند. بررسی ها در این مناطق نشان می دهد که اگر مصالح مناسب انتخاب گردد، بتن با مشخصات فنی ویژه این مناطق طرح گردد، در اجرای بتن از افراد کاردان استفاده شود و سرانجام اگر عمل آوری کافی ومناسب اعمال شود، بسیاری از مسائل بتن بر طرف خواهد گشت. به هرحال برای پیشگیری در سال های اخیر روش ها و موادی توصیه و به کار گرفته شده است که تا حدی جوابگوی مسأله بوده است.

استفاده از آرماتورهای ضدزنگ و نیز آرماتورهای با الیاف پلاستیكی frp یكی از این روش ها است که به علت گرانی آن هنوز کاملا توسعه نیافته است. به علاوه عملکرد دراز مدت این مواد باید پس از تحقیقات روشن گردد.

از روش های دیگر کاربرد حفاظت کاتدیک در بتن می باشد با استفاده از جریان معکوس با آند قربانی شونده می توان محافظت خوبی برای آرماتورها ایجاد نمود. این روش نیاز به مراقبت دائم دارد و نسبتا پرخرج است ولی روش مطمئنی می باشد.

برای محافظت آمارتور در مقابل خوردگی، چند سالی است که از آرماتور با پوشش اپوکسی استفاده می شود. تاریخچه مصرف این آرماتورها بویژه در محیط های خورنده نشان می دهد که در بعضی موارد این روش موفق و در پاره ای نا موفق بوده است. به هرحال اگر پوشش سالم بکار گرفته شود با این روش می توان حدود 10 تا 15 سال خوردگی را عقب انداخت.

استفاده از ممانعت کننده ها و بازدارنده های خوردگی بتن نیز به دو دهه اخیر برمی گردد. مصرف بعضی از این مواد همچون نیترات کلسیم و نیترات سدیم جنبه تجارتی یافته است. به هر حال عملکرد این مواد در تاخیر انداختن خوردگی در تحقیقات آزمایشگاهی و نیز در محیط های واقعی مناسب بوده است. بازدارنده های دیگری از نوع آندی و کاتدی مورد آزمایش قرار گرفته اند ولی دلیل گرانی زیاد هنوز کاربرد صنعتی پیدا نکرده اند.

برای محافظت بیشتر آرماتور و کم کردن نفوذپذیری پوشش های مختلف سطحی نیز روی بتن آزمایش و به کار گرفته شده است. این پوشش ها که اغلب پایه سیمانی و یا رزینی دارند با دقت روی سطح بتن اعمال می گردند. عملکرد دوام این پوشش به شرایط محیطی وابسته بوده و در بعضی محیط ها عمر کوتاهی داشته و نیاز به تجدید پوشش بوده است. روی هم رفته پوشش های با پایه سیمانی هم ارزانتر بوده و هم به علت سازگاری با بتن پایه پیوستگی و دوام بهتری در محیط های خورنده و گرم نشان می دهند.

با پیشرفت روزافزون انقلاب تکنولوژیک به ویژه در تولید بتن های خاص برای مناطق و شرایط خاص می توان از این بتن ها در ساخت وسازهای آینده استفاده نمود. دانش استفاده صحیح از مصالح، اجرای مناسب و عمل آوری کافی می تواند به دوام بتن ها در مناطق خاص بیفزاید. تحقیفات گسترده و دامنه داری برای بررسی دوام بتن های خاص در شرایط ویژه و در دراز مدت بایستی برنامه ریزی و به صورت جهانی به اجرا گذاشته شود.

منبع: ایران سازه - iransaze.ir

 

بلوکهای الاستیک وکشسان

بلوکهای الاستیک وکشسان

سبک سازی در صنعتی ساختمان در کنار فاکتور مقاوم سازی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است . از طرفی با توجه به اتمام دوران انرژی ارزان و لزوم صرفه جویی در مصرف انرژی هنگام تولید مصالح ساختمانی و همچنین در دوره بهره برداری از ساختمان به لاحاظ عدم هدر رفتن انرژی گرمایی  و سرمایی داخل بناها ، مصالح عایق یکی از فاکتورهای مهم اقتصادی به شمار می رود که  سالیانه باعث صرفه جویی مبالغ هنگفتی می گردد .

علاوه بر این کاهش هزینه های ساخت و سهولت در جابجایی و اجرا نیز از عوامل مهم در ساخت و ساز بشمار می رود .

با توجه به قرار گیری کشور پهناور ایران بر روی کمربند زلزله اهمیت سبک سازی و مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله اجتناب ناپذیر می باشد . به همین سبب استفاده از قطعات سبک بتنی لیپکو در ساخت بناها کمک شایانی به کنترل و جلوگیری از صدمات جبران ناپذیر وارده بر ساختمان می گردد و باعث کاهش بار مرده (بار جانبی) در ساختمان می گردد .

با توجه به موارد ذکر شده ، لزوم کنار گذاشتن مصالح سنگین وزن جهت دیوار های جدا کننده در ساخت و سازها ، استفاده از قطعات سبک بتنی لیپکو به امری اجتناب ناپذیر در این صنعت تبدیل شده است .

مزایای کلی بلوکهای لیپکو :

1. وزن کم :

وزن مخصوص بلوکهای لیپکو بسیار کم می باشد که در صورت استفاده در مصالح ساختمانی باعث کاهش وزن ساختمان شده و هزینه های ساخت و ساز کاهش می یابد . وزن ساختمان را 30% تا 50% نسبت به دیوارهای ساخته شده از سفال و دیوارهای بتنی کاهش می دهد .

2. کاهش ریسک :

از آنجائیکه نیروی زلزله وارد بر سازه رابطه مستقیم با وزن سازه دارد ، با استفاده از بلوکهای لیپکو نیروی مؤثر زلزله کاهش یافته و بدلیل وزن سبک آوار ، تلفات جانی نیز به میزان چشمگیری کاهش می یابد .

3. مقاومت :

بلوکها لیپکو دارای مقاومت 100-85 کیلوگرم بر سانتی متر مربع بوده و نیز پایین بوده و نیز پایین بودن مدول کشسان این بلوکها باعث پریود نوسانی و کاهش نیروی زلزله وارد بر ساختمان می گردد .  

4. عایق حرارتی وصوتی :

بلوکهای لیپکو بدلیل ساختار مصالح بکار برده شده در آن قابلیت عایقی تا 20 برابر بتن معمولی را دارند .

بنابر آزمایشات انجام شده 1 سانتی متر بتن استفاده شده در بلوکهای لیپکو ، از نظر انتقال حرارت با ضخامت 10-8 سانتی متر دیوار آجری و ضخامت 18 سانتی متر دیوار بتنی و ضخامت 20 سانتی متر دیوار سنگی برابری می کند که این خاصیت باعث صرفه جویی در مصرف انرژی و از طرفی کاهش هزینه هیا تأسیسات ساختمان می گردد . همچنین مصالحی که در بلوکهای لیپکو استفاده شده تا 8 برابر مصالح بتنی ، دارای خواص جذب صداد می باشد .

دارای خاصیت جذب صوت بالای تا حدود db 160 و از دمای ^oc296 تا ^oc1096 دارای خاصیت عایق حرارتی است .

بلوکهای ^oc296 ، نسوز است و تا 5 ساعت در برابر تستهای آتش دوام می آورد (8 برابر دیوار معمولی) بنابراین برای سقف و کف ، صد حریق ایده آل می باشد .

5- صرفه جویی اقتصادی :

با توجه به سبکی و راحتی نصب بلوک های لیپکو سرعت اجرا تا 3 برابر افزایش می  یابد . وزن سبک آن جابجایی را آسان می کند . ساختمان سازی را تسریع می کند و از قیمت اجرا ، حمل و نقل و نیز تعداد کارگر می کاهد . همچنین با توجه به روند افزایش قیمت انرژی ، عایق بودن بلوک های لیپکو در برابر سرما و گرما علاوه بر صرفه جویی در تجهیز تاسیسات در سطح حرارتی و برودتی موجب کاهش قابل ملاحظه مصرف انرژی خواهد شد .

6- ابزار پذ یری و میخ پذیری :

بلوکهای لیپکو به دلیل ساختار متخلخل دارای دارای قابلیت های  ابزار پذیری و نگهداری میخ وارد شده می باشد و همچنین دارای قابلیت های ابزار پذیری (برش با اره یا دیسک )می باشد.

7-ریزش کم :

بلوک های لیپکو نسبت به بلوک های سفالی ریزش کمتری دارند

8- قابلیت شناور ماندن بر روی سطح آب : 

قطعات بتنی لیپکو بخاطر استفاده از مصالح خاص و چگالی کمتر از چگالی آب قادرند بر روی سطح آب شناور بمانند .

9- فساد  ناپذیری :

بلوکهای لیپکو  در مقابل ترکیبات اسیدی و قلیایی  مقاوم بوده و PHنزدیک 5/6 دارد .

10 – مدت زمان اجرای کمتر :

مدت زمان اجرای  دیوار از 42  روز به 10 روز کاهش می یابد که این مورد باعث سرعت  در بازگشت سرمایه و عدم هزینه 32 روز کار ، کارگری می باشد .

11- رنگ بندی :

بلوکهای لیپکو را می توان با رنگ بندی های مختلف ارائه نمود بطوری که کل ضخامت دیوار دارای یک رنگ باشد و در اثر خراشیدگی دیوار ، رنگ زیرین نیز همین رنگ می باشد .

12- کاهش هزینه های تاسیسات :

بلوکهای لیپکو به دلیل داشتن ضریب هدایت حرارتی Kcal/mhdeg  ( 28% - 8 % ) دارای خاصیت عایقی بالا یی می باشد که این موضوع باعث می شود تا سرما و گرما کمتر از آن عبور کند.

13 – قابلیت اتصال با انواع ملاتها :

دیوار های ساخته شده با قطعات لیپکو را می توان با همه نوع ملات اجرا کرد . ( ملات سیمان – ملات گچ – ملات گچ و خاک و . . . )

در صورتی که تمایل دارید با مدیران شرکت زلزله پاد بتن در ارتباط باشید می توانید به آدرس الکترونیکی زیر مراجعه نمایید :

 درتوليد بلوك های لیپکو از مواد درجه يك استفاده ميگردد كه از نظر وزن وعايق در ميان انواع بلوكهاي موجود در بازار بسيار سبك وعالي مي باشند وباتوجه به سبكي وراحتي نصب بلوك های لیپکو سرعت اجراء را چندبرابر افزايش مي دهد0 وزن سبك بلوك جابجائي آن را آسان مي نمايد0 ساختمان سازي را تسريع مي نمايد و از قيمت اجراء و حمل و تعداد كارگر ومصالح مصرفي مي كاهد0 همچنين باتوجه به روند افزايش قيمت انرژي 0 عايق بودن بلوك  دربرابر سرماوگرما علاوه برصرفه جوئي درتجهيزات وتاسيسات در سطح حرارتي و برودتي موجب كاهش قابل ملاحظه مصرف انرژي خواهد بود.

 

 

سبک ليکا از مهمترين فر آورده های ليکا در ايران است .اين بلوک ها از مخلوط سبک دانه با سيمان و آب به دست می آيد. يراي حفظ سبکي اين قطعات،ريزدانه طبيعي از بتن حذف شده و محصول نهايي داراي تخلخل بالاتري نسبت به بتن نيمه سبک مي شود. وزن فضايي بلوک هاي بتني دانه سبک اغلب کمتر از 1100 کيلو گرم بر متر مکعب است .مقاومت اين بلوک ها حداقل 30 کيلو گرم بر سانتي متر مربع است و در صورت نياز ، با طرح اختلاط مناسب مي توان به مقاومت هايي تا 100 کيلو گرم بر سانتي متر مربع نيز رسيد .بلوک ليکا در دو شکل تو پر و تو خالي براي کاربرد در ديوار و سقف توليد مي گردد. ضخامت جداره بلوکهاي تو خالي براي بهره گيري بيشتر از وي‍‍ژگيهاي عايق کاري آنها بيش از بلوک هاي سيماني معمولي است،که اين افزايش به خاطر وزن بسيار کم بتن مصرفي اثر چنداني بر وزن نهايي بلوک ندارد.بلوک هاي سبک ليکا در انواع مختلف ديوارهاي پيراموني وتيغه اي توليد شده و داراي کاربرد هاي گسترده اي در انواع ديوارهاي پوشش خارجي ،جدا کننده، نما ،دو جداره ،عايق ،ضد آتش و نيز سقف هاي سبک بتني (تير چه و بلوک )مي باشند.

ويژگيهاي بلوک ليکا

بلوکهاي ليکا توليد شده از بتن سبکدانه ليکا با توجه به ساختار داراي ويژگيهاي منحصر بفردي مي باشد .اين خصوصيات باعث گسترش استفاده ليکا در بخش ساختمان شده است. بعضي از ويژگيهاي مهم بلوک ليکا به شرح ذيل مي باشند:

* وزن کم وزن کم بلوکهاي ليکا باعث کاهش وزن بار مرده ساختمان و نيروي موثر زلزله شده و نيز زمان و هزينه اجراي کار را تقليل مي دهد.

