مهندسی عمران

دستورالعم ل کاربرد.......................................................................................................................................................... 1

کلیا ت.............................................................................................................................................................................. 3

فص ل او ل. لول هها ی فولاد ی .......................................................................................................................................... 5

فص ل دوم. لول هها ی چدن ی. ............................................................................................................................................ 9

فص ل سوم. لول هها ی پ ی. و ی. سی.................................................................................................................................. 11

فص ل چهارم. لول هها ی پل یاتیل ن .................................................................................................................................... 16

فص ل پنج م. لوله ها ی آزبس ت سیما ن .............................................................................................................................. 18

فص ل ششم. لول هها ی مس ی............................................................................................................................................ 23

فص ل هفت م. شیرها ........................................................................................................................................................ 25

فص ل هشتم. قطعه انبسا ط ............................................................................................................................................. 30

فص ل نه م. لرز هگیر ....................................................................................................................................................... 32

فص ل دهم.

فص ل یازدهم. صاف ی ..................................................................................................................................................... 34

فص ل دوازدهم. دی گ حرارت ی آ ب گر م ......................................................................................................................... 36

فص ل سیزده م. دی گ بخار ............................................................................................................................................ 38

فص ل چهاردهم. مشع ل .................................................................................................................................................. 40

فص ل پانزده م. دستگاهها ی کنترل و انداز هگیر ی ........................................................................................................... 42

فص ل شانزدهم. آ ب گر م ک ن (نفت ی و گازی ) ................................................................................................................. 51

فص ل هفده م. رادیاتور ................................................................................................................................................. 53

فصل هیجدهم. آ ب سرد ک ن ........................................................................................................................................ 55

فصل نوزده م. کانا ل هوا، دریچه هوا و دودکش ........................................................................................................... 58

فصل بیست م. هواک ش ...................................................................................................................................................... 61

فصل بیست ویکم. فن کویل، یونیت هیتر .................................................................................................................... 63

فصل بیست ودو م. کولر آب ی ........................................................................................................................................ 66

فصل بیست وسوم. کولر گاز ی .................................................................................................................................... 68

فصل بیست وچهارم. الکتروپم پ .................................................................................................................................. 70

فصل بیست وپنجم. عای ق ............................................................................................................................................ 74

فصل بیست وهفتم. دستگاهها ی مبرد ........................................................................................................................... 79

فصل بیست و هشتم. بر ج خنک کنند ه ......................................................................................................................... 84

فصل بیست و نهم . لواز م شیرها بهداشتی، بهداشتی   .................................................................................................. 86

فصل سی ا م . وسایل آتشنشان ی .................................................................................................................................. 92

فصل سی و یکم . لواز م آشپزخان ه ............................................................................................................................... 95

فصل سی و دو م. سخت یگیر.......................................................................................................................................... 110

فصل سی و سو م . مخاز ن و مبدلها ............................................................................................................................... 113

فصل سی و چهارم . بستها و تکی هگاهها ....................................................................................................................... 116

فص ل س ی و پنج م . کارها ی دستمزد ی .......................................................................................................................... 118

پیوس ت 1) مصالح پا یکار ............................................................................................................................................ 120

پیوس ت 2) ضریب طبقا ت و ضریب ارتفاع .................................................................................................................. 123

پیوس ت 3) شر ح اقلا م هزین هها ی بالاسر ی ................................................................................................................... 126

پیوس ت 4) ضریب منطق ها ی ........................................................................................................................................ 128

پیوست ۵) دستورالعمل تجهیز و برچید ن کارگا ه ......................................................................................................... 129

پیوست 6) نحوه عمل برای تعیین قیمتهای جدید پیمانهایی که براساس این فهرست بها منعقد شده اند....................... 136

1. فهرس ت بها ی واحد پای ه رشت ه تاسیسا ت مکانیک ی ک ه ب هاختصار فهرس ت بها ی تاسیسا ت مکانیک ی نامید ه م یشود، شام ل، این دستورالعم ل

(دستورالعم ل کاربرد)، کلیا ت، مقدم ه فصلها، شر ح و بها ی واحد ردیفها و پیوستهای فهرس ت بها، ب هشر ح زیر اس ت:

پیوست 1) مصالح پا یکار.

پیوست 2) ضریب طبقا ت و ضریب ارتفا ع.

پیوست 3) شر ح اقلا م هزین هها ی بالاسر ی.

پیوست 4) ضریب منطق ها ی.

