مدیریت بحران و نقش فضاهای باز در کاهش خطرات ناشی از زلزله
ما به مرگ انسانها به هنگام بروز زمين لرزه بيش از حد عادت کرده يم ، حال بيد بياموزيم که چگونه آنان را به هنگام زلزله ، زنده نگاه داريم .
شيد بندرت بتوان هنري يافت که به اندازه معماري با زندگي مردم پيوند داشته باشد ، هنر معماري از بارزترين جلوه هي فرهنگ هر قوم و هر دوره تاريخي و نميشگر فضي زيست آدمي است و در مقوله گفتگوي تمدنها بهترين و کارآمد ترين تکنيک جهت انتقال فرهنگ غني خودي مي باشد .
مقاله حاضر گامي است در جهت طراحي بهينه شهري و بحداقل رساندن کاهش آسيب پذيري ناشي از زلزله و طريقه استفاده از فضا هي باز در موقعيت بحران ، اميد آنکه سير پژوهشگران و متخصصان ما را ياري نميند.
اصولا برخورد ما با مساله زلزله بيد بکلي تغيير کند . ينکه وقتي حادثه ي رخ داد سازمانها و نهاد هي گوناگون بسيج شوند ، امداد هي لازم را برسانند و بعد هم بروند دنبال کارشان درست نيست . ين رويه بيد تغيير کند . به زلزله يا پديده هيي مانند آن نبيد با ين ديد نگاه کرد .
پديده هيي مثل سيل ، خشکسالي ، هجوم آفات طبيعي و ... پديده هي مستمر و دائمي کشور ما هستند و نه حوادث نادر .
در طول تاريخ هميشه در يران زلزله بوده است ، سيل هميشه بوده است ، بدليل شکل خاص فلات يران ، خشکسالي بصورت ادواري هميشه بوده است و ... ينها پديده هي دائمي جامعه ما بوده و هست .
ين پديده ها هر بار که رخ مي داده اند نظام توليدي و اجتماعي را نابود مي کردند ، گسست يجاد مي کردند ، و تمدن و پيشرفت را به عقب مي انداختند . هر ده – دوازده سال يکبار در يران يک زلزله مهم اتفاق مي افتد .
بر همين منوال زلزله جنوب در سال 1332 ، زلزله بوئين زهرا در سال 1340 ، زلزله کاخک و فردوس در سال 1347 ، زلزله طبس در سال 1357 و زلزله گيلان و زنجان در سال 1369 و ...
پس مي توان از نظر جامعه شناسي ، جامعه يراني را جامعه ي بر آمده در دل فاجعه هي طبيعي ناميد يعني جامعه ي که زندگي اجتماعي آن در طول تاريخ دراز مدتش در دل فاجعه هي طبيعي شکل گرفته است .
با چنين دريافتي ، زلزله و ديگر بليي طبيعي را بيد امري مستمر ديد و بيد برنامه ريزي خاصي داشت .
زلزله يک پديده طبيعي است که وقوع آن اجتناب ناپذير است اما جلوگيري از خطرات احتمالي آن امکان پذير مي باشد ، مشروط بر ينکه بدانيم در کجا زندگي مي کنيم و آنچه را که مي سازيم ، چگونه مي سازيم . زمين زير پي ما کره گداخته ي است که تابع فعل انفعالات دروني خود مي لرزد ، فوران مي کند و فاجعه ببار مي آورد.
امروز بيش از دو ميليارد انسان در مناطق زلزله خيز و در مساکني زندگي مي کنند که در طرح و ساخت بني مسکونيشان هيچگونه مقاومت و پيداري در برابر حوادث ناگوار و غير مترقبه طبيعي بخصوص زلزله پيش بيني نشده است . ين افراد مجبورند همچنان و بدليلي از همين بنا هي قديمي و ابتديي استفاده نميند و بي شک اولين قربانيان ين قبيل حوادث نيز از همين افراد مي باشند.
نخستين گام در مصون نگاهداشتن شهر ها و منازل مسکوني ين دو ميليارد انسان و تضمين آسيش و آرامش در زندگيشان در برابر فاجعه زلزله اتخاذ تدابير و بهره جويي از تمامي دانسته ها و دانش هي ذيربط در ين خصوص است، بويژه کسب اطلاعات کافي از سطح زمين ، درون آن و بررسي تمامي عوامل فيزيکي خاک ، آب و موقعيت جغرافييي و جوي منطقه ي که در آن عناصر شهري و کانونهي زيستي را بر پا مي داريم .
در چنين موقعيتي مطالعات و تحقيقات وسيعي لازم است تا در هنگام بروز چنين اتفاقاتي بتوانيم آسيب پذيري ناشي از زلزله را کاهش دهيم . بدين خاطر ، مديريتي صحيح با اهدافي از قبل تعيين شده لازم است تا بتواند بدون تداخل امور با هم در راس کار هماهنگ کننده باشد .
نوشته شده توسط اقای
حسن بیگی
beygi.hassan@yahoo.com