 

* عايق حرارتي بر اساس آزمايشات مرکز تحقيقات ساختمان و مسکن بتن سبکدانه ليکا داراي ضريب هدايت حرارتي w/mc 0.2 مي باشد. بلوک ليکا ، ساخته شده از بتن ليکا ، لايه عايق حرارتي مناسبي را براي ديوارها به ارمغان مي آورد. استفاده از بلوک ليکا در عايقکاري ديوارهاي پيراموني ، مورد تاييد سازمان بهينه سازي سازمان بهينه سازي مصرف سوخت کشور قرار گرفته و بدون استفاده از هر گونه عايق ديگري، ديوار چيده شده با بلوک ليکا بعنوان ديوار عايق همگن محسوب مي شود و الزامات مبحث 19 مقررات ملي ساختمان را تامين مي نمايد. جزئيات بيشتر

 

* عايق صوتي و جاذب صوت ويژگيهاي سطح بلوک و خواص دانه هاي ليکا باعث جذب صوت مي گردد. بر اساس نتايج مرکز تحقيقات ساختمان و مسکن ، ميزان افت صدا در ديوار ساخته شده از بلوک ليکا به ضخامت 15 سانتي متر rw=46db مي باشد. با استفاده از بلوک ليکا در ديوار چيني ، الزامات مبحث هجدهم مقررات ملي ساختمان برآورده خواهد شد. استفاده از بلوک ليکا ، آرامش را براي ساکنين به ارمغان مي آورد.

 

* مقاوم در برابر آتش با توجه به اينکه دانه هاي ليکا در دماي 1100 سانتي گراد توليد مي شوند، ديوار ساخته شده از اين جنس با وزن حدود 130 کيلوگرم در هر متر مربع ، بيش از 3 ساعت در برابر آتش و سرايت آن مقاومت مي کند. اين امتياز ، حافظ امنيت جاني ساکنين در آتش سوزي احتمالي مي باشد. جزئيات بيشتر

 

* فساد نا پذيري استفاده از دانه هاي ليکا با pH تقريبي 7 در ساختن بلوک ليکا سبب مي شود تا هيچگونه آسيبي به لوله ها و کانالهاي تاسيسات در طول زمان وارد نشده و همچنين باعث هيچ توع خورندگي و پو سيدگي نمي شوند.

 

* شکل مناسب شکل هندسی بلوک های توخالی و ته پر ليکا علاوه بر کاهش وزن، از هدر رفتن ملات در هنگام ساخت ديوار جلوگيری می کند.بلوک ليکا در اشکال وابعادمختلف مانندفارسي بر و آجرنيزتوليدمی شود.

 

* کار پذيري با انواع ملات اجراي انواع ملات و اندودهاي متداول با بلوک هاي ليکا، به دليل بافت زبر رويه بلوک و جذب آب مناسب آن، به آساني انجام مي گيرد. همچنين نزديکي ضريب انبساط حرارتي بلوک ليکا با ملات ونيز افت و خزش ناچيز آن، از ايجاد ترک در ملات و اندود در دراز مدت، جلوگيري مي کند.

 

* کارپذيري فيزيکي عمليات برش، ميخ کوبی، سوراخ کاری ، شيار زنی مسير کابل ها ولوله هاي تاسيسات ، برروي بلوک هاي ليکا به راحتی انجام می شود.بلوک ليکا به راحتي با فرز بريده مي شودو در صورت استفاده از تيشه ، تنها از محل ضربه شکسته مي شوند. اين ويژگي باعث کاهش پرت مصالح به ميزان چشمگيري مي باشد.

 

* مقاومت
بلوک هاي ليکا براساس آخرين استانداردهاي موجود توليد مي گردندو داراي مقاومت مطلوب در برابر بارهاي وارده هستند. همچنين پايين بودن مدول کشسان اين بلوک ها، به عنوان اجزاي پرکننده در ساختمان هاي مناطق زلزله خيز، موجب افزايش دوره نوساني ساختمان و به ديگر سخن، کاهش نيروي زلزله وارد برساختمان مي گردد.

 

کاربرد ومزاياي بلوک سبک  

 بلوک هاي TS از مخلوط سبک دانه با سيمان و آب به دست مي آيد. براي حفظ سبکي اين قطعات،ريزدانه طبيعي از بتن حذف شده و محصول نهايي داراي تخلخل بالاتري نسبت به بتن نيمه سبک مي شود. وزن فضايي بلوک هاي بتني دانه سبک اغلب کمتر از 1100 کيلو گرم بر متر مکعب است .مقاومت اين بلوک ها حداقل 30 کيلو گرم بر سانتي متر مربع است و در صورت نياز ، با طرح اختلاط مناسب مي توان به مقاومت هايي تا 100 کيلو گرم سانتي متر مربع نيز رسيد .بلوک TS در دو شکل تو پر و تو خالي براي کاربرد در ديوار و سقف توليد مي گردد. ضخامت جداره بلوکهاي تو خالي براي بهره گيري بيشتر از وي‍‍ژگيهاي عايق کاري آنها بيش از بلوک هاي سيماني معمولي است،که اين افزايش به خاطر وزن بسيار کم بتن مصرفي اثر چنداني بر وزن نهايي بلوک ندارد.بلوک هاي سبک TS در انواع مختلف ديوارهاي پيراموني وتيغه اي توليد شده و داراي کاربرد هاي گسترده اي در انواع ديوارهاي پوشش خارجي ،جدا کننده، نما ،دو جداره ،عايق ،ضد آتش و نيز سقف هاي سبک بتني (تير چه و بلوک )مي باشند.

 TSويژگيهاي بلوک 

بلوکهاي TS توليد شده از بتن سبکدانه TS با توجه به ساختار داراي ويژگيهاي منحصر بفردي مي باشد .اين خصوصيات باعث گسترش استفاده بلوک TS در بخش ساختمان شده است. بعضي از ويژگيهاي مهم بلوک TS به شرح ذيل مي باشند:
 

* وزن کم
وزن کم بلوکهاي TS باعث کاهش وزن بار مرده ساختمان و نيروي موثر زلزله شده و نيز زمان و هزينه اجراي کار را تقليل مي دهد.

* عايق حرارتي

 بلوک TS با دارا بودن هسته پلي استايرن به راحتي الزامات مبحث 19 مقررات ملي ساختمان را درکليه گروه تامين مينمايد. بلوک TS لايه عايق حرارتي مناسبي را براي ديوارها به ارمغان مي آورد. استفاده از بلوک TS در عايقکاري ديوارهاي پيراموني ، مورد تاييد سازمان بهينه سازي مصرف سوخت کشور قرار گرفته و بدون استفاده از هر گونه عايق ديگري، ديوار چيده شده با بلوکTS بعنوان ديوار عايق همگن محسوب مي شود .

 

* عايق صوتي 

محصول TS-BLOCK با توجه به شکل خاص خود وهسته يونوليتي داخلي از جمله محصولات عايق صوتي شناخته شده بوده وتامين کننده الزامات مبحث 18 مقررات ملي ساختمان مي باشد.

* شکل مناسب

شکل هندسي بلوک هاي توخالي و ته پر ليکا علاوه بر کاهش وزن، از هدر رفتن ملات در هنگام ساخت ديوار جلوگيري مي کند.بلوک ليکا در اشکال وابعادمختلف مانندفارسي برروي آجرنيزتوليدمي شود.

 

* کار پذيري با انواع ملات اجراي انواع ملات و اندودهاي متداول با بلوک هاي TS، به دليل بافت زبر رويه بلوک و جذب آب مناسب آن، به آساني انجام مي گيرد. همچنين نزديکي ضريب انبساط حرارتي بلوکTS با ملات ونيز افت و خزش ناچيز آن، از ايجاد ترک در ملات و اندود در دراز مدت، جلوگيري مي کند.

 

* کارپذيري فيزيکي عمليات برش، ميخ کوبي، سوراخ کاري ، شيار زني مسير کابل ها ولوله هاي تاسيسات ، برروي بلوک هاي TS به راحتي انجام مي شود.بلوک TS به راحتي با فرز بريده مي شودو در صورت استفاده از تيشه ، تنها از محل ضربه شکسته مي شوند. اين ويژگي باعث کاهش پرت مصالح به ميزان چشمگيري مي باشد.

 

* مقاومت
بلوک هاي TS براساس آخرين استانداردهاي موجود توليد مي گردندو داراي مقاومت مطلوب در برابر بارهاي وارده هستند. همچنين پايين بودن مدول کشسان اين بلوک ها، به عنوان اجزاي پرکننده در ساختمان هاي مناطق زلزله خيز، موجب افزايش دوره نوساني ساختمان و به ديگر سخن، کاهش نيروي زلزله وارد برساختمان مي گردد.

 

افزايش قابليت استهلاک و جذب انرزي سازه

افزايش ضريب شکل پذيري    باعث کاهش نيروي جانبي زلزله و تخريب هاي احتمالي ناشي از آن مي گردد.                                                                     

F=(ABI/R).mg   

 

علاوه بر وزن کم بلوک هاي ليکا که باعث کاهش وزن بار مرده ساختمان ها و اثرات تخريبي زلزله مي شود، ضريب الاستيسيته کم و در نتيجه سختي پايين اين بلوک ها ، انعطاف پذيري و جذب انرژي بيشتري به ساختمان داده و در محدوده رفتار هاي غير خطي سازه بر اثر نيرو هاي رفت و برگشتي زلزله استهلاک انرژي بيشتري صورت پذيرفته و به اين ترتيب اثرات زلزله کاهش مي يابد. بر اساس آمار زلزله 1976 ايتاليا، 26% از ساختمان هاي موجود تخريب و در حدود 16% نيز صدمه ديده اند. در حاليکه از ساختمان هاي ساخته شده با بلوک سبک ليکا تنها 5% دچار آسيب هاي موضعي شده اند.

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                               

 

 

افت صوتي:

مصالح جاذب سروصدا قادرند امواج صوتي را که با سطح آنها برخورد مي نمايد به گونه اي جذب نمايند که تنها کمتر از 50% آن بازتاب گردد. وجود حفره ها و اندازه و عمق آنها در بافت متخلخل ليکا سبب ميگردد تا انرژي ذرات هوايي که در اثر صوت به داخل حفره ها مي روند و از آنها خارج مي شوند، به دليل ايجاد اصطکاک مستهلک گشته و به گرما تبديل شود.

اگرچه بکارگيري مصالح سنگين و افزايش جرم اجزاي ساختمان باعث افزايش مقاومت صوتي مي گردد اما بررسي ها نشان مي دهد کاربرد بلوک ليکا با وزني معادل 40% ديوار با مصالح سنگين به دليل دارا بودن خصوصيات آکوستيکي مي تواند عملکرد يکسان و حتي برتري داشته باشد.

کيفيت بکارگرفتن و انتخاب نوع بلوک مصرفي بايد به گونه اي باشد که تراز سروصدا در محل مورد نظر به حدود مقرر آيين نامه مبحث هجدهم مقررات ملي ساختمان کاهش يابد.

 

 

بر اساس نتايج آزمايشات مرکز تحقيقات ساختمان و مسکن افت صوتي در بلوک هاي توخالي ته پر ليکا با ضخامت 10،5/14، 19 سانتي متر به ترتيب 45،46 و 47 دسي بل مي باشد. با استفاده از بلوک ليکا ، اغلب الزامات مبحث 18 مقررات ملي ساختمان به راحتي تامين مي گردد.

 

 

 

 

 

 

نقش بلوک الاستیک وافزايش قابليت استهلاک و جذب انرزي سازه

افزايش قابليت استهلاک و جذب انرزي سازه

افزايش ضريب شکل پذيري    باعث کاهش نيروي جانبي زلزله و تخريب هاي احتمالي ناشي از آن مي گردد.                                                                    

F=(ABI/R).mg   

 

علاوه بر وزن کم بلوک هاي ليکا که باعث کاهش وزن بار مرده ساختمان ها و اثرات تخريبي زلزله مي شود، ضريب الاستيسيته کم و در نتيجه سختي پايين اين بلوک ها ، انعطاف پذيري و جذب انرژي بيشتري به ساختمان داده و در محدوده رفتار هاي غير خطي سازه بر اثر نيرو هاي رفت و برگشتي زلزله استهلاک انرژي بيشتري صورت پذيرفته و به اين ترتيب اثرات زلزله کاهش مي يابد. بر اساس آمار زلزله 1976 ايتاليا، 26% از ساختمان هاي موجود تخريب و در حدود 16% نيز صدمه ديده اند. در حاليکه از ساختمان هاي ساخته شده با بلوک سبک ليکا تنها 5% دچار آسيب هاي موضعي شده اند.

                                                                

 

 

افت صوتي:

مصالح جاذب سروصدا قادرند امواج صوتي را که با سطح آنها برخورد مي نمايد به گونه اي جذب نمايند که تنها کمتر از 50% آن بازتاب گردد. وجود حفره ها و اندازه و عمق آنها در بافت متخلخل ليکا سبب ميگردد تا انرژي ذرات هوايي که در اثر صوت به داخل حفره ها مي روند و از آنها خارج مي شوند، به دليل ايجاد اصطکاک مستهلک گشته و به گرما تبديل شود.

اگرچه بکارگيري مصالح سنگين و افزايش جرم اجزاي ساختمان باعث افزايش مقاومت صوتي مي گردد اما بررسي ها نشان مي دهد کاربرد بلوک ليکا با وزني معادل 40% ديوار با مصالح سنگين به دليل دارا بودن خصوصيات آکوستيکي مي تواند عملکرد يکسان و حتي برتري داشته باشد.

کيفيت بکارگرفتن و انتخاب نوع بلوک مصرفي بايد به گونه اي باشد که تراز سروصدا در محل مورد نظر به حدود مقرر آيين نامه مبحث هجدهم مقررات ملي ساختمان کاهش يابد.

 

 

بر اساس نتايج آزمايشات مرکز تحقيقات ساختمان و مسکن افت صوتي در بلوک هاي توخالي ته پر ليکا با ضخامت 10،5/14، 19 سانتي متر به ترتيب 45،46 و 47 دسي بل مي باشد. با استفاده از بلوک ليکا ، اغلب الزامات مبحث 18 مقررات ملي ساختمان به راحتي تامين مي گردد.

 

 

 

 

 

آموزش مفاهیم زمین لرزه

آموزش مفاهیم زمین لرزه

 

در این بخش به آموزش مفاهیم پایه ای زمین لرزه و دلیل پیدایش آن پرداخته میشود و مطالب متنوعی از قبیل پیشبینی زلزله و شناسایی گسها مورد بحث قرار میگیرد. بیشتر مباحثی که اینجا ارائه میشود در وبسایت جمعیت کاهش خطرات زلزله ایران ( نیز ارائه گردیده است.