پیوست 5) دستورالعمل تجهیز و برچید ن کارگا ه.

پیوست 6) نحوه عمل برای تعیین قیمتهای جدید پیمانهایی که براساس این فهرست بها منعقد شده اند

2. نحو ه برآورد هزینه اجرا ی کار و تهیه فهرس ت بها و مقادیر

2 1. شر ح ردیفها ی این فهرس تبها، به نحو ی تهیه شد ه است که اقلا م عموم ی کارها ی رشته تاسیسا ت مکانیک ی را پوش ش دهد. در موارد ی که

اقلا م، تهیه ودر انتها ی گرو ه مربو ط، با شمار ه ردی ف جدید در ج م یشود. ای ن ردیفها، با علامت ستار ه مشخص و به عنوا ن ردیفها ی ستار ه دار

نامید ه م یشوند. بها ی واحد ردیفها ی ستار هدار، با رو ش تجزی ه قیم ت، محاسب ه و در برابر ردی ف مورد نظر درج م یشود. هرگا ه دستورالعملی

برا ی پرداخ ت ردیفها ی ستار هدار مورد نیاز باشد، مت ن لاز م تهیه و ب هانتها ی مقدمه فصل مربو ط با شمار ه جدید اضافه میگردد.

2 2. بها ی واحد ردیفهایی که شر ح آنها در این فهرست بها موجود است،اما بدو ن بها ی واحد هستند، به رو ش در ج شد ه در بند 2 1، تعیین

میشوند. این اقلا م نیز ردیفها ی ستار ه دار محسو ب میشوند.

2 3. شر ح و بهای واحد ردیفهای غیرپایه موضو ع بند 2 1 (اقلا م ستار ه دار)، و بهای واحد ردیفها ی غیرپایۀ موضو ع بند 2 2، باید هنگام

بررسی برآورد هزینه اجرا ی کار، به تصویب دستگا ه اجرایی برسد.

2 4. در کارهایی که جمع مبلغ برآورد ردیفها ی غیرپایه، بدون اعما ل ضریبها ی فهرست بها، نسبت به جمع مبلغ برآورد ردیفها ی فهرست بها

(پایه و غیرپایه) قب ل از اعمال ضرای ب و هزینه تجهیز و برچید ن کارگا ه، به تفکی ک در هر رشت ه، بیشتر از 20 درصد باشد، دستگا ه اجرایی باید

فن ی، ملا ک عم ل قرار گیرد.

2 5. برای هر ی ک از اقلامی که در کلیا ت یا مقدم ه فصلها، بها ی آنها ب هصور ت درصد ی از بها ی واحد ردی ف یا ردیفهای ی، یا رو ش دیگر،

محاسب ه م یگردد، در مقاب ل ردی ف یاد شد ه در ج شود. ای ن اقلا م ردیفها ی پای ه محسو ب م یشوند.

در صورتیکه برای تعیین بهای واحد یک قلم از کار، بیش از یک اضافه (یا کسر) بها پیش بینی شده باشد، جمع جبری اضافه یا کسر بها ملاک

عمل خواهد بود.

2 6. ب همنظور سهولت دسترس ی ب هردیفها ی مورد نیاز و امکان در ج ردیفها ی جدی د، ردیفهای هر فص ل با توجه ب هماهی ت آنها، ب هگروهها یا زیر

فصلها ی جداگان ها ی با شمار ه مشخ ص تفکی ک شد ه اس ت. شمار ه ردیفها ی فهرس تبها، شام ل ش ش رق م اس ت ک ه ب هترتی ب از سم ت چ پ، دو

شد ه اس ت.

2 7. هنگا م تهی ه برآورد، ب هجم ع بها ی واحد ردیفهای ای ن فهرس ت بها و ردیفهای غیر پای ۀ مربو ط ب هآ ن، ضریبها و هزینه ها ی زیر، طب ق رو ش

تعیی ن شد ه در بند 2 8، اعما ل م یشود.