مقاله کلی در زمینه آشنایی با مفاهیم زمینلرزه

 

فرض کنید در یک مکان خالی از دست سازهای بشر قرار داشته باشید و دچار شدیدترین زلزله ممکن شوید، آیا سقفی بر بالای سر شما قرار دارد که بر سر شما فرو ریزد؟ آیا دیواری است که زندگی افراد خانواده شما را تهدید کند؟ آیا کمد و یا تکه های شیشه وجود دارد که باعث آسیب رسیدن به شما شود؟

پس قبول کنیم که زلزله نیز همانگونه که سیب از درخت به پایین سقوط میکند، یکی از سادهترین پدیده های طبیعی در جهت تکامل زمینی است که بر روی آن زندگی میکنیم ولی با دست سازهای نامطمئن خود باعث شده ایم تا هر شب با هراسی کشنده تر از خود زلزله سر بر بالش بگذاریم.

 

"جمعیت کاهش خطرات زلزله ایران" بعنوان یک سازمان غیر دولتی آمده است تا با فعالیتهای سازنده خود و همکاری مردم سراسر ایران، زندگی ایمنی را برای تک تک افراد چه در شهرها و چه در روستاها فراهم نماید.

 

در نوشتن مطالب این قسمت از مراجع زیر استفاده شده است:

مراجع فارسی:

1-    زلزله شناسی برای مهندسین، مهدی زارع، در دست چاپ

2-    لرزه خیزی ایران، دکتر محسن پور کرمانی و مهندس مهران آرین، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، سال 1377

 

مراجع لاتین:

1-     The Seismic Design handbook, Farzad Naeim, 2000

2-     The Living Earth: Quakes, Eruptions, and other geological cataclysms, Jon Erickson, 2001, Checkmark books, New York.

3-     GEOED III, Educational CD-Rom

4-     Dynamic Earth

 وبسایتها

2. www.IIEES.ac.ir

مدیریت بحران و نقش فضاهای باز در کاهش خطرات ناشی از زلزله

	مدیریت بحران و نقش فضاهای باز در کاهش خطرات ناشی از زلزله
ما به مرگ انسانها به هنگام بروز زمين لرزه بيش از حد عادت کرده يم ، حال بيد بياموزيم که چگونه آنان را به هنگام زلزله ، زنده نگاه داريم . شيد بندرت بتوان هنري يافت که به اندازه معماري با زندگي مردم پيوند داشته باشد ، هنر معماري از بارزترين جلوه هي فرهنگ هر قوم و هر دوره تاريخي و نميشگر فضي زيست آدمي است و در مقوله گفتگوي تمدنها بهترين و کارآمد ترين تکنيک جهت انتقال فرهنگ غني خودي مي باشد . مقاله حاضر گامي است در جهت طراحي بهينه شهري و بحداقل رساندن کاهش آسيب پذيري ناشي از زلزله و طريقه استفاده از فضا هي باز در موقعيت بحران ، اميد آنکه سير پژوهشگران و متخصصان ما را ياري نميند. اصولا برخورد ما با مساله زلزله بيد بکلي تغيير کند . ينکه وقتي حادثه ي رخ داد سازمانها و نهاد هي گوناگون بسيج شوند ، امداد هي لازم را برسانند و بعد هم بروند دنبال کارشان درست نيست . ين رويه بيد تغيير کند . به زلزله يا پديده هيي مانند آن نبيد با ين ديد نگاه کرد . پديده هيي مثل سيل ، خشکسالي ، هجوم آفات طبيعي و ... پديده هي مستمر و دائمي کشور ما هستند و نه حوادث نادر . در طول تاريخ هميشه در يران زلزله بوده است ، سيل هميشه بوده است ، بدليل شکل خاص فلات يران ، خشکسالي بصورت ادواري هميشه بوده است و ... ينها پديده هي دائمي جامعه ما بوده و هست . ين پديده ها هر بار که رخ مي داده اند نظام توليدي و اجتماعي را نابود مي کردند ، گسست يجاد مي کردند ، و تمدن و پيشرفت را به عقب مي انداختند . هر ده – دوازده سال يکبار در يران يک زلزله مهم اتفاق مي افتد . بر همين منوال زلزله جنوب در سال 1332 ، زلزله بوئين زهرا در سال 1340 ، زلزله کاخک و فردوس در سال 1347 ، زلزله طبس در سال 1357 و زلزله گيلان و زنجان در سال 1369 و ... پس مي توان از نظر جامعه شناسي ، جامعه يراني را جامعه ي بر آمده در دل فاجعه هي طبيعي ناميد يعني جامعه ي که زندگي اجتماعي آن در طول تاريخ دراز مدتش در دل فاجعه هي طبيعي شکل گرفته است . با چنين دريافتي ، زلزله و ديگر بليي طبيعي را بيد امري مستمر ديد و بيد برنامه ريزي خاصي داشت . زلزله يک پديده طبيعي است که وقوع آن اجتناب ناپذير است اما جلوگيري از خطرات احتمالي آن امکان پذير مي باشد ، مشروط بر ينکه بدانيم در کجا زندگي مي کنيم و آنچه را که مي سازيم ، چگونه مي سازيم . زمين زير پي ما کره گداخته ي است که تابع فعل انفعالات دروني خود مي لرزد ، فوران مي کند و فاجعه ببار مي آورد. امروز بيش از دو ميليارد انسان در مناطق زلزله خيز و در مساکني زندگي مي کنند که در طرح و ساخت بني مسکونيشان هيچگونه مقاومت و پيداري در برابر حوادث ناگوار و غير مترقبه طبيعي بخصوص زلزله پيش بيني نشده است . ين افراد مجبورند همچنان و بدليلي از همين بنا هي قديمي و ابتديي استفاده نميند و بي شک اولين قربانيان ين قبيل حوادث نيز از همين افراد مي باشند. نخستين گام در مصون نگاهداشتن شهر ها و منازل مسکوني ين دو ميليارد انسان و تضمين آسيش و آرامش در زندگيشان در برابر فاجعه زلزله اتخاذ تدابير و بهره جويي از تمامي دانسته ها و دانش هي ذيربط در ين خصوص است، بويژه کسب اطلاعات کافي از سطح زمين ، درون آن و بررسي تمامي عوامل فيزيکي خاک ، آب و موقعيت جغرافييي و جوي منطقه ي که در آن عناصر شهري و کانونهي زيستي را بر پا مي داريم . در چنين موقعيتي مطالعات و تحقيقات وسيعي لازم است تا در هنگام بروز چنين اتفاقاتي بتوانيم آسيب پذيري ناشي از زلزله را کاهش دهيم . بدين خاطر ، مديريتي صحيح با اهدافي از قبل تعيين شده لازم است تا بتواند بدون تداخل امور با هم در راس کار هماهنگ کننده باشد . نوشته شده توسط اقای حسن بیگی [e-mail]

تعاریف مربوط به تونلها و ساختگاه

 

وزارت علوم ، تحقيقات و فناوري
پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمي ايران

شماره كاربرگه (بازيابي اصل مدرك): PP00887668
شماره كنترل : 00887668   شماره سريال : 018822

مشخصات و ویژگیهای تونلها و نحوه ساخت آنها در تاثیر پذیری آنها از زلزله موثر است. در این قسمت تعاریف مربوط به تونلها بیان شده و اثر هرکدام در تاثیر پذیری تونلها بررسی می‌شود.

1- عمق تونل :

بطور کلی تونلها در مقابل زلزله، نسبت به سایر سازه‌های سطحی بسیار پایدارترند. چرا که جابجائی زمین، دامنه حرکات، شتاب و سرعت ذره‌ای زمین عموما با زیاد شدن عمق، کاهش می‌یابد (مخصوصا اگر زمین نرم باشد)؛ بطوری که در مواردی شتاب زلزله در عمق بیش از 50 متر، حدود 40 درصد کاهش بافته است. البته ذکر این نکته نیز ضروری است که اگر چه شتاب و بعضی پارامترهای دیگر در عمق کمتر از لایه سطحی است، اما مشخصاتی مثل فرکانس زلزله به منبع تولید موج بستگی دارد و تابع عمق زمین نمیباشد. البته باید به این نکته نیز توجه داشت که میزان جابجائی ناشی از گسلش در عمق بیشتر از سطح است که این موضوع در بخش جداگانه‌ای مورد بحث قرار خواهد گرفت.

2-  شکل و اندازه تونل :

همانطور که در بخش قبل اشاره شد، هر چه مقطع تونل بزرگتر باشد، حساسیت آن به زلزله بیشتر است. یکی از موارد بزرگ بودن موضعی تونلها، در تقاطعها و ایستگاههای مترو می‌باشد. همچنین وجود دو یا چند تونل در کنار هم معمولا باعث تمرکز تنشهای استاتیکی در محیط بین تونلها می‌گردد. همین حالت در هنگام گذر موج زلزله که نوعی تنش است، اتفاق می‌افتد.

3-  وضعیت لایه بندی و جنس زمین:

امواج تولید شده در حین حرکت، تحت تاثیر خواص زمین قرار می‌گیرند. امواج فشاری و برشی در سطح برخورد با لایه‌های مختلف دچار انکسار و انعکاس می‌شوند و این باعث افزایش یا کاهش دامنه نوسانها می‌گردد. از طرف دیگر، شرایط و وضعیت خاک تحت الارضی و حتی توپوگرافی یک ناحیه ممکن است عامل افزایش اساسی در شدت جنبشهای سطح زمین گردد. تقویت شتاب در انباشته‌ای نرم بزرگتر از مقدار آن در انباشته‌های سفت می‌باشد.

4- نحوه ساخت تونل:

روشهای مختلفی برای ساخت تونل (کندن تونلها) وجود دارد که بستگی به شرایط ساختگاهی و زمین ساختی روش مناسب انتخاب می‌شود. روشهایی که بیشتر معمول هستند روش حفاری شده و خاکبرداری شده است. در مورد تاثیر نحوه ساخت بر رفتار تونلها جدول زیر در HAZUS99 که توسط NIBS آمریکا ارائه شده است (جدول 4-1). نحوه ساخت تاثیر بسیار زیادی بر اثر پذیری از امواج زلزله دارد، چرا که در روش حفاری، خاک اطراف کاملا دست نخورده باقی می‌ماند و از طرف دیگر این گونه تونلها معمولا در جائی ساخته می‌شوند که عمق قرار گیری تونل زیاد باشد. ولی در تونلهای سطحی مانند تونلهای مترو، اغلب از روش خاکبرداری و پوشش استفاده می‌شود.

5- پوشش داخلی تونل (Lining):

پس از حفاری تونل در صورت نیاز از پوشش داخلی برای محافظت در مقابل ریزش استفاده می‌شود. البته مواردی نیز وجود دارد که در صورت استحکام کافی سنگها، از پوشش استفاده نمیشود، ولی در غیر این صورت امکان استفاده از شاتکریت، بتن درجا، و یا اجزای پیش ساخته وجود دارد.

پایگاه اطلاع رسانی انبوه سازان ایرانhttp://www.mohandesi-sakhteman.blogfa.com/

اخبار

سخنرانی تخصصی درپژوهشگاه

 

روابط عمومی/ " مکان یابی مجدد رخدادهای لرزه ای با ویژگی چندگانه ابزاری برای واسنجیدن تعیین رومرکز حوادث لرزه ای ( مثال رخدادهای لرزه ای ایران,هند وچین) عنوان سخنرانی تخصصی ای است که 20 آذرماه در پژوهشگاه ارائه می شود.
این سخنرانی روز سه شنبه 20 آذر در سالن همایش پژوهشگاه ؛ توسط پرفسور " اریک برگمن", استاد دانشگاه کلرادو آمریکا, ارائه خواهد شد.

بازگشت به ابتدای صفحه

به مناسبت هفته پژوهش

اولین هفته باز در پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله برگزار مي‌شود

 

روابط عمومی/ پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، اولین "هفته باز" همزمان، برگزاری هفته پژوهش و فنّاوری زلزله‌شناسی را طی روزهای 24 تا 28 آذر ماه سال جاری برگزار مي‌كند.
این اقدام به مناسبت هفته پژوهش و به همت معاونت پژوهشی و فنّاوری پژوهشگاه صورت مي‌گیرد.
معاون پژوهشی و فنّاوری پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، ضمن اعلام مطلب فوق، هدف از برگزاری این مراسم را ایجاد فضایی مناسب برای گفتگو و تعامل میان متخصصان و اندیشمندان رشته‌های مختلف زلزله‌شناسی ذكر كرد.
دكتر "مهدی زارع" افزود: توجه وي‍ژه به امر پژوهش و تحقیقات كاربردی، بررسی آثار مكتوب و پایان‌نامه‌های ارائه‌شده در حوزه‌های مرتبط و نیز دیدار از آخرین دستاوردهای علمی- تخصصی اساتید و دانش‌آموختگان این عرصه در پژوهشگاه از جمله دیگر اهداف برگزاری هفته باز پژوهشی است.
وی برنامه‌های ویژه این هفته را شامل برگزاری مراسم افتتاحیه با حضور جمع كثیری از محققان و اندیشمندان و مدیران ارشد كشوری، برگزاری كارگاه‌های تخصصی در رشته‌های زلزله‌شناسی، مهندسی سازه، مهندسی ژئوتكنیك و مدیریت بحران، ارائه سخنراني‌های علمی- تخصصی و نیز برپایی نمایشگاه دانست.
دكتر زارع با اشاره به اینكه مراسم افتتاحیه هفته پژوهش و فنّاوری، و هفته باز ساعت 9 صبح روز شنبه 24 آذر ماه، برگزار خواهد شد؛ افزود: شركت در این مراسم برای عموم متخصصان آزاد مي‌باشد و از كلیه اندشمندان، صاحبنظران، متخصصان، مدیران صنایع، اعضای هیأت علمی و دانشجویان علاقمند دعوت مي‌شود تا در این مراسم شركت نمایند. كلیه دانشجویان علاقه‌مند با ارائه كارت دانشجویی مي‌توانند در این برنامه در طول هفته شركت نمایند.


بازگشت به ابتدای صفحه

چهارشنبه، 21 آذر برگزار می‌شود:

سخنرانی آزمایش‌های غیرمخرب در سازه‌های فولادی

 

روابط عمومی/ چهل و پنجمین سخنرانی علمی- تخصصی پژوهشكده سازه، روز چهارشنبه 21 آذر ماه برگزار می‌شود.
"آزمایش‌های غیرمخرب در سازه‌های فولادی"، عنوان این سخنرانی است كه توسط خانم مهندس "فریبا آب‌آذرسا" ارائه خواهدشد.
گفتنی است كه استاد راهنمای این سخنرانی دكتر "فریبرز ناطقی‌الهی" است؛ كه رأس ساعت 30/13 در اتاق 305 طبقه سوم پژوهشگاه برگزار می‌شود.
شركت كلیه دانش‌پژوهان و علاقمندان در این سخنرانی یك ساعته، آزاد می‌باشد.


بازگشت به ابتدای صفحه

اولین دوره تخصصی مدیریت خطرپذیری و بحران لرزه‌ای در پژوهشگاه برگزار شد

 

روابط عمومی/  اولین دوره تخصصی كوتاه مدت مدیریت خطرپذیری و بحران لرزه‌ای از دهم تا 14 آذر ماه، در پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله برگزار شد.
هدف از این دوره پنج روزه كه به همت پژوهشكده مدیریت خطرپذیری این پژوهشگاه برگزار گردید؛ آموزش موضوعات مرتبط با پیشگیری و آمادگی در برابر زلزله و نیز، واكنش اضطراری و بازسازی عنوان شده‌است.
آشنایی كارشناسان با فنّاوری‌های نوین در مدیریت ریسك و بحران، آموزش مفاهیم پایه در مدیریت خطرپذیری و بحران و نیز ایجاد فضایی برای تبادل‌نظر بین متخصصان دانشگاهی و نیروهای اجرایی از جمله دیگر اهداف این دوره بیان شده‌است.
محورهای این دوره تخصصی به ترتیب روزهای برگزاری شامل: خطر زلزله در ایران و مدیریت خطرپذیری لرزه‌ای، مبانی پیشگیری از اثرات زلزله، كاهش آسیب‌پذیری و ارتقای آمادگی در برابر زلزله، برنامه‌ریزی واكنش اضطراری و مقابله با اثرات بحران پس از وقوع زلزله و اصول بازسازی و مدیریت جامع خطرپذیری بود.
شایان توجه است كه سخنرانان این دوره كوتاه مدت، اساتید و مدرسان پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله و نیز پروفسور "دیود الكساندر"، استاد برجسته دانشگاه فلورانس ایتالیا، بودند؛ كه طی آن به ارایه مقاله و سخنرانی پرداختند.
همچنین در پایان دوره مذكور پس از اجرای مراسم اختتامیه به شركت كنندگان، كه شامل 70 نفر از متخصصان و كارشناسان 32 سازمان و موسسه از سراسر كشور بودند، گواهی‌نامه پایان دوره اعطا گردید.


بازگشت به ابتدای صفحه

با تصویب آیین‌نامه شورای انتشارات

شورای انتشارات پژوهشگاه تشكیل می‌شود
 

روابط عمومی/  به‌دنبال تصویب آیین‌نامه شورای انتشارات پژوهشگاه، این شورا به‌منظور رسیدگی، پیگیری و تصمیم‌گیری درباره امور انتشاراتی پژوهشگاه تشكیل مي‌شود.
تهیه و بازنگری آیین‌نامه شورای انتشارات، بسترسازی برای تحقق سیاست‌های اصولی و خط‌مشي‌های كلی مربوط به نشر آثار، تعیین نیازهای انتشاراتی پژوهشگاه و برنامه‌ریزی برای توسعه انتشارات، تعیین داوران و نظارت بر روند داوری آثار، تدوین معیارها و ضوابط نشر آثار و نیز بررسی نحوه استفاده از فنّاوری چند رسانه‌ای در نشر از جمله اهداف این شورا ذكر شده‌است.
همچنین تصمیم‌گیری در مورد كیفیت، كمیت، چاپ و شمارگان آثار ارایه شده به شورا و تدوین ضوابط و معیارهای حمایت از مؤلفین و مترجمین و ایجاد زمینه مناسب و انگیزه برای تألیف و ترجمه كتب و گزارش‌ها از جمله دیگر وظایف این شوراست.
قابل ذكر است كه رئیس پژوهشگاه و معاون پژوهشی و فنّاوری؛ به‌ترتیب به‌عنوان رئیس و دبیر شورای مذكور تعیین شده‌اند.
معاون آموزش و تحصیلات تكمیلی پژوهشگاه، معاون برنامه‌ریزی و پشتیبانی، دو نماینده از اعضای هیأت علمی پژوهشگاه و دو نفر از اعضای هیأت علمی برجسته خارج از پژوهشگاه، از جمله دیگر اعضای تركیبی این شورا می باشند.
طبق این آیین‌نامه كه در جلسه مورخ 5/8/86 هیأت رییسه به تصویب رسید، جلسات این شورا به‌صورت عادی به‌صورت ماهیانه و در صورت لزوم و بنا به پیشنهاد دبیر آن به‌طور فوق العاده تشكیل مي‌شود.


بازگشت به ابتدای صفحه

آغاز به کار کارگاه تخصصی « مدیریت خطرپذیری و بحران»
 

روابط عمومی/  نخستین کارگاه آموزشی تخصصی « مدیریت خطرپذیری و بحران» از امروز به مدت پنج روز در پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله برگزار می‌شود.

برنامه ها


بازگشت به ابتدای صفحه

 

فیلم مانور سراسری زلزله و ایمنی

 

بازگشت به ابتدای صفحه

ایران : در برابر زمین لرزه آسیب پذیریم

روابط عمومی/ رئیس پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی ایران با بیان اینکه ایران در برابر زمین لرزه آسیب پذیر است ، گفت: باید برای مسایل ساخت و ساز ، فنی مهندسی ، تربیت دانش آموزان و دانشجویان و تحقیقات علمی ماموریت گرا سرمایه گذاری کنیم تا بتوانیم خطرپذیری را در برابر زمین لرزه کاهش دهیم.

واحد مرکزی خبر: تسنیمی در برنامه گفتگوی وی‍ژه خبری شبکه 2 افزود : ما باید بیاموزیم که از زمین لرزه نترسیم و بتوانیم با این پدیده طبیعی زندگی کنیم .
وی گفت :‌ ما نمی توانیم به مبارزه زلزله برویم بلکه باید خود را در مقابل آن ایمن کنیم.
تسنیمی با بیان اینکه آمار نشان می دهد زمین لرزه های شدید در ایران تقریبا هر 5 سال یکبار روی می دهد ، افزود: اگر این زمین لرزه ها هر سال در ایران روی می داد هزینه های بسیار سنگین تری متحمل می شدیم .
وی با تاکید بر ضرورت توجه به بحث تحقیقات علمی و سرمایه گذاری در این زمینه گفت: هم اکنون در تهران حریم گسل شمال شکسته شده و با ساخت و سازها این گسل در داخل شهر قرار گرفته است.
رئیس پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی با طرح این سوال که چرا در اجباری کردن استاندارد ساده ترین مصالح مانند شن و ماسه مشکل داریم ، افزود: نسبت ساخت و سازهای استاندارد در ایران در برابر کل ساختمان ها کم است.
وی افزود: ‌پس از زمین لرزه بویین زهرا در سال 1341 آیین نامه مربوط به استاندارد ساخت و سازها آغاز و در سال 1362 ویرایش اول آن مطرح شد و در سال 1378 هم ویرایش دوم به تصویب دولت رسید و هم اکنون ویرایش سوم آن ابلاغ شده است.
رئیس پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی با بیان اینکه رشته مهندسی زلزله سن کمی در ایران دارد ، تصریح کرد: در نظام مهندسی کشور نیز حرکتهای خوبی کرده ایم اما واقعا کافی نیست.
وی یادآور شد: باید به گذشته باز گردیم و ببینیم بعد از جنگ برای تغییر چهره تهران از چه سازوکاری برای پولدارشدن شهرداری استفاده کردیم و این جریان چه بلایی بر سر تهران آورد.
تسنیمی افزود :‌زمانی که در سال 78 بحث مقاوم سازی مطرح شد گمان نمی کردیم اینگونه شتابزده در قسمت اجرایی عمل شود.
وی با اشاره به 4 هزار میلیارد تومان بودجه ای که مجلس برای مقاوم سازی مدارس در نظر گرفته است گفت : مصالح استاندارد مورد نیاز این طرح قابل تامین نیست و این تصمیم گیری ها باید جامع و یکپارچه باشد .
وی همچنین افزود : در ‌نظام مهندسی ما نیز ارزش گذاری لازم و کنترل صحیح انجام نمی شود و این امر باعث انفعال این بخش شده است.

«منبع خبر»

بازگشت به ابتدای صفحه

با حضور رئیس پژوهشگاه بین‌‎المللی زلزله‌‎شناسی و مهندسی زلزله

نشست خبری نهمین مانور سراسری زلزله و ایمنی برگزار شد

روابط عمومی/ نشست خبری نهمین مانور سراسری زلزله و ایمنی، با حضور رییس پژوهشگاه بین‎‌المللی زلزله‎‌‎شناسی و مهندسی زلزله، و خبرنگاران رسانه‎‎‌ها صبح امروز (6 آذر) برگزار شد.
رییس پژوهشگاه بین‎‌‎المللی زلزله‎‎‌شناسی و مهندسی زلزله، با اشاره به فعالیت‎های این پژوهشگاه؛ بعد اصلی عملکرد آن را علمی دانسته و گفت: در حال حاضر پژوهشگاه دارای 4 پژوهشکده تخصصی «زلزله‎‎‌شناسی»، «سازه»، «ژئوتکنیک» و «مدیریت خطرپذیری» است.
دکتر «عباسعلی تسنیمی» افزود: بنا به اقتضای شهر تهران و ضرورتی که موجود بود، «مرکز ملی پیش‎‎‌ب‎ینی زلزله» از دو سال پیش در این پژوهشگاه تأسیس شد که هدف اصلی آن مطالعه و تحقیق علمی برروی علایم و پیش‎‌‎نشانگرهای زلزله است.
وی احداث ایستگاه‎‌‎های لرزه‎‎‌نگاری در سطح کشور را یکی دیگر از فعالیت‎های این پژوهشگاه عنوان کرده و گفت: در حال حاضر 16 ایستگاه لرزه‎‌‎نگاری باند‌پهن در نقاط مختلف کشور توسط پژوهشگاه و همکاری سایر نهادها احداث شده؛ که البته طبق برآورد کارشناسان این رقم باید به حدود 48 تا 50 ایستگاه افزایش یابد.
این استاد دانشگاه با اشاره به نتایج مثبت ایجاد شبکه‌های لرزه‌نگاری باند پهن در کشور، افزود: این ایستگاه‌ها با ثبت و ارسال پیوسته اطلاعات لرزه‌ای به مرکز شبکه واقع در تهران از طریق خطوط ماهواره و پردازش همزمان این اطلاعات، اعلان سریع نتایج در وب‌سایت پژوهشگاه و ارسال آن به صورت پست الکترونیکی برای محققان و اعلان مشخصات رویدادهای ثبت‌شده ناحیه به صورت پیام کوتاه (SMS) بر روی تلفن همراه مسئولان ذیربط استان ها را ظرف مدت 20 تا 25 دقیقه امکانپذیر می‌سازد.
وی تأسیس و احداث این ایستگاه‌ها را منوط به وجود سایر اقدامات دانسته و گفت: احداث هر یک از این ایستگاه‌ها با همکاری سایر نهادها انجام می‎گیرد و مستلزم واگذاری زمین مناسب و تخصیص بودجه می‎باشد؛ چرا که پژوهشگاه بین‎‌المللی زلزله‎‌شناسی و مهندسی زلزله تنها عهده‌‎دار تأمین تجهیزات مربوطه است.
دکتر عاسعلی تسنیمی افزود: برای خرید تجهیزات هر کدام از این مراکز لرزه‌‎نگاری، مبلغی معادل 40 هزار دلار نیاز است.
دکتر تسنیمی برگزاری سالیانه مانور سراسری زلزله و ایمنی را از جمله عملکردهای دیگر پژوهشگاه بین‎‌المللی زلزله‎‌شناسی و مهندسی زلزله دانسته و گفت: هدف از برگزاری سالیانه این مانور، ایجاد حس کنجکاوی در دانش‌‎آموزان و افزایش سطح آگاهی آنان در مورد زلزله و تسری این آگاهی از طریق فرزندان به خانواده‌‎ها، ایجاد آرامش روانی و آمادگی برای انجام واکنش‎‌های صحیح و سریع در برابر زلزله و نهایتاً کاهش تلفات و خسارات ناشی از زلزله است.
رییس پژوهشگاه بین‎‌المللی زلزله‎‌شناسی و مهندسی زلزله اظهار داشت: نهمین دور از مانور سراسری زلزله و ایمنی روز پنجشنبه 8 آذر با حضور بیش از 14 میلیون دانش‌‎آموز و در بیش از 124 هزار مدرسه در سراسر کشور برگزار می‎شود.
دکتر عباسعلی تسنیمی گفت: باید از تجربیات هشت دوره پیشین، بهترین بهره را گرفت و فرهنگ حفظ آرامش و آمادگی در برابر زلزله را ارتقاء بخشید.
وی افزود: باید فرهنگ واکنش دفعی پس از وقوع زلزله از بین برود و دانش‌‎آموزان با حفظ آرامش، واکنشی صحیح و حساب شده در مورد این پدیده طبیعی داشته باشند.
دکتر تسنیمی ضمن اظهار تأسف از مجروح شدن 30 دانش‌‎آموز در زلزله اخیر ایذه گفت: این پیشامد ناگوار به دلیل فقدان آرامش روانی، واکنش غیرمنطقی و عکس‌‎العمل وحشت‌‎زده دانش‌‎آموزان رخ داد.
دکتر عباسعلی تسنیمی ضمن اشاره به اینکه ایران تنها کشوری است که در آن مانور زلزله به اجرا درمی‎آید، افزود: این مانور بصورت نمادین اجرا می‎شود و بیشتر جنبه نمایشی دارد و نمی‎توان انتظار داشت دانش‌‎آموزان تنها با برگزاری یکبار در سال این مانور، واکنشهای اصولی و صحیح را فراگرفته و در زندگی پیاده کنند؛ بلکه در کنار این اقدام باید اقدامات بنیادی و زیرساختی دیگری نظیر وارد کردن مفاهیم و آموزش‎های مربوط به زلزله در کتب درسی در کلیه مقاطع تحصیلی صورت گیرد؛ که پژوهشگاه در این خصوص هم پیشنهاداتی را مطرح کرده است.
رییس انجمن مهندسی زلزله ایران تأکید کرد: یکی دیگر از اهداف برگزاری مانور سراسری زلزله و ایمنی در مدارس، برانگیختن حس کنجکاوی و ترغیب کردن دانش‌‎آموزان به روآوری به سمت این رشته است؛ چراکه ایران هنوز در فقر هیأت علمی و متخصصان رشته‎‌های مختلف زلزله‎‌شناسی به سر می‎برد.
دکتر تسنیمی در پایان با اشاره به پیشینه مانور سراسری زلزله و ایمنی، نخستین سال برگزاری آن را در سال 75، در سطح مهدکودک‎ها و مدارس ابتدایی فقط در شهر تهران ذکر کرده و گفت: طی 11 سال برگزاری این مانور، در مجموع بیش از 102 میلیون دانش‌‎آموز تحت آموزش قرار گرفته و در حال حاضر این مانور در سراسر کشور به طور همزمان و در کلیه مقاطع تحصیلی تا مقطع پیش‎‌دانشگاهی انجام می‎گیرد.