. 2 7 1. ضریب طبقا ت و ضریب ارتفا ع، مطاب ق دستورالعم ل پیوس ت 2

.1/ 2 7 2. ضریب مربوط به هزینه بالاسر ی ک ه شر ح اقلا م آ ن ب هعنوا ن راهنما در پیوس ت 3 در ج شد ه اس ت، برابر 30

. 2 7 3. ضریب منطق ها ی، مطاب ق پیوس ت 4

. 2 7 4. هزین ه تجهیز و برچید ن کارگا ه مطاب ق دستورالعم ل پیوس ت 5

2 8. برای برآورد هزین ۀ اجرای هر کار، مقادیر اقلا م آ ن، بر اسا س نقش هها ی اجرایی و مشخصا ت فن ی، تعیی ن و بر حس ب ردیفها ی ای ن

فهرس ت بها و ردیفها ی غیر پای ه مربو ط، انداز هگیر ی م یشود. فهرست ی ک ه شام ل شمار ه، شرح ، واحد، بهای واحد، مقدار و بهای کل ردیفهاس ت،

تهی ه م یشود.

در ای ن فهرس ت، بهای ک ل هر ردی ف، حاص ل ضر ب مقدار در بها ی واحد آ ن ردی ف اس ت. از جم ع بهای ک ل ردیفها ی مربو ط ب ههر فص ل، مبل غ

فص ل، و از جم ع مبال غ فصلها،جم ع مبلغ ای ن فهرس ت بها برا ی کار موردنظر، به دس ت م یآید. ضریبها ی طبقا ت و ارتفا ع (بر حس ب مورد)،

6 و بر حسب مورد پیوس ت 2 فهرس تبها ضمیم ه ،5 ، هزین ۀ اجرا ی کار خواهد بود. ب همدار ک یادشد ه، کلیا ت، مقدم ۀ فصلها و پیوستهای 1

شد ه، مجموع ۀ تهی ه شد ه، ب هعنوا ن فهرس ت بها و مقادیرکار، یا برآورد هزین ۀ اجرا ی کار، نامید ه م یشود.

تبصر ه) در موارد ضرور ی، استفاد ۀ کام ل از دفترچه فهرس ت بها ی پای ه، برا ی تهی ه فهرس ت بها و مقادیر (برآورد هزینه اجرا ی کار)، با در ج

مقادیر موردنظر در برابر ردیفها ی مربو ط در دفترچ ه، و تهی ه برآورد ب هرو ش بند 2 8، بلامان ع اس ت.

4. در کارهایی ک ه برا ی برآورد هزین ه اجرا ی آنها، بیش از یک رشت ه فهرس ت بها ی پای ه مورد نیاز است ، فهرس ت بها و مقادیر یا برآورد هزین ه

اجرا ی هر بخش از کار ک ه مربو ط ب هیک رشت ه اس ت، طب ق دستورالعم ل کاربرد فهرس ت بها ی پای ه رشت ه مربو ط ب هطور جداگان ه تهی ه م یشود.

ملح ق م یشوند. در ای ن نو ع کارها تنها ی ک فهرس ت تجهیز و برچید ن کارگا ه برا ی ک ل کار (تما م رشت هها) تهی ه م یشود.

5. در مورد اجرای تاسیسات مکانیکی ساختمان، مهندس مشاور موظف است پیش از ارجاع کار، برای انجام عملیات و اقدامهای مشروحه

و نیز راهبری و (Testing, Adjusting and Balancing - TAB) زیر، مربوط به آزمایش، تنظیم و متعاد لسازی دستگا هها و سیستمها

نگهداری آ نها، مدارک و مشخصات فنی لازم را تهیه و جزو اسناد پیمان (مشخصات فنی خصوصی) قرار دهد.

1-5 . انجام آزمای شهای لازم و راه اندازی.

2-5 . تنظیم و متعاد لسازی سیستمها.

3-5 . تهیه کتا بهای راهبری و نگهداری و برنامه آموزش گروه راهبری ونگهداری.

4-5 . آموزش گروه راهبری و نگهداری (با پیش بینی هزینه).

5-5 . راهبری و نگهداری در دوره تضمین (با پیش بینی هزینه).

این فهرست بها به تاسیسات مکانیکی داخل ساختمان اختصاص دارد و تاسیسات مکانیکی یک محوطه یا چند ساختمان را نیز شامل می شود.

شبک ههای آب و فاضلاب محوط ههای بزرگ، مانند شهرکها، خارج از دامنه کاربرد این فهرست است.

1. مفاد کلیات ، مقدم ۀ فصلها و شر ح ردیفها، اجزای غیر قاب ل تفکی ک و مکم ل یکدیگر هستند.

2. شر ح ردیفها و شر ح در ج شد ه در مقدم ۀ فصلها و کلیا ت، ب ه تنهای ی تعیی ن کنندۀ مشخصا ت کام ل کار نیس ت، بلکه بها ی واحد هر ی ک از

داشت ه باشد.