بازگشت به ابتدای صفحه

دانش‌‎آموزان مدارس سراسر کشور امروز

پناهگیری صحیح هنگام مواجه شدن با زلزله را تجربه کردند

روابط عمومی/ امروز ساعت 10:00 دانش‌‎آموزان تمامی مدارس کشور از پیش‌‎دبستانی تا پیش‎‌دانشگاهی به طور همزمان با به صدا درآمدن زنگ زلزله و ایمنی از شبکه سراسری صدا و شبکه‎‌های استانی پناهگیری صحیح هنگام رویارویی با یک زلزله فرضی را تجربه کردند.
این مانور که به همت پژوهشگاه بین‌‎المللی زلزله‎‌شناسی و مهندسی زلزله، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت آموزش و پرورش، جمعیت هلال‌‎احمر جمهوری اسلامی ایران، ستاد حوادث و سوانح غیرمترقبه کشور و سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران برگزار شده است در یکی از مدارس تهران هم بصورت نمادین با حضور جمعی از مسئولین برگزار شد.
هدف از برگزاری این مانور، ایجاد آرامش و آمادگی و تقویت آن و عکس‎‌العمل سریع و صحیح دانش‌‎آموزان هنگام مواجه شدن با زلزله و همچنین ایجاد حساسیت در میان خانواده‎‌ها و مسئولین عنوان شده است.

بازگشت به ابتدای صفحه

فردا بزرگترین مانور سراسری زلزله و ایمنی

در مدارس سراسر کشور برگزار می‎شود
 

روابط عمومی/ فردا بزرگترین مانور سراسری زلزله و ایمنی در مدارس سراسر کشور با به صدا درآمدن زنگ زلزله و ایمنی به طور همزمان در فاصله زمانی ساعت 10:00 الی 10:30 به مدت یک دقیقه به اجرا درمی‎آید.
در این مانور که دستورالعمل اجرایی آن از طریق وزارت آموزش و پرورش به مدیران تمامی مدارس ارسال شده دانش‌‌‎آموزان چگونگی پناهگیری سریع و صحیح هنگام وقوع زلزله را تمرین می‎کنند.
این مانور به همت پژوهشگاه بین‌‎المللی زلزله‎‌شناسی و مهندسی زلزله و مشارکت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت آموزش و پرورش، جمعیت هلال‌‎احمر جمهوری اسلامی ایران، ستاد حوادث و سوانح غیرمترقبه کشور و سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران برگزار می‎شود.

بازگشت به ابتدای صفحه

گفت‌وگو با دكتر عباس تسنیمی: محكم ایستادن مقابل زمین لرزه
 

روابط عمومی/  زلزله هراس آور است، تردیدی نیست، اما مردم باید در مورد این پدیده طبیعی بدانند و خود را برای مقابله با آن آماده كنند. شاید هنوز از خرداد ماه رودبار در ذهن بسیاری از مردم خاطره تلخی به جا مانده باشد یا ردی خاك آلود از دی ماه لرزان بم.

زلزله همواره نشانی تاریك در یادها به جا گذاشته است. تصویری موحش است از یك پدیده طبیعی. این واقعیت كه زلزله واقعه ای زمین شناختی است و گریز از آن ممكن نیست. تنها سلاح ما برای مقابله با آن، افزایش دانش و توانایي‌های ماست.

دانشی كه به ما انگیزه می دهد تا بیش از پیش از خود محافظت كنیم. 8 آذر هر سال پنجره‌ای است به فراگیری آمادگي‌های لازم برای مقابله با این پدیده. هر ساله مانور سراسری زلزله در مدارس كشور به همت «پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله كشور» برگزار مي‌شود.

در آستانه برگزاری این مانور به سراغ دكتر عباس تسنیمی، رفتیم. مردی كه بر صندلی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله تكیه زده است و با تجربه‌ای فراخ، مانور سراسری زلزله را در كشور هدایت مي‌كند. ادامه خبر

«منبع»

بازگشت به ابتدای صفحه

برنامه‌‎های نهمین مانور سراسری زلزله و ایمنی اعلام شد

روابط عمومی/  برنامه‎‌های نهمین مانور سراسری زلزله و ایمنی، توسط روابط عمومی و همکاری‎‌های بین‌‎المللی پژوهشگاه بین‌‎المللی زلزله‎‌شناسی و مهندسی زلزله اعلام شد.
این مانور روز پنجشنبه 8 آذر ماه، با نواختن زنگ زلزله (آژیر)، به طور همزمان در مدارس سراسر کشور برگزار می‎شود. در نهمین مانور سراسری زلزله و ایمنی که از ساعت 8 الی 11 صبح اجرا می‎شود، حدود 124 هزار مدرسه و 14 میلیون دانش‌‎آموز مقاطع مختلف تحصیلی حضور خواهند داشت.
همچنین مسؤولان کشور و میهمانان ویژه این مراسم از ساعت 9:45 در محل مذکور حضور داشته و رادیو سراسری جمهوری اسلامی ایران، از ساعت 8:30 بامداد به صورت مستقیم روند اجرای این مانور را به صورت زنده پخش خواهد نمود.
شایان توجه است که اجرای این مانور توسط دانش‌‎آموزان، با نواخته شدن آژیر، بین ساعت 10 تا 10:30، بدون اعلام قبلی و ناگهانی انجام می‎شود و دانش‎‌آموزان آموخته‎‌های خود را که شامل پناهگیری صحیح، عملیات امداد و نجات، تجسس و انتقال و درمان مجروحان است، به طور عملی به اجرا درمی‎آورند.
قابل ذکر است که مدرسه راهنمایی دخترانه «سرفراز» واقع در خیابان جنت‌‎آباد شمالی، بالاتر از چهارراه ایران پارس، خیابان بهارستان 26، بطور نمادین برای اجرای مانور در نظر گرفته شده که از ساعت 9 صبح پذیرای خبرنگاران رسانه‎‌های خبری داخلی و خارجی و نیز مدیران برگزار کننده خواهد بود.

 

بازگشت به ابتدای صفحه

بیست وسومین شماره مجله بین‎‌المللی زلزله‎‌شناسی و مهندسی زلزله منتشر شد

روابط عمومی/ بیست وسومین شماره مجله بین‌‎المللی زلزله‌‎‎شناسی و مهندسی زلزله (JSEE) شماره بهار و تابستان 1386 به زبان انگلیسی منتشر شد.
کاربرد روش نسبت‎های طیفی H/V در شهر بخارست، آیا می‎توان از اثرهای چشمه اجتناب کرد، داده‎‌های لرزه‎‌نگاری باند پهن سه مؤلفه‌‎ای، گزارش تیم شناسایی زلزله 16 جولای 2007 نیگاتا - کن چواتسو - اوکی ژاپن، تحلیل پدیده بزرگنمایی توپوگرافی در ساختگاه‌‎های دره‎ای با استفاده از روش المان مرزی سه‌بعدی و مدل ماکروی سه‌قیدی اصلاح شده (MTS) برای تحلیل قاب‎های فولادی با میانقاب مصالح بنایی دارای بازش از مقالاتی است که در این شماره مجله به چشم می‎خورد.
همچنین در این شماره دو مقاله با عناوین مدیریت بحران: از تئوری تا اجرا و طرح درون سازمانی مدیریت بحران: شناخت، ارتباط، هماهنگی و کنترل به چشم می‎خورد.
مجله بین‎‌المللی زلزله‌‎شناسی و مهندسی زلزله توسط پژوهشگاه بین‌‎المللی زلزله‌‎شناسی و مهندسی زلزله و به مدیر مسؤولی و سردبیری دکتر عباسعلی تسنیمی منتشر می‎شود.

 

بازگشت به ابتدای صفحه

اولین گردهمایی مربیان ویژه نهمین مانور سراسری زلزله و ایمنی برگزار شد

روابط عمومی/  اولین گردهمایی مربیان ویژه نهمین مانور سراسری زلزله و ایمنی، صبح دیروز در وزارت کشور برگزار شد.
رئیس بخش آموزش همگانی پژوهشگاه بین‎‌المللی زلزله‎‌شناسی و مهندسی زلزله ضمن اعلام این مطلب، افزود: این گردهمایی به منظور استفاده بهینه از توان و تجارب تخصصی و آموزشی مربیان مدارس و انتقال آن به دانش‌‎آموزان طراحی شده است؛ که براساس هماهنگی‎‎‌های انجام گرفته آموزش‎های لازم توسط کادر مجرب جمعیت هلال‌‎احمر به مربیان ارایه شد.
فرخ پارسی‌‎زاده گفت: هدف از برگزاری این گردهمایی یکروزه که حدود 200 نفر از مربیان مدارس شهر تهران در آن حضور داشتند؛ آشنایی شرکت‌‎کنندگان با پدیده زلزله، موقعیت لرزه‎‌خیزی شهر تهران و نیز نحوه ارایه آموزش‎‌های لازم در روز اجرای مانور است.
وی اضافه کرد: این گردهمایی به همت بخش آموزش همگانی پژوهشگاه بین‌‎المللی زلزله‎‌شناسی و مهندسی زلزله و با مشارکت کمیته ملی کاهش اثرات بلایای طبیعی وزارت کشور و نیز جمعیت هلال‌‎احمر ایران برگزار گردید.

 

بازگشت به ابتدای صفحه

گزارش مراسم افتتاح ایستگاه لرزه‌‎نگاری باندپهن استان زنجان
 

 

روابط عمومی/  ایستگاه لرزه‌‎نگاری باندپهن استان زنجان، صبح روز چهارشنبه 25 مهر ماه 1386. با حضور دکتر «عباسعلی تسنیمی»، رئیس پژوهشگاه بین‎‌المللی زلزله‌‎شناسی و مهندسی زلزله، مهندس «قوام نوذری» استاندار زنجان، و جمعی دیگر از مسؤولان پژوهشگاه و استان زنجان رسماً افتتاح شد.
این ایستگاه شانزدهمین ایستگاه لرزه‌‎نگاری باندپهن کشوری از برنامه‌‎های توسعه شبکه لرزه‌‎نگاری است که به همت پژوهشگاه بین‎‌المللی زلزله‌‎شناسی و مهندسی زلزله و با همکاری استانداری استان زنجان، مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پایه زنجان، سازمان مسکن و شهرسازی و اداره کل منابع طبیعی استان زنجان راه‌‎اندازی گردید. ادامه مطلب

بازگشت به ابتدای صفحه

گفتگو با رییس پژوهشگاه: تهران هر روز میلرزد

روابط عمومی/  سالهاست در کشورمان شاهد تکرار سناریوی زلزله بوده و هستیم. سناریویی که با خواب و بی خیالی شروع می شود و با خواب و بی خیالی هم به پایان می رسد.
مردم و دولتی که در خواب غفلت درخصوص وقوع زمین لرزه هستند و پس از وقوع زلزله و خسارات بی شمار جانی و مالی ، شاهد اشک و ناله از طرف مردم و فراخوان عمومی برای ارسال کمکها از طرف دولت هستیم !
در این میان ، مردم نه تنها خود را قربانی زلزله بلکه قربانی سیاست‌های دولت در زمینه حوادث غیرمترقبه دانسته و تمام تیرهای نقصان و کم کاری را به سوی دولت و دستگاه های اجرایی نشانه می روند
. دولت هم با ارائه آمار و ارقامی که از سوی هیچ نهاد بی طرفی تایید و یا رد نمی شود، اقدام به توجیه عملکرد خود کرده و خود را مبرا از هر گونه عملکرد اشتباهی می داند.
در نهایت هم هیاهو با بلا خواندن یک سری پدیده طبیعی به اتمام می رسد. هفته کاهش بلایای طبیعی بهانه ای بود تا با دکتر عباسعلی تسنیمی ، رئیس پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله ، درباره این پدیده طبیعی که در حال حاضر به یک بلیه و فاجعه انسانی مبدل شده ، به گفتگو بنشینیم. ادامه خبر

«منبع»

 

بازگشت به ابتدای صفحه

ایستگاه لرزه‌‎نگاری باند پهن استان زنجان افتتاح شد

روابط عمومی/  ایستگاه لرزه‌‎نگاری باندپهن استان زنجان، صبح امروز، 25 مهر ماه، با حضور استاندار استان زنجان، رئیس پژوهشگاه بین‎‌المللی زلزله‌‎شناسی و مهندسی زلزله و جمعی دیگر از مسؤولان، رسماً افتتاح شد.
مدیر شبکه لرزه‎‌نگاری باندپهن پژوهشگاه بین‌‎المللی زلزله‌‎شناسی و مهندسی زلزله ضمن اعلام مطالب فوق، افزود: این ایستگاه، شانزدهمین ایستگاه لرزه‌‎نگاری باندپهن کشوری است که توسط پژوهشگاه مذکور راه‌‎اندازی شده است.
دکتر «غلام جوان‎‌دولویی» هدف از احداث این ایستگاه را ثبت دقیق و قابل اعتماد رویدادهای لرزه‎‌ای طبیعی در منطقه، محاسبه دقیق مشخصات زمین‎لرزه‎‌ها و اطلاع‎‌رسانی سریع به مراکز ذیربط دانسته و اضافه کرد: پردازش نهایی و جمع‌‎آوری اطلاعات جامع رویدادهای لرزه‌‎ای به طور پیوسته در بانک اطلاعات لرزه‌‎ای به منظور دسترسی سریع محققان و مطالعه و تحقیق بر فعالیت‎‌های لرزه‎‌خیزی منطقه، گسل‎های فعال و لرزه‌‎زا و فرابینی پهنه‌‎های لرزه‌‎خیز و نیز مطالعه پوسته زمین، تدوین اطلاعات قابل اعتماد در مطالعات پیش‌‎بینی زلزله‌‎ها و تعیین پارامترهای فیزیکی ساختار پوسته و جبه و نهایتاً برآورد قابل اعتماد احتمال خطر وقوع زلزله از جمله اهداف راه‌‎اندازی این ایستگاه لرزه‌‎نگاری است.
وی خاطرنشان کرد: تمام اطلاعات لرزه‌‎ای ثبت شده توسط این ایستگاه به صورت پیوسته از طریق سیستم ماهواره‎‌ای به مرکز شبکه واقع در تهران ارسال شده و همزمان با اطلاعات سایر ایستگاه‌‎ها به صورت شبانه‌‎روزی پردازش می‎گردد.
دکتر جوان‎‌دولویی افزود: پس از ثبت هر رویداد لرزه‌‎ای ظرف کمتر از 20 دقیقه، اطلاعات زمین‎لرزه‌‎های رخ داده در کشور و منطقه به صورت پیام کوتاه برروی تلفن همراه مسؤولان استانی محل وقوع رویداد و یا از طریق پست الکترونیکی مخابره می‎شود.
مدیر شبکه لرزه‌‎نگاری باند پهن پژوهشگاه بین‎‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، گفت: ایستگاه لرزه‌نگاری باندپهن استان زنجان در زمینی به مساحت 22 هزار و 500 مترمربع از اوایل اردیبهشت 86 آغاز به ساخت گردید و اواخر شهریور ماه سال‎جاری آغاز به کار کرد.
دکتر غلام جوان‌‎دولویی در پایان تصریح کرد: اعتبار مالی ساخت و تأسیس ساختمان ایستگاه از طریق طرح‎های مصوب سفر استانی ریاست جمهوری به استان زنجان تأمین شده و هزینه تجهیز آن از محل اعتبار پژوهشگاه بین‌‎المللی زلزله‌‎شناسی و مهندسی زلزله تأمین گشته که هزینه‌‎ای بالغ بر 40 هزار دلار بوده است.

بازگشت به ابتدای صفحه

سخنرانی پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش‌های ناشی از زلزله

 

روابط عمومی/ «پهنه بندی خطر زمین‌لغزش‎‌های ناشی از زلزله»، عنوان سخنرانی علمی‌ای است که روز چهارشنبه، 25 مهر ماه در پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله برگزار می‎شود.
این هشتاد و پنجمین سخنرانی از مجموعه سخنرانیهای علمی – آموزشی است که، انجمن مهندسی ایران برگزار می‎کند و سخنران آن، دکتر «محمدرضا مهدویفر» استادیار پژوهشکده ژئوتکنیک پژوهشگاه است.
قابل ذکر است که مراسم مذکور رأس ساعت 15:00 در اتاق 305، طبقه سوم پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی واقع در خ فرمانیه، خ دیباجی شمالی، خ ارغوان غربی، پلاک 26، برگزار می‎شود:
شرکت  کلیه  دانش‌پژوهان و  علاقمندان  در این سخنرانی آزاد بوده  و جهت  کسب  اطلاعات  بیشتر می‎توان  با  شماره  تلفن‌های  19-22831116 (داخلی 553) تماس گرفته و یا به پایگاه اینترنتی انجمن مهندسی زلزله ایران به نشانی www.IEEA.ir مراجعه کرد.

 

بازگشت به ابتدای صفحه

بازدید اعضای هیات علمی پژوهشگاه از برج مخابراتی میلاد
 

روابط عمومی/ احداث و بهره‌‎برداری از «برج میلاد» تهران به زودی آغاز می‎شود و ما شاهد پایان یافتن موفقیت‌‎آمیز یکی از پروژه‎‌های بزرگ در زمینه مخابرات و ارتباطات خواهیم بود.
صبح روز 17 مهر ماه سال‎جاری اعضای هیأت‌علمی پژوهشگاه بین‌‎المللی زلزله‌‎شناسی و مهندسی زلزله، از بخش‎های مختلف پروژه میلاد بازدید به عمل آوردند.

مجری این طرح شرکتی است وابسته به شهرداری تهران، به نام «یادمان سازه» که یکی از کارشناسانش می‎گوید: ایده ساخت یک برج مخابراتی – تلویزیونی در تهران به منظور همگامی با رشد ارتباطات و فناوری اطلاعات حدود 10 سال پیش مطرح شد و پس از مطالعات دقیق و گسترده درخصوص امکان و چگونگی ساخت آن، طرح رسماً از سال 75 شروع به کار کرد. ادامه مطلب

 

بازگشت به ابتدای صفحه

8 آذر ماه سال‎جاری

نهمین مانور سراسری زلزله و ایمنی در کشور برگزار می‎شود
 

روابط عمومی/ نهمین مانور سراسری «زلزله و ایمنی» روز پنجشنبه 8 آذر ماه سال‎‌جاری، با نواختن زنگ زلزله، بطور همزمان در مدارس سراسر کشور برگزار می‎شود.

این مانور سراسری به همت پژوهشگاه بین‎‌المللی زلزله‎‌‎شناسی و مهندسی زلزله و با همکاری ستاد حوادث و سوانح غیرمترقبه کشور، وزارت آموزش و پرورش، سازمان صدا و سیما و جمعیت هلال‌‎احمر برگزار خواهد شد.

به گزارش‌ روابط عمومی‌ پژوهشگاه بین‌‎المللی زلزله‎‌شناسی‌ و مهندسی‌ زلزله، هدف‌ از اجرای‌ این مانور، افزایش‌ سطح‌ آگاهی دانش‌‎آموزان در مورد زلزله و ایجاد آمادگی برای انجام واکنش‎های صحیح و سریع در برابر آن، آشنایی دانش‌‎آموزان با حوادث طبیعی و چگونگی مقابله با آن جهت ایجاد آرامش روانی و برانگیختن حس کنجکاوی دانش‌‎آموزان نسبت به پدیده‌‎های طبیعی است.

ایجاد فرهنگ ایمنی و مقاوم‌‎سازی و نیز کاهش تلفات و خسارات ناشی از زلزله، از جمله دیگر اهداف اجرایی نهمین مانور سراسری زلزله و ایمنی است.

قابل ذکر است که این مانور از سال 1375 به پیشنهاد پژوهشگاه بین‎‌المللی زلزله‌‎شناسی و مهندسی زلزله در مهدکودک‌‎ها و مدارس ابتدایی تهران، به اجرا درآمد و‌ از‌ سال 1378 به‌ سراسر کشور‌ تسری یافت. همچنین‌ به منظور‌ هرچه‌ بهتر برگزار شدن‌ مانور، تفاهم‌نامه‌ای در سال 1381 بین وزارتخانه‌‎های علوم، تحقیقات و فناوری، کشور و آموزش و پرورش و نیز جمعیت هلال‌‎احمر و سازمان صدا و سیمای ج.ا.ا به امضاء رسید که در آن بر استمرار، بسط و گسترش فعالیت‎های مانور سراسری زلزله و ایمنی تأکید شد.

 

بازگشت به ابتدای صفحه

12 سخنرانی علمی – تخصصی

در پژوهشگاه بین‌‎المللی زلزله‌‎شناسی و مهندسی زلزله برگزار می‎شود

 

روابط عمومی/ فهرست سخنرانی‎‌های علمی – تخصصی پژوهشکده زلزله‌‎شناسی پژوهشگاه بین‎‌المللی زلزله‌‎شناسی و مهندسی زلزله ویژه فصل پائیز اعلام شد.

این سخنرانی‎‌ها که از سوم مهر ماه سال جاری برگزار می‎گردد، شامل موضوعات؛ پهنه‌‎بندی خطر سونامی در دریای مازندران، کاربرد تئوری اغتشاش در ارزیابی پیش‌‎نشانگرهای ژئوفیزیکی در شمال‎غرب ایران، مطالعه اثر ساختگاه براساس طیف‎های پاسخ جنبش شدید زمین، مطالعه ریسک زلزله و کاربرد آن در بررسی‎‌های بیمه، مروری بر روشهای نقشه‎‌برداری شهری، لرزه‎‌خیزی سه ساله ایران با استفاده از شبکه باند پهن ملی، چالش‌‎های برآورد و مدیریت ریسک از نظر خطر زلزله، ویژگی‎های زمین‎‌شناختی زمین‎لرزه کهک قم، کاربرد روش‎های ژئوفیزیکی در تشخیص چشمه‎‌های لرزه‌‎زا، پردازش داده‎‌های شتابنگاری مطالعه ویژه حوزه نزدیک، کاربرد GIS در مدیریت بحران در نواحی شهری و شبیه‎‌سازی جنبش زمین در حوزه نزدیک خواهند بود.

قابل ذکر است که در هر ماه چهار سخنرانی و مجموعاً 12 سخنرانی علمی – تخصصی طی سه ماه فصل پائیز از سوم مهر لغایت 27 آذر انجام خواهد شد، که ساعات شروع سخنرانی‎ها رأس ساعت 14 و مکان آنها در طبقه سوم، اطاق 305 پژوهشگاه بین‎‌المللی زلزله‌‎شناسی و مهندسی زلزله واقع در خیابان فرمانیه، دیباجی شمالی، خ ارغوان خواهد بود.

-» اطلاعات بیشتر و جدول سخنرانی‌ها
 

بازگشت به ابتدای صفحه

مراسم آغاز سال تحصیلی جدید در
پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله برگزار شد

 

مراسم آغاز سال تحصیلی جدید، صبح امروز، اول مهرماه، در مرکز همایش پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله برگزار شد.

طی این مراسم که با حضور جمعی از اساتید و دانشجویان و اعضای هیأت علمی این پژوهشگاه برگزار شد؛ دانشجویان پذیرفته شده جدید در مقاطع تحصیلی کارشناسی‌ارشد و دکترا، ضمن آشنایی با پژوهشگاه و اهداف آن، رسماً سال تحصیلی جدید را آغاز کردند.

در ابتدای این مراسم، رئیس پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، به ایراد سخنرانی پرداخته و ضمن معرفی فعالیت‎های پژوهشگاه و تبیین اهداف آن، مجموعه دستاوردهای آن را سودمند و ارزنده خواند.

دکتر «عباسعلی تسنیمی» افزود: برای تأسیس این پژوهشگاه زحمات فراوانی کشیده شده و درست در مقطعی از زمان که توجه به مسأله زلزله در کشورمان در طاق نسیان و فراموشی بود، این پژوهشگاه فعالیت خود را آغاز کرد؛ که باید اهداف والا و بلندی را محقق سازد.

دکتر تسنیمی ضمن اظهار امیدواری جهت رسیدن از وضعیت موجود به وضعیت مطلوبتر افزود: پژوهشگاه باید بتواند محققان و پژوهشگران برجسته‎ای را تربیت کرده و تحویل جامعه دهد؛ و برای تحقق چنین امری لازم است تلاش علمی صادقانه و خستگی‌‎ناپذیر، فعالیت‎های علمی – تخصصی را برمبنای پژوهش‎های مأموریت‎گرا و رافع نیازهای کشور سوق داد.

در ادامه این مراسم معاون پژوهشی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی، فلسفه وجودی تأسیس این پژوهشگاه را کاهش آثار نامطلوب زلزله عنوان کرد.

دکتر «محمود حسینی» با اشاره‌ای مختصر به ساختار پژوهشگاه، آن را مرکب از چهار پژوهشکده، یک مرکز پیش‌بینی زلزله و گروه‎های پژوهشی مختلف خواند، که هر گروه وظیفه و مأموریت خاص خود را دارد.