3. قیمتها ی این فهرس ت بها، متوس ط هزین ۀ اجرا ی کارها ی مربو ط ب هرشت ۀ تاسیسات مکانیک ی بود ه و شام ل هزین هها ی تأمی ن و ب هکارگیر ی

کارگا ه، اتلا ف مصال ح، استقرار، نصب، شستشو و تمیز کردن و ب ه طور کل ی، اجرا ی کام ل کار اس ت. هزین ۀ آزمای ش و را هانداز ی ( بر حس ب

مورد) در بها ی واحد ردیفهای ای ن فهرس ت بها پی شبین ی شد ه اس ت. دستگاههای موضوع این فهرست بها، علاوه بر آنچه در کلیات، مقدمه

فصلها و شرح ردیفهای مربوط درج شده است، باید شامل کلیه قطعات و لوازم استاندارد بطور کامل بوده و آماده بهره برداری باشد.

4. قیمتها ی این فهرس ت بها، قیمتها ی کامل ی برا ی انجا م کار، طب ق نقش ه و مشخصا ت فن ی اس ت. هی چ گون ه اضاف ها ی باب ت عم ق یا ارتفا ع، و

اس ت، قاب ل پرداخ ت نیس ت.

5. در قیم ت ردیفها ی ای ن فهرس ت بها، هزین هها ی تهی ه، حم ل، نص ب، آزمای ش را هانداز ی منظور شده اس ت. برا ی اختصار از در ج عبار ت "تهی ه،

حم ل، نصب ، آزمایش و را هانداز ی" در شر ح ردیفها صرفنظر شد ه اس ت.

6. هزینه حمل مصال ح تا فاصل ه 30 کیلومتر در قیم ت ردیفها پی شبین ی شد ه اس ت و هزینه مازاد بر 30 کیلومتر برای هی چ یک از مصال ح

پرداخ ت نخواهد شد.

7. هزین ه تعبی ه مح ل عبور لول هها، کانالها و همچنین ساخ ت مح ل نص ب دستگاهها، در قیم ت ردیفها ی ای ن فهرس ت بها پی شبین ی نشد ه اس ت.

8. مبل غ مربو ط ب ه ضریبها ی طبقا ت، ارتفا ع، منطق ها ی، هزینه بالاسر ی و هزینه تجهیز و برچیدن کارگا ه، در صورتی ک ه در برآورد هزین ه اجرا ی

کار منض م ب ه پیما ن، منظور شد ه باشد، قاب ل پرداخ ت اس ت.

9. با نتیج ه گیر ی از مقایس ۀ فصلها ی ای ن فهرس ت بها با یکدیگر، یا مقایسۀ ای ن فهرس ت بها با فهرستهای دیگر، یا مقایسه آ ن با قیمتها ی روز یا

استناد ب هتجزی ه قیم ت، یا هر نو ع مقایس ه دیگر وجه اضاف ی بجز آنچه ب ه صراح ت تعیی ن شد ه اس ت، قاب ل پرداخ ت نیس ت.

10 . در هر بخش از ای ن فهرس تبها ک ه دستورالعمل ی برا ی نحو ه برآورد داد ه شد ه اس ت، مفاد آ ن تنها برا ی مرحل ه برآورد، نافذ خواهد بود.

11 . منظور از مشخصا ت فن ی در ای ن فهرس ت بها، مشخصا ت فن ی عموم ی تاسیسات مکانیک ی ساختمانها (نشری هها ی شمار ه 128 دفتر امور

فنی، تدوین معیارها و کاهش خطر پذیری ناشی از زلزله سازما ن مدیری ت و برنامه ریز ی کشور) و بر حسب مورد، مشخصات فن ی

خصوص یپیما ن، مشخصا ت تعیی ن شد ه در نقش هها ی اجرای ی و دستورکارهاس ت.

12 . نمون ه یا کاتالو گ فن ی مصال ح و تجهیزا ت مورد نیاز، باید از نظر تطبی ق با مشخصا ت فن ی، قب ل از سفار ش ب هتأیید مهند س مشاور برسد.

13 . انداز هگیر ی کارها، بر اسا س ابعاد کارها ی انجا م شد ه ک ه طب ق ابعاد در ج شد ه در نقش هها ی اجرای ی، دستور کارها و صورت مجلسهاس ت،

صور ت م یگیرد.در موارد ی ک ه رو ش ویژ ها ی برا ی انداز هگیر ی در ای ن فهرس ت بها پی شبین ی شد ه اس ت، انداز هگیری ب هرو ش تعیی ن شد ه انجا م

م یشود.