در ادامه این مراسم، مدیر تحصیلات تکمیلی پژوهشگاه، یکی از مهمترین دلایل ایجاد پژوهشگاه را ضرورت آن در کشور دانسته و گفت: از آنجایی که کشور ما در یک نوار لرزه‌خیز قرار دارد که طی سالهای متمادی زمین‌لرزه‌های مخرب فراوانی از جمله زلزله‌های طبس، بم، رودبار و منجیل و ... در آن رخ داده که تبعات منفی فراوانی را بر کشور تحمیل کرده است؛ لذا وجود چنین پژوهشگاهی امری ضروری و اجتناب‌ناپذیر است.

دکتر «حسین حمزه‌لو» افزود: فعالیت‎های آموزشی پژوهشگاه در راستای گسترش تحصیلات تکمیلی اولین بار در سال 73 و در رشته مهندسی عمران، گرایش زلزله انجام گرفت و این روند گسترش تحصیلات تکمیلی همچنان ادامه یافت به طوری که امسال برای اولین بار در مقطع کارشناسی‌ارشد در رشته زلزله‌شناسی پذیرش دانشجو صورت گرفت.

در پایان مراسم، دانشجویان از آزمایشگاههای تخصصی ژئوتکنیک و مهندسی سازه پژوهشگاه بازدید به عمل آورده و از نزدیک با نحوه کار دستگاه‎های مختلف آشنا شدند.

شایان ذکر است پژوهشگاه بین‎‌المللی زلزله‎‌شناسی و مهندسی زلزله از سال 1368 تأسیس و دارای چهار پژوهشکده تخصصی مهندسی سازه، مهندسی ژئوتکنیک، زلزله‎‌شناسی و مدیریت خطرپذیری است؛ همچنین یک مرکز ملی پیش‌بینی زلزله نیز در این پژوهشگاه فعال است. در حال حاضر بیش از 121 دانشجو در مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا در این پژوهشگاه مشغول به تحصیل هستند.

بازگشت به ابتدای صفحه

دفاع از رساله دکتری در رشته مهندسی عمران - زلزله

روابط عمومی/ «ارائه روشهای نوین جهت پردازش داده‎‌های لرزه‎ای» (به منظور استفاده در مسأله حل معکوس) عنوان پایان‎‌نامه‌‎ای است که روز چهارشنبه، چهارم مهرماه مورد دفاع قرار خواهد گرفت.

قابل ذکر است که این پایان‎‌نامه توسط «انوشیروان انصاری» جهت دریافت درجه دکترا، در رشته مهندسی عمران گرایش زلزله تهیه شده و دکتر «اسدا... نورزاد» و «مهدی زارع» به ترتیب اساتید راهنما و مشاور پایان‎‌نامه مذکور می‎باشند.

جلسه دفاعیه پایان‎‌نامه مذکور روز چهارشنبه، 4 مهر ماه، رأس ساعت 14:30 در دانشکده فنی دانشگاه تهران – ساختمان هیدورلیک – اتاق H1 برگزار خواهد شد.

 

برخورد انحصارطلبانه با اطلاعات در مراكز پژوهشی از مشكلات این بخش است

مشاور دفتر همكاری‌های علمی و فناوری ریاست جمهوری گفت: برخورد انحصارطلبانه با اطلاعات در مراكز تحقیقی و پژوهشی یكی از مشكلات این بخش است.
دکتر محمد رضا نظری در نشست تخصصی پژوهش ماموریت گرا و مدیریت راهبردی افزود: در حال حاضر تمام نقاط صنعتی و فن آوری در کشور به صورت مجازی وجود دارد و در دنیا به ایران کاریکاتور صنعتی می گویند.
وی گفت: باید ادبیات صحیح فن آوری در کشور به وجود بیاید زیرا تحقیق، پژوهش و توسعه به مدیریت فن آوری وابسته است.
وی ادامه داد: مفهوم فن آوری در کشور تنها به سخت افزارها و اجسام فیزیکی نسبت داده می شود در حالی که فناوری در دنیا از تعامل چهار بعد حیاتی انسان افزار، سازمان افزار، دانش افزار و سخت افزار به وجود می آید.
نظری با اشاره به اینکه کشوری را می توان صاحب فن آوری دانست که انسان های لایق دارای استعداد را در جهت دانش و مدیریت‌های زنده هدایت می کند، افزود: اصلی ترین مشکل کشور عدم هماهنگی و حضور ابعاد حیاتی فن آوری است.
وی خاطر نشان کرد: در حال حاضر یکی از اصلی ترین نقاط ضعف کشور در رسیدن به فن آوری نوین عدم وجود مدیریت راهبردی در سازمان ها و نهادهای مختلف است.
نظری تصریح کرد: با مدیریت راهبردی نتیجه ای ارائه می شود که علی رغم کوتاه مدت بودن آن آثار بلند مدتی داشته باشد، منابع زیادی از زمان و هزینه های کشور به آن اختصاص داده شوند و چند بعدی و چند وجهی باشد.
معاون توسعه ارتباطات علمی مرکز تحقیقات مخابرات ایران اظهار داشت: برای رسیدن به ایده آل مورد نظر تصویر کردن خواسته ها است که نیازمند ریزبینی و جزئیات است و با کلی و گویی نمی توان به جایگاه مناسبی رسید.
وی ادامه داد: به عنوان مثال طرح سند چشم انداز 20 ساله تنها در صورتی می تواند موفق باشد که در مسیر آن از کلی گویی و بزرگنمایی پرهیز کرد.
نظری گفت: برای ارائه برنامه راهبردی نظیر سند چشم انداز 20 ساله باید مدیریت راهبردی تمام جزئیات نظیر بودجه در نظر گرفته شده، زمان شروع و پایان فعالیت، مسوولین اجرایی را بررسی کند.
وی اظهار داشت: در اهداف سازمان مدیریت گرا باید تک تک پروژه ها و به عبارتی مولکول های موجود در آن با هماهنگی و دیده یکسان نگریسته شود.
نظری خاطر نشان کرد: رسیدن به مدیریت مناسب در بخش های مختلف کشور باید تحقیق، آموزش، برنامه ریزی های کوتاه مدت و بلندمدت صورت گیرد.

بازگشت به ابتدای صفحه

 زلزله طبس، همچنان سکاندار زلزله‌های ویرانگر

ساعت هفت شب ‪ ۲۵‬ شهریور ماه سال ۱۳۵۷‬ زلزله‌ای به بزرگی 4/7 در مقیاس ریشتر شهر تاریخی طبس را لرزاند كه در پی آن حدود  ۲۰‬ هزار نفر از هموطنان ما جان باختند.
اکنون بعد از گذشت 29 سال از وقوع این زلزله دلخراش، همچنان به عنوان بزرگترین زلزله در تاریخ اخیر ایران ثبت شده است.
طبس كه زمانی نگین كویر ایران بود در زمانی كوتاه به شهری خاموش و تاریك تبدیل شد.
رییس پژوهشكده زلزله‌شناسی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله روز یكشنبه به مناسبت سالگرد این واقعه به خبرنگار گروه علمی ایرنا گفت: چون زلزله طبس در زمان انقلاب اسلامی، یعنی یك هفته بعد از ‪ ۱۷‬شهریور ‪ ۱۳۵۷‬رخ داد ، باعث شد تا حكومت وقت در آن زمان نتواند عملا رسیدگی و خدمات رسانی كاملی را به زلزله زدگان ارایه دهد.
مهدی زارع افزود: به دلیل عدم آمادگی و آگاهی از نحوه برخورد با چنین حادثه‌ای ، حتی بازماندگانی كه از اطراف برای كمك به منطقه زلزله زده آمده بودند تا ساعتی قادر به شناخت موقعیت خود در شهر ویران شده طبس نبودند.
وی اظهار داشت: شهر طبس درجایی از گسل‌های فعال قرار دارد كه بسیاری از شهرهای ما از جمله تهران، تبریز، مشهد و كرمان دراین موقعیت هستند كه می توانند شرایط مشابهی را داشته باشند.
وی با تاكید بر اهمیت آموزش و تدابیر ایمنی در كلان شهری مانند تهران گفت: تهران با توجه به جمعیت و اهمیت آن از لحاظ پایتخت بودن نیازمند توجه خاص مسوولان ذیربط مملكتی است.
زارع تاكید كرد: ما باید با یك ارزیابی چند جانبه به این مسئله واقف شویم كه اكنون شرایط ما در مقابل وقوع یك زلزله چگونه است ، ایا آمادگی لازم در مقابل زلزله را داریم یا خیر
وی ادامه داد: با توجه به برخی اقدامات اخیر صورت گرفته در راستای آموزش نحوه برخورد با زلزله، مشخص كردن شهرهای معین، ایجاد ایستگاه‌های بحران، تهیه نقشه‌های زمین شناسی و غیره، ایا دارای آمادگی كامل هستیم؟ وی افزود: متاسفانه تاكنون ارزیابی در خصوص میزان درصد آمادگی در برابر زلزله در كشور صورت نگرفته است.
وی در پاسخ به این سوال كه ایا اقدامات صورت گرفته برای رویارویی با زلزله كافی است ؟ گفت: لازم است چنین ارزیابی صورت گیرد تا بتوان گفت كه ایا اقدامات كافی هست یا خیر. (خبرگزاری جمهوری اسلامی 25/6/86)

بازگشت به ابتدای صفحه

مراسم تودیع و معارفه سرپرست امور اداری و توسعه منابع انسانی برگزار شد

روابط عمومی/ مراسم تودیع و معارفه سرپرست امور اداری و توسعه منابع انسانی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله 25 شهریور ماه سال جاری برگزار شد.
در این مراسم که با حضور معاونان پژوهشگاه، رؤسای پژوهشکده‌ها و جمعی از مدیران و کارکنان برگزار شد، دکتر عباسعلی تسنیمی رییس پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله طی سخنانی با تبریک حلول ماه مبارک رمضان، اظهار داشت: درست کار کردن و صحیح انجام دادن وظایف، موضوعی بسیار مهم و تأثیرگذار بر سایر فعالیت‌ها است. برای توفیق بیشتر در انجام وظایف، لازم است زمینه تحقق را از درون خود آغاز کنیم. ضمناً ایشان یادآور شد همه فعالیت‌های جنبی باید به نحوی باشد که نیازهای پژوهش و کارهای علمی به سرعت و سهولت تحقق یابد. وی در بخش دیگری از سخنان خود با دعوت همگان به برقراری تعامل و مشارکت در برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری گفت: فضای کاری باید به گونه‌ای باشد که موجب بالندگی، شادکامی و صمیمیت شود.
همچنین در این مراسم دکتر محمد آریامنش معاون اجرایی پژوهشگاه طی سخنانی با تأکید بر انجام کلیه امور در چارچوب ضوابط و مقررات گفت: پژوهش خوب مستلزم بسترهای مالی و اداری قانونمند است.
در ادامه، مهندس مسعود تقابنی مدیر جدید امور اداری و توسعه منابع انسانی طی سخنانی به تشریح برخی برنامه‌های خود در این بخش پرداخت.
در پایان مراسم دکتر عباسعلی تسنیمی رییس پژوهشگاه با اهداء یک لوح سپاس از تلاش‌های مهندس سید میرزا علی غنی‌زاده مدیر سابق امور اداری و توسعه منابع انسانی قدردانی کرد.

بازگشت به ابتدای صفحه

مراسم آغاز سال تحصیلی جدید

 روابط عمومی/ مراسم آغاز سال تحصیلی جدید با حضور دانشجویان در تاریخ اول مهر ماه سال جاری (ساعت 10 صبح) در مرکز همایش پژوهشگاه برگزار می شود.

بازگشت به ابتدای صفحه

پایان نامه کارشناسی ارشد

موضوع: قابلیت اعتماد لرزه ای قابهای مهاربندی شده کمانش ناپذیر
دانشجو: امیرحسین سلمانپور
استاد راهنما: دکتر فریدون اربابی
تاریخ برگزاری: ‌چهارشنبه 28/6/86 ساعت: 13:30
مکان: طبقه سوم - اتاق 327

بازگشت به ابتدای صفحه

انتصاب سرپرست امور اداری و توسعه منابع انسانی

 روابط عمومی/ طی حکمی از سوی دکتر عباسعلی تسنیمی رییس پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، مهندس مسعود تقابنی به عنوان سرپرست امور اداری و توسعه منابع انسانی پژوهشگاه منصوب شد.
در بخشی از این حکم آمده است: امید است با اتکال به خداوند بزرگ و تکیه بر ارزشهای اسلامی در چارچوب ضوابط و مقررات در سامان بخشی امور اداری و بسترسازی توسعه منابع انسانی به منظور دستیابی به اهداف علمی، پژوهشی پژوهشگاه مؤثر بوده و زیر نظر معاون محترم اجرایی و نیز با همکاری و بهره مندی از تجارب پرسنل موجود در راستای خدمت به میهن اسلامی کوشا و موفق باشید.
همچنین در این حکم از زحمات مهندس غنی زاده در طول خدمت مسئولیت امور اداری تقدیر و تشکر به عمل آمد.

بازگشت به ابتدای صفحه

دفاع از پایان نامه کارشناسی ارشد

«شناسایی سازه‌های برشی پیچشی با استفاده از روش تغییرات افزوده» عنوان پایان‌نامه کارشناسی ارشدی است که روز شنبه 31 شهریور ماه ساعت 9:30 در اتاق 305 پژوهشگاه توسط بهار رادبد دفاع می‌شود.
استاد راهنمای این پایان‌نامه دکتر محسن غفوری آشتیانی می‌باشد.