14 . عملیات ی ک ه پ س از انجام کار پوشیده م یشود و امکا ن بازرس ی کام ل آنها بعداً میسر نیس ت، مانند لوله ها و کانالها، باید مطابقت آنها با

نقش هها ی اجرایی ، مشخصا ت فن ی و دستور کارها، حی ن اجرا ی کار و قبل از پوشید ه شد ن، با مهند س مشاور صور ت جلس ه شوند.

15 . در صورت تأیید مهندس مشاور و تصویب کارفرما، بها ی واحد ردیفهای ی ک ه برا ی ساخ ت مصال ح و تجهیزا ت آنها در این فهرس تبها

اس ت.

16 . مصال ح پا یکار، مطاب ق پیوس ت 1 در صور ت وضعیتها ی موق ت منظور و پرداخ ت م یشود.

اینچ – پوند) استفاده شود. تقریب حاصل از تبدیل ) IP متریک) به جای ) SI 17 . در این فهرس تبها حت یالامکان سعی شده است از واحدهای

واحدها و گردکردن نتایج، قابل اغماض است.

18 . اعداد مربوط به ظرفی تها، انداز هها و مانند آن، حداقل موردنیاز است، که برای اختصار از تکرار واژه "حداقل" صرفنظر شده است.

19 . اعداد مربوط به ظرفیت دستگاههای مختلف، بازده مفید دستگاه در شرایط استاندارد (و بسته ب همورد، سایر شرایط ذکر شده در مقدمه

فصلهای مربوط) است. انطباق ردیفهای این فهرست با ظرفی تهای موردنیاز، در شرایط طراحی، و با ظرفیتهای مفید یا نامی مندرج در

کاتالوگهای سازندگان به عهده مهندس مشاور است.

20 . ای ن فهرس تبها بر مبنا ی قیمتها ی س هماه ه چهار م سا ل 1384 محاسب ه شد ه اس ت.

1. برا ی اختصار، در شر ح ردیفها ی مربو ط ب ه لول هها ی فولاد ی سیا ه، از در ج عبار ت"با تما م قطعا ت و مصال ح اتصا ل جوش ی یا دند ها ی لاز م

وی ک دس ت رن گ ضدزن گ"و در شر ح ردیفها ی مربو ط ب ه لول هها ی فولاد ی درزدار گالوانیزه ، از درج عبار ت"با تما م قطعا ت گالوانیز ه و مصال ح

اتصا ل دند ها ی لاز م"، صر فنظر شد ه اس ت.

، وز ن متوس ط)، ردیفها ی 010112 تا 010114 ) BS یا ١٣٨٧ DIN 2. لول هها ی موضو ع ردیفها ی 010101 تا 010111 ، طب ق استانداردها ی ٢۴۴٠

سری 1) باضخامت جدار نرمال ) DIN سری 1) با ضخامت جدار نرمال، ردیفها ی گرو ه 2، طبق استاندارد ٢۴۴٨ ) DIN طب ق استاندارد ٢۴۵٨

وز ن متوس ط) اس ت. ) BS یا ١٣٨٧ DIN و ردیفها ی گرو ه 3، طب ق استانداردها ی ٢۴۴٠

3. اضاف ه بها نسب ت ب ه ردیفها ی 010112 تا 010114 و ردیفهای گروه 2، به ازای هر یک میلیمتر ضخامت جدار بیشتر، 15 درصد ردیف مربوط

است. کسر میلیمتر متناسبا محاسبه می شود.

4. اضاف ه بها نسب ت ب ه ردیفها ی لول هها ی فولاد ی، در صورت ی ک ه لول هکش ی در موتورخان ههای اصلی وفرع ی ب ه صور ت نمایا ن اجرا شود، 20

درصد ردی ف مربو ط اس ت. برای لوله کشی در فضاهای دیگر مانند تون لهای آد مرو، شف تها و ... هیچ اضافه بهایی پرداخت نخواهد شد.

5. ب همنظور سهول ت دسترس ی به ردیفها ی مورد نیاز، شمار ه و شر ح مختصر گروهها ی ای ن فص ل در جدو ل زیر در ج شده اس ت.

01 لوله فولادی سیاه درزدار.

02 لوله فولادی سیاه بدون درز.

03 لوله فولادی گالوانیزه.

04 کلکتور