بازگشت به ابتدای صفحه

نشست تخصصی «پژوهش ماموریت گرا و مدیریت راهبردی»

روابط عمومی/ پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله نخستین نشست تخصصی«پژوهش ماموریت گرا و مدیریت راهبردی» را در تاریخ 27 شهریور ماه سال جاری (ساعت 12-11) برگزار می کند.
در این نشست تخصصی، دکتر محمدرضا نظری مشاور دفتر همکاری های علمی و فناوری ریاست جمهوری پیرامون موضوع مذکور سخنرانی خواهند کرد.
دکتر محمدرضا نظری علاوه بر فعالیت در دفتر همکاری های علمی و فناوری ریاست جمهوری، به عنوان مشاور دفتر مطالعات و برنامه ریزی استراتژیک سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، مشاور مدیریت پژوهش و فناوری های نوین سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران و معاونت توسعه ارتباطات علمی مرکز تحقیقات مخابرات ایران، کارشناس برنامه های اقتصادی در شبکه های 4 و 5 و خبر صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز خدماتی ارایه کرده است.
 

بازگشت به ابتدای صفحه

همایش تخصصی « مدیریت خطرپذیری و بحران»
در پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله
 

روابط عمومی/ نخستین همایش آموزشی تخصصی « مدیریت خطرپذیری و بحران» از دهم آذر ماه به مدت چهار روز در پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله برگزار می‌شود.
مفاهیم پایه در مدیریت خطرپذیری و بحران لرزه‌ای، مبانی پیشگیری از اثرات زلزله، مبانی آمادگی در برابر زلزله، مبانی واکنش اضطراری در هنگام وقوع زلزله و مبانی بازسازی و بازتوانی از جمله محورها و موضوعات اصلی این دوره آموزشی می‌‌باشد.
علاقه‌مندان جهت کسب اطلاعات بیشتر و ثبت نام می‌توانند به پایگاه اینترنتی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله به نشانی www.iiees.ac.irمراجعه کنند.
بدیهی است به کلیه شرکت‌کنندگان از طرف پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله گواهی شرکت در دوره ارایه می‌شود.

بازگشت به ابتدای صفحه

ارائه روشی برای مقاوم‌سازی ساختمان‌های بتنی در برابر زلزله

روابط عمومی/ پژوهشگران پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله روشی کارآمد برای مقاوم‌سازی ساختمان‌های بتنی در برابر زلزله را آزمایش کردند.
دکتر فریبرز ناطقی الهی در گفت‌و‌گو با خبرنگار ما با اعلام این مطلب، گفت: بیشتر روش‌هایی که تاکنون در این زمینه ارائه شده، غیرعملی و در برخی موارد، کاربر بوده و سبب افزایش زیاد در وزن و اختلال در کاربری سازه می‌شود.
وی افزود: بعضی از روش‌های ارائه شده تنها برای سازه‌هایی با نوع مشخص کاربرد دارد. در این میان استفاده از ورق‌های پلیمری مسلح، پلیمرهای مسلح فیبری (FRP) یکی از روش‌هایی است که در سال‌های اخیر رایج گشته است.
دکتر ناطقی با اشاره به این مطلب که مقایسه نتایج تحلیل‌های کامپیوتری با نتایج آزمایشگاهی از تطابق بسیار مناسبی برخوردار بوده است، گفت: برای مطالعه مقاوم‌سازی قاب‌های بتنی با دیوار آجری فشاری با استفاده از پلیمرهای مسلح کربنی 4 نمونه آزمایشگاهی با مقیاس 2/1، پس از طراحی، ساخت و مقاوم‌سازی آزمایش شده است.
وی در پایان، آسانی کاربرد و انجام سریع عملیات مقاوم‌سازی، طراحی و اجرای متناسب با خصوصیات ساخت‌و‌سازهای موجود در سطح کشور، مختل نشدن کاربری ساختمان در زمان اجرای عملیات مقاوم‌سازی و جلوگیری از انهدام و ریزش دیوارهای آجری هنگام وقوع زلزله را از ویژگی‌های‌ این طرح برشمرد.

بازگشت به ابتدای صفحه

جلسه دفاع از رساله دکترای مهندسی عمران - مهندسی زلزله

موضوع: اولویت بندی شتابنگاشتها برای تحلیل دینامیکی غیرخطی
دانشجو: علیرضا آذربخت
استاد راهنما: دکتر محسن غفوری آشتیانی
استاد مشاور:  دکتر Matjaž Dolšek
تاریخ برگزاری: ‌شنبه 7/7/86 ساعت: 8:00
مکان: طبقه سوم - اتاق 305

چکیده :
طراحی بر اساس عملکرد 1، یک چارچوب جدید برای ارزیابی خطرپذیری لرزه ای سازه ها میباشد که در یک تعامل مناسب با کارفرما صورت میپذیرد. طراحی بر اساس عملکرد یکی از مهمترین پیشرفت های اخیر در مهندسی زلزله بوده که باعث تطابق بیشتر پروسه طراحی بر رفتار واقعی سازه شده است. در حالت کلی، هدف این روش بالا بردن سطح ایمنی در سازه ها است. یکی از مهمترین روشهایی که تا بحال در این مقوله مطرح شده، روش پیشنهادی مرکز تحقیقات مهندسی زلزله پاسیفیک2 میباشد. یکی از مهمترین بخش های این روش پیشنهادی، محاسبه پاسخ سازه بوده که پارامترهای تقاضا و ظرفیت لرزه ای سازه براین اساس بدست می ایند. در این روش پارامترهای تقاضا و ظرفیت سازه ای با استفاده از منحنی های ایدا3 محاسبه میشوند که این منحنی‌ها نیز بر اساس تعداد قابل توجهی از تحلیل های دینامیکی غیرخطی برای یک مجموعه مناسب زلزله های انتخابی بدست می ایند. بدیهی است که تحلیل های ایدا میتوانند بسیار زمانگیر باشند، از اینرو، در صورتی که بتوان تعداد زلزله های کمتر و هدفمندی را پیش از انجام این تحلیل ها انتخاب نمود، از حجم تحلیل های لازم در این زمینه کاسته خواهد شد. بدین منظور مفهوم اولویت بندی شتابنگاشت ها در این رساله مطرح شده است. با استفاده از این مفهوم، با تعداد اندکی از زلزله ها میتوان به منحنی‌های ایدا ی خلاصه شده واقعی (بر اساس تعداد بیشتری از زلزله ها) دست یافت. در این رساله، در قالب فرضیات موجود، نشان داده شده است که سه منحنی اصلی خلاصه شده ایدا (16، 50 و 84 درصد) را میتوان تنها با شش زلزله از لیست اولویت‌بندی با تقریب مناسبی پیش بینی نمود. بر این اساس میتوان حجم تحلیل غیرخطی سازه را به نحو چشمگیری کاهش داد. این روش قابل استفاده برای اهداف طراحی یا آزمایشگاهی نیز میباشد. چون در این موارد نیز عملا امکان استفاده از تعداد زیادی زلزله مقدور نمیباشد. همچنین با استفاده از این روش میتوان استفاده از زلزله های واقعی را جایگزین استفاده از زلزله های شبیه‌سازی شده مصنوعی نمود.

^{1- Performance Base Earthquake Engineering (PBEE)
2- Pacific Earthquake Engineering Research Center
3- Incremental Dynamic Analysis (IDA)}

بازگشت به ابتدای صفحه

سخنرانی علمی

موضوع: جامعه شناسی مصائب جمعی و مدیریت خطرپذیری لرزه ای
سخنران: خانم راضیه خزاعی
تاریخ برگزاری: ‌شنبه 17/6/86 ساعت: 14:00 - 15:00
مکان: طبقه سوم - اتاق 305

بازگشت به ابتدای صفحه

مراسم تودیع و معارفه مدیر روابط عمومی و بین‌الملل پژوهشگاه برگزار شد
 

 

مراسم تودیع و معارفه مدیر روابط عمومی و بین‌الملل پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله ششم شهریور ماه سال جاری برگزار شد.
در این مراسم که با حضور معاونان پژوهشگاه و رؤسای پژوهشکده‌ها و جمعی از مدیران و کارکنان برگزار گردید، دکتر عباسعلی تسنیمی رئیس پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله طی سخنانی با تبریک میلاد با سعادت تنها منجی عالم بشریت، اظهار داشت: خداوند انسان را اشرف مخلوقات خلق کرده پس انتظار دارد که انسان فعالیت‌های خود را به نحو شایسته‌ای در مسیر رضای خدا قرار دهد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با بیان این مطلب که در فعالیت‌ها و برنامه‌ریزی‌های بین‌المللی، اساسنامه پژوهشگاه باید مدنظر قرار گیرد، گفت: وظیفه روابط عمومی و بین‌الملل خیلی سنگین است، تعامل مستدام بدون توجه به فرهنگ و دانش امکان‌پذیر نیست.
همچنین در این مراسم، فرخ پارسی‌زاده مدیر اسبق روابط عمومی و بین‌الملل طی سخنانی گفت: از آنجایی که حق مردم است نسبت به پدیده زلزله آشنایی داشته و خود را در برابر آن ایمن کنند، بیشترین هدفم در دوره مدیریت روابط عمومی معطوف به این موضوع بوده است.
در ادامه، مهدی باقریان مدیر جدید روابط عمومی و بین‌‌الملل پژوهشگاه طی سخنانی به تشریح و تبیین سیاست‌ها و برنامه‌های جدید روابط عمومی و بین‌الملل پرداخت.
در پایان مراسم دکتر عباسعلی تسنیمی رئیس پژوهشگاه با اهداء یک لوح سپاس از تلاش‌های فرخ پارسی‌زاده مدیر سابق روابط عمومی و بین‌الملل قدردانی کرد.

بازگشت به ابتدای صفحه

فهرست مطالب:

• سخنرانی تخصصی درپژوهشگاه(18/9/86)

• اولین هفته باز در پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله برگزار مي‌شود(18/9/86)

• چهارشنبه، 21 آذر برگزار می‌شود سخنرانی آزمایش‌های غیرمخرب در سازه‌های فولادی(17/9/86)

• اولین دوره تخصصی مدیریت خطرپذیری و بحران لرزه‌ای در پژوهشگاه برگزار شد (12/9/86)

• با تصویب آیین‌نامه شورای انتشارات، شورای انتشارات پژوهشگاه تشكیل می‌شود (12/9/86)

• آغاز به کار کارگاه تخصصی « مدیریت خطرپذیری و بحران» (10/9/86)

• ایران : در برابر زمین لرزه آسیب پذیریم (10/9/86)

• با حضور رئیس پژوهشگاه بین‌‎المللی زلزله‌‎شناسی و مهندسی زلزله نشست خبری نهمین مانور سراسری زلزله و ایمنی برگزار شد(10/9/86)

• دانش‌‎آموزان مدارس سراسر کشور امروز پناهگیری صحیح هنگام مواجه شدن با زلزله را تجربه کردند (8/9/86)

• فردا بزرگترین مانور سراسری زلزله و ایمنی در مدارس سراسر کشور برگزار می‎شود (7/9/86)

• گفت‌وگو با دكتر عباس تسنیمی: محكم ایستادن مقابل زمین لرزه(7/9/86)

• برنامه‌‎های نهمین مانور سراسری زلزله و ایمنی اعلام شد (7/9/86)

• نهمین شماره مجله بین‎‌المللی زلزله‎‌شناسی و مهندسی زلزله منتشر شد (7/9/86)

• اولین گردهمایی مربیان ویژه نهمین مانور سراسری زلزله و ایمنی برگزار شد (6/8/86)

• گزارش مراسم افتتاح ایستگاه لرزه‌‎نگاری باندپهن استان زنجان (2/8/86)

• گفتگو با رییس پژوهشگاه: تهران هر روز میلرزد (28/7/86)

• ایستگاه لرزه‌‎نگاری باند پهن استان زنجان افتتاح شد (28/7/86)

• سخنرانی پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش‌های ناشی از زلزله (24/7/86)

• بازدید اعضای هیات علمی پژوهشگاه از برج مخابراتی میلاد (17/7/86)

• 8 آذر ماه سال‎جاری نهمین مانور سراسری زلزله و ایمنی در کشور برگزار می‎شود (16/7/86)

• سخنرانی علمی – تخصصی در پژوهشگاه بین‌‎المللی زلزله‌‎شناسی و مهندسی زلزله برگزار می‎شود (3/7/86)

• مراسم آغاز سال تحصیلی جدید در پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله برگزار شد (1/7/86)

• دفاع از رساله دکتری در رشته مهندسی عمران - زلزله  (1/7/86)

• برخورد انحصارطلبانه با اطلاعات در مراکز پژوهشی از مشکلات این بخش است (28/6/86)

• زلزله طبس، همچنان سکاندار زلزله های ویرانگر (25/6/86)

• برگزاری مراسم تودیع و معارفه سرپرست امور اداری و توسعه منابع انسانی (25/6/86)

• مراسم آغاز سال تحصیلی جدید (25/6/86)

• پایان نامه کارشناسی ارشد (قابلیت اعتماد لرزه ای قابهای مهاربندی شده کمانش ناپذیر) (25/6/86)

• انتصاب سرپرست امور اداری و توسعه منابع انسانی (21/6/86)

• دفاع از پایان نامه کارشناسی ارشد (21/6/86)

• نشست تخصصی «پژوهش مأموریت گرا ومدیریت راهبردی» (20/6/86)

• همایش تخصصی «مدیریت خطرپذیری و بحران» (19/6/86)

• ارائه روشی برای مقاوم سازی ساختمانهای بتنی در برابر زلزله (19/6/86)

• جلسه دفاع از رساله دکترای مهندسی عمران - مهندسی زلزله (اولویت بندی شتابنگاشها برای تحلیل دینامیکی غیرخطی) (18/6/86)

• سخنرانی علمی خانم راضیه خزاعی (جامعه شناسی مصائب جمعی و مدیریت خطرپذیری لرزه ای) (13/6/85)

• مراسم تودیع و معارفه مدیر روابط عمومی و بین الملل پژوهشگاه (10/6/